Adelajda Heska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adelajda Heska
ilustracja
Portret Adelajdy Heskiej autorstwa Jana Matejki (1865)
wizerunek herbu
Królowa Polski
Okres od 29 września 1341
do de facto 25 lutego 1365 / de iure 5 listopada 1370
Jako żona Kazimierza Wielkiego
Poprzedniczka Aldona Anna Giedyminówna
Następczyni Jadwiga żagańska
Dane biograficzne
Dynastia Heska
Data urodzenia ok. 1324
Data śmierci po 25 maja 1371
Ojciec Henryk II Żelazny
Matka Elżbieta
Mąż Kazimierz III Wielki

Adelajda Heska (ur. ok. 1324, zm. po 25 maja 1371) – żona Kazimierza Wielkiego, królowa Polski. Córka landgrafa HesjiHenryka II Żelaznego i Elżbiety z dynastii Wettynów.

Życiorys

29 września 1341 w Poznaniu miał miejsce ślub Adelajdy z Kazimierzem Wielkim oraz koronacja nowej monarchini. Mimo mizernego posagu księżniczki heskiej (2 tysiące kóp groszy praskich, których król Kazimierz nigdy nie otrzymał) Adelajda otrzymała ogromne wiano: ziemię sandomierską z zamkiem, a po pokładzinach klejnoty i inne kosztowności wraz z wielką oprawą. Niedługo po ślubie małżeństwo zaczęło się rozpadać ze względu na zdrady Kazimierza i brak potomstwa (separacja od 1356). Królowa została osadzona na zamku w Żarnowcu nad Pilicą. Nieszczęśliwa Adelajda okazała się być bardzo cierpliwa: I chociaż zaopatrywano ją należycie i hojnie we wszystko, czego potrzebowała, zbrzydziwszy sobie jednak swoje bolesne poniżenie, które znosiła prawie piętnaście lat, nie mogąc ścierpieć tego, że ona jest w pogardzie, a ladacznice są zdecydowanie przekładane nad jej czyste, uczciwe łoże, listownie i przez posłów usilnie prosiła swego ojca, landgrafa heskiego Henryka – żył bowiem dotąd – żeby ją wyrwał z hańby i poniżenia i zabrał do domu ojcowskiego, by ku swemu ciężkiemu poniżeniu nie musiała oglądać wystawnej elegancji nierządnic. Było bowiem rzeczą wiadomą, że jej mąż, król polski Kazimierz, mimo napomnień i rad biskupów i doradców, nie wyrzekł się rozpusty, ale jeszcze bardziej w niej brnął – jak pisał Jan Długosz . Przypisuje się jej fundację kościoła parafialnego w Żarnowcu. Do pogodzenia się pary królewskiej nawoływał bezskutecznie papież Innocenty VI. W obronie królowej stawał również skłócony z Kazimierzem biskup krakowski Jan Bodzanta. We wrześniu 1356 Kazimierz wziął bigamiczny ślub z Krystyną Rokiczaną. Adelajda powróciła do Hesji. Mimo dużej odległości śledziła wydarzenia mające miejsce na dworze w Krakowie. W 1365 Kazimierz poślubił Jadwigę żagańską. W świetle prawa kanonicznego Adelajda do śmierci pozostawała jednak prawowitą żoną króla[1]. Zmarła po 25 maja 1371 w Hesji.

Przodkowie

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Henryk I Dziecię
 
 
 
 
 
 
 
Otto I Starszy
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Adelajda Brunszwicka
 
 
 
 
 
 
 
Henryk Żelazny
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Otto III
 
 
 
 
 
 
 
Adelajda z Ravensbergu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jadwiga z Lippe
 
 
 
 
 
 
 
Adelajda Heska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Albrecht II Wyrodny
 
 
 
 
 
 
 
Fryderyk I Dzielny
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Małgorzata Hohenstauf
 
 
 
 
 
 
 
Elżbieta
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Hartmann XI
 
 
 
 
 
 
 
Elżbieta z Lodbeburg-Arnshaugk
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Elżbieta
 
 
 
 
 
 

W kulturze

Królowa Adelajda Heska jest jedną z głównych postaci drugiego sezonu serialu Korona królów. Odtwórczynią roli władczyni jest Aleksandra Przesław.

Przypisy

  1. Jasiński 2001 ↓, s. 168–172

Bibliografia

  • Kazimierz Jasiński: Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich. Poznań Wrocław: Wydawnictwo Historyczne, 2001, s. 168–172. ISBN 83-913563-5-3. (pol.)
  • J. Śliwiński, Kazimierz Wielki. Kobiety a polityka, Olsztyn 1994, s. 46-61.
  • Jerzy Besala, w: Małżeństwa Królewskie. Piastowie. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona i MUZA SA, 2006, s. 293- 303.

Zobacz też

Literatura uzupełniająca

Linki zewnętrzne