Anna Cylejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Anna Cylejska
Ilustracja
królowa Polski
Okres

od 1402
do 1416

Jako żona

Władysława II Jagiełly

Koronacja

25 lutego 1403

Poprzedniczka

Jadwiga Andegaweńska

Następczyni

Elżbieta Granowska

Dane biograficzne
Dynastia

Dynastia z Cilli

Data urodzenia

koniec 1380 lub początek 1381

Data i miejsce śmierci

20 lub 21 marca 1416
Kraków

Miejsce spoczynku

w katedrze krakowskiej

Ojciec

Wilhelm von Cilli

Matka

Anna Kazimierzówna

Mąż

Władysław II Jagiełło

Dzieci

Jadwiga Jagiellonka

Anna Cylejska (ur. kon. 1380 lub pocz. 1381, zm. 20 lub 21 marca 1416 w Krakowie[1]) − królowa Polski od 1402 r. jako druga żona Władysława Jagiełły, córka hrabiego cylejskiego Wilhelma von Cilli i Anny Kazimierzówny, wnuczka króla polskiego Kazimierza Wielkiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Anna urodziła się pod koniec 1380 lub na początku 1381[1] Była jedyną córką Wilhelma, hrabiego Celje oraz Anny[1], córki króla Polski Kazimierza Wielkiego i jego czwartej żony Jadwigi Żagańskiej, jednak legalność tego małżeństwa była kwestionowana; matka Anny dopiero w 1369 została legitymizowana przez papieża Urbana V, jednak bez prawa do dziedziczenia tronu polskiego[2].

Młodość w Celju[edytuj | edytuj kod]

W 1392 r. zmarł jej ojciec[1]. Matka Anny w 1394 r. opuściła hrabstwo i ponownie wyszła za mąż za Ulryka, księcia Teck[1]. Wobec tego Anna trafiła pod opiekę kuzyna swego ojca Hermana II Cylejskiego[3]. Anna wychowywała się wraz z córkami hrabiego m.in. Barbarą, przyszłą cesarzową[4].

Prawdopodobnie pod koniec 1400 r. do Celje przybyło poselstwo polskie, w skład którego wchodzili: kasztelan śremski Jan z Obichowa, Hinczka z Rogowa i Jan z Ostrowca[1]. Przybyli oni z polecenia króla polskiego Władysława II Jagiełły dla zawarcia z hrabią Hermanem wstępnego porozumienia w sprawie małżeństwa Władysława i Anny. Hrabia był zaskoczony taką propozycją, jednak natychmiast wyraził swoją zgodę[4].

Według tradycji, umierająca Jadwiga Andegaweńska miała wyrazić życzenie, ażeby Anna została jej następczynią na tronie polskim[3]. 23 kwietnia 1401 papież Bonifacy IX udzielił dyspensy przyszłym małżonkom, ponieważ Anna była w trzecim stopniu spokrewniona z pierwszą żoną Jagiełły[5][1].

Plik:Anna Cylejska.jpg
Anna Cylejska, mal. A. Ziembińska

Małżeństwo z Władysławem Jagiełłą[edytuj | edytuj kod]

16 lipca 1401 r. Anna przybyła do Krakowa, ślub jednak odłożono na okres ośmiu miesięcy[1]. Oficjalnym tego powodem była konieczność nauki języka polskiego przez niemieckojęzyczną Annę, w istocie Władysław Jagiełło rozważał zerwanie zaręczyn (prawdopodobnie z powodu niedostatków urody przyszłej małżonki)[6]. Annę umieszczono w klasztorze, gdzie uczyła się polskiego[6].

5 listopada 1401 r. w Bieczu potwierdzono zawarty układ małżeński pomiędzy Anną a królem Polski[1]. Nie jest znana wysokość posagu hrabianki ani wiano, które zostało jej ofiarowane przez Władysława Jagiełłę[1].

