Albrecht Hohenzollern (1837-1906)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Albrecht Hohenzollern
Friedrich Wilhelm Nikolaus Albrecht von Preußen
Ilustracja
Feldmarszałek
Data i miejsce urodzenia 8 maja 1837
Berlin
Data i miejsce śmierci 13 września 1906
Kamieniec Ząbkowicki
Przebieg służby
Lata służby 1853
Siły zbrojne Kaiserstandarte.svg Armia Cesarstwa Niemieckiego
Jednostki 1. Poczdamski Pułk Gwardii Pieszej, 1. Poczdamski Pułk Dragonów Gwardii
Stanowiska d-ca 1. Poczdamskiego Pułku Dragonów Gwardii, d-ca brygady kawalerii ciężkiej, d-ca 2. Brygady Kawalerii, d-ca 10. Korpusu Armii Cesarstwa Niemieckiego, generalny inspektor kawalerii
Główne wojny i bitwy wojna prusko-austriacka,
wojna francusko-pruska
Odznaczenia
Order Orła Czarnego (Prusy) Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego (Prusy) Order Królewski Korony I klasy (Prusy) Królewski Order Domowy Hohenzollernów z Mieczami na Wojennej Wstędze Książęcy Order Domowy Hohenzollernów z Mieczami Królewski Pruski Order Świętego Jana Pour le Mérite z Liściem Dębu Złoty Kryż Zasługi Wojskowej (Prusy) Krzyż Wielki Krzyża Żelaznego Order domowy Lwa Złotego (Wielkie Księstwo Hesji) Krzyż Wielki Orderu Ludwika (Wielkie Księstwo Hesji) Order Zasługi Wojskowej (Wielkie Księstwo Hesji) Krzyż Wielki Orderu Alberta Niedźwiedzia (Anhalt) Order Wierności (Badenia) Komandor I Klasy Orderu Zasługi Wojskowej Karola Fryderyka (Badenia) Order Lwa Zeryngeńskiego (Badenia) Krzyż Wielki Orderu Korony Wendyjskiej (Meklemburgia-Schwerin) Krzyż Zasługi Wojennej 1. klasy (Meklemburgia-Schwerin) Krzyż Zasługi w Wojnie (Meklemburgia-Strelitz) Order Świętego Huberta (Bawaria) Krzyż Wielki Orderu Domowego i Zasługi Księcia Piotra Fryderyka Ludwika (Oldenburg) Krzyż Wielki Orderu Sokoła Białego (Saksonia-Weimar) Order Ernestyński (Saksonia) Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Krzyż Wielki Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Świętego Ferdynanda (Sycylia) Krzyż Wielki Orderu Wojskowego Wilhelma (Holandia) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia) Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana Krzyż Zasługi Wojskowej Order Świętego Andrzeja Apostoła Pierwszego Powołania (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Order św. Jerzego – IV klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny I klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława I klasy (Imperium Rosyjskie) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa
Wielki komtur
Albrecht von Preußen (1837–1906).jpg
Kraj działania  Prusy
Wielki komtur (komandor) Baliwatu Brandenburskiego Rycerskiego Zakonu Szpitalników św. Jana Jerozolimskiego
Okres sprawowania 1883 - 1906
Wyznanie luteranizm
Albrecht Hohenzollern
Regent Brunszwiku
ilustracja
wizerunek herbu
Regent Księstwa Brunszwiku
Okres panowania od 2 listopada 1885
do 13 września 1906
Poprzednik Hermann von Görtz-Wrisberg
Następca Albert von Otto
Dane biograficzne
Dynastia Hohenzollernowie
Ojciec Albrecht Hohenzollern
Matka Marianna Orańska
Żona Maria księżniczka von Sachsen-Altenburg
Dzieci Fryderyk Henryk Hohenzollern,
Joachim Albrecht Hohenzollern,
Fryderyk Wilhelm Hohenzollern

Ten artykuł dotyczy księcia pruskiego. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.
Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim należący do Albrechta Hohenzollerna

Fryderyk Wilhelm Mikołaj Albrecht (ur. 8 maja 1837 w Berlinie, zm. 13 września 1906 w pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim) – książę pruski z dynastii Hohenzollernów, feldmarszałek, Wielki komtur (niem. Herrenmeister) pruskiego zakonu joannitów od 1883, regent księstwa Brunszwiku od 1885.

Życiorys[edytuj]

Albrecht był jedynym synem księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna (1809-1872) i niderlandzkiej królewny Marianny Orańskiej, bratankiem cesarza Wilhelma I. W wieku lat ośmiu stracił kontakt z matką, która po rozwodzie opuściła męża i dzieci w 1845.

Książę Albrecht ożenił się w 1873 z księżniczką Marią z Saksonii na Altenburgu (1854–1898), z którą miał trzech synów. Byli to:

Po śmierci żony wybudował mauzoleum rodzinne w Kamieńcu Ząbkowickim, w którym także został pochowany; pochowano tam również jego synów. Obecnie obiekt znajduje się w ruinie.

Kariera wojskowa[edytuj]

Jak wszyscy męscy potomkowie pruskich Hohenzollernów dostał mundur i stopień porucznika w wieku lat 10. Mając 16 lat zaczął służbę w 1. Poczdamskim Pułku Gwardii Pieszej, po czym udał się na studia na uniwersytecie w Bonn. Po ukończeniu studiów otrzymał stopień rotmistrza w 1. Poczdamskim Pułku Dragonów Gwardii (1857). Szybko awansował, w 1862 był już pułkownikiem i dowódcą swego pułku dragonów poczdamskich.

Albrecht brał udział w pierwszych dwóch wojnach "bismarckowskich" jako generał-major. Zasłużył się szczególnie w bitwie pod Sadową (Königgrätz) jako dowódca brygady "kawalerii ciężkiej" (do brygady należał również batalion artylerii konnej). Za zasługi w wojnie z Austrią w 1866 otrzymał najwyższe pruskie odznaczenie wojskowe, order Pour le Mérite[1].

W czasie wojny z Francją w latach 1870–1871 książę Albrecht dowodził w stopniu generała-lejtnanta 2 Brygadą Kawalerii i brał udział m.in. w bitwach i potyczkach pod Bapaume i Saint-Quentin. Za zasługi w tej wojnie otrzymał Żelazny Krzyż I i II klasy i rzadkie odznaczenie, Liście Dębowe (Eichenlaub) do orderu Pour le Mérite[1].

Po zakończeniu wojny i wyborