Afrykańska Partia Niepodległości Gwinei i Wysp Zielonego Przylądka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Afrykańska Partia Niepodległości Gwinei i Wysp Zielonego Przylądka
Partido Africano da Independência da Guiné e Cabo Verde
Ilustracja
Lider Domingos Simoes Pereira
Data założenia 19 września 1956
Adres siedziby Gwinea Bissau Bissau
Ideologia polityczna lewica
Członkostwo
międzynarodowe
Międzynarodówka Socjalistyczna
Strona internetowa

Afrykańska Partia Niepodległości Gwinei i Wysp Zielonego Przylądka (port. Partido Africano da Independência da Guiné e Cabo Verde) - gwinejska partia polityczna, pierwotnie stanowiła ruch narodowowyzwoleńczy w Gwinei Portugalskiej i na Wyspach Zielonego Przylądka. Rządziła Gwineą Bissau w latach 1974-1998, 2004-2012 i od 2014.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partia założona została w 1956 roku. Pośród założycieli znaleźli się Amílcar Cabral, Luís Cabral i Aristides Pereira. Ugrupowanie od początku przyjęło lewicowy charakter. Celem partii było wyzwolenie Gwinei Portugalskiej i Wysp Zielonego Przylądka spod rządów portugalskich a następne zjednoczenie obu kolonii w jedno państwo[1][2]. Początkowo PAIGC próbowała rozmów z władzami kolonialnymi, po tym gdy dialog okazał się bezowocny partia rozpoczęła przygotowania do powstania. W 1960 roku PAIGC przeniosło swoje struktury do Konakry w niepodległej już Gwinei[2]. Tam działacze przeszli przeszkolenie ideologiczno-militarne. Pierwsze grupy PAIGC uderzyły na wojska kolonialne w 1962 roku[3]. Rok później wybuchła otwarta wojna pomiędzy PAIGC a Portugalią. W 1965 roku ruch niepodległościowy utworzył własną armię - Rewolucyjne Siły Zbrojne Ludu[4]. PAIGC w trakcie konfliktu otrzymała różnorakie wsparcie Gwinei[5], Senegalu[6], Algierii[7], Libii[8], ZSRR[5], Chin[9], Kuby (która wysłała doradców wojskowych) czy krajów skandynawskich[4].

W styczniu 1973 roku w zamachu zginął Amílcar Cabral, za zabójstwem prawdopodobnie stali Portugalczycy. Wpływy po polityku przejął Luís Cabral[10] a formalnym przywódcą PAIGC został Pereira[5]. 24 września 1973 powstańcy jednostronnie ogłosili niepodległość Gwinei Bissau. Niepodległość Gwinei Bissau uznało 34 państw[2]. Zakończenie walk umożliwiła portugalska rewolucja goździków do której doszło w kwietniu 1974 roku. W jej wyniku metropolia jeszcze we wrześniu zgodziła się uznać niepodległość Gwinei Bissau[1]. W niepodległej republice monopartyjną władzę objęła PAIGC a prezydentem został Cabral. W 1975 roku Portugalia nadała niepodległość Wyspom Zielonego Przylądka gdzie rządy analogicznie objęła PAIGC. Państwa prowadziły politykę współpracy i zapowiadały zjednoczenie. Sytuacja zmieniła się w 1980 roku gdy w Gwinei-Bissau odbył się zamach stanu w którym Cabral został obalony. Na skutek puczu wyspiarka sekcja PAIGC zerwała relacje z Gwineą Bissau kończąc tym samym zjednoczeniowe plany partii. Kabowerdyjska sekcja PAIGC przeistoczyła się w niezależną Afrykańską Partię Niepodległości Zielonego Przylądka (PAIVC)[5][5][1].

W 1991 roku PAIGC zrezygnował z monopartyjnych rządów i wprowadził system wielopartyjny. Pierwsze wolne wybory z 1994 roku okazały się sukcesem partii. W 1998 roku partia utraciła władzę w wyniku wojny domowej i ponownie odzyskała ją w 2004 roku[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Gwinea Bissau. Historia (pol.). encyklopedia.pwn.pl.
  2. a b c Guinea-Bissau War of Independence (ang.). globalsecurity.org.
  3. Amilcar Cabral (3): Powrót do Afryki (pol.).
  4. a b Amilcar Cabral (4): Wojna i… śmierć (pol.).
  5. a b c d e Aristides Pereira (ang.). encyclopedia.com.
  6. Guerrilla Strategies: An Historical Anthology from the Long March to Afghanistan, 1982. s. 208.
  7. Modern African Wars: Angola and Moçambique 1961-1974, 1988. s. 12.
  8. Imagery and Ideology in U.S. Policy Toward Libya 1969–1982, 1988. s. 70.
  9. Guerrilla Warfare: A Historical and Critical Study, 1976. s. 362.
  10. Cabral: Komunizm i internacjonalizm (pol.). 2012-11-20.