29 stycznia 1402 r. w katedrze krakowskiej Anna Cylejska została drugą żoną Władysława Jagiełły, na ślubie zjawił się Witold Kiejstutowicz z małżonką Anną, a także wielu książąt i hrabiów z różnych krajów, którzy zostali zaproszeni[7]. 25 lutego 1403 r. w tej samej katedrze koronowano ją na królową Polski[1]. Na koronacji pojawiła się długo niewidziana przez Annę jej matka - Anna księżna Teck[6].

Dzięki małżeństwu z Anną król wzmacniał swe stanowisko w Koronie, żeniąc się z Piastówną po kądzieli, jednak monarcha raczej stronił od częstego kontaktu z Anną, a także nie angażował jej w sprawy bieżącej polityki Korony, a jej rola ograniczała się do funkcji czysto reprezentacyjnych wobec obcych poselstw[7]. W 1405 r. zaprosiła na Wawel swego dalekiego kuzyna Hermana von Cilli, zaś w 1410 r. swego byłego opiekuna hrabiego Hermana, który był posłem króla Zygmunta Luksemburskiego. W 1412 r. wraz z mężem zorganizowała wesele księżnej mazowieckiej Cymbarki i księcia austriackiego Ernesta Żelaznego. W latach 1413–1414 przebywała na Litwie w związku z misją chrystianizacyjną na Żmudzi[8]. Anna utrzymywała kontakt z dworem węgierskim, gdzie królową była jej daleka kuzynka Barbara[4].

Zarzuty i pomówienia[edytuj | edytuj kod]

W okresie małżeństwa z Jagiełłą królową kilkakrotnie posądzano o niewierność mężowi[8]. W 1407 starosta krakowski Klemens z Moskorzewa oskarżył królową o romans z polskimi rycerzami: Jakubem z Kobylan i Mikołajem Chrząstowskim. Oskarżenia te uznano za niesłuszne, a arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Kurowski oczyścił Annę z zarzutów. Rok później królowa została oskarżona o cudzołóstwo z Janem Tęczyńskim. W 1411 zarzucano jej romans z niedawnym obrońcą, arcybiskupem Kurowskim, choć istnieje też wersja wydarzeń, według której to Anna oskarżyła duchownego o niewłaściwy stosunek do jej osoby[6]. Wezwany przez Władysława Jagiełłę dla złożenia wyjaśnień, w drodze na dwór królewski wskutek upadku z konia zmarł[6].

Śmierć i pochówek[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec 1415 r. Anna zachorowała i 20 lub 21 marca 1416 zmarła w Krakowie[1]. Została pochowana w katedrze na Wawelu w pobliżu ołtarza Świętej Doroty. Z małżeństwa Anny i Władysława pochodziła urodzona 8 kwietnia 1408 r. córka Jadwiga, którą w 1413 r. na zjeździe w Jedlni ogłoszono następczynią tronu[6][1]. Jagiełło uroczyście uhonorował pamięć zmarłej małżonki poprzez powszechną żałobę na dworze królewskim, ale stan ten nie trwał długo, ponieważ już 28 marca nie było króla w Krakowie, dlatego, że ruszył w coroczny objazd Wielkopolski[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m Zygmunt Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, 2005, s. 66-67, 81, ISBN 83-918497-2-4.
  2. Marek Urbański, Poczet królowych i żon władców polskich, 2006, s. 152.
  3. a b M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 23.
  4. a b c Anna Klubówna, Cztery Jagiełłowe, 1983, s. 117, 180, ISBN 83-7002-127-1.
  5. Anna Cylejska i Jadwiga Andegaweńska były prawnuczkami króla Władysława Łokietka
  6. a b c d e f Marek Urbański, Poczet królowych i żon władców polskich, 2006, s. 180-183.
  7. a b c Krzysztof Osiński, Obraz Władysława Jagiełły i Witolda Kiejstutowicza w „Rocznikach” Jana Długosza (Praca licencjackaa), 2013 [dostęp 2021-11-12] (ang.).
  8. a b M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 24.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura uzupełniająca[edytuj | edytuj kod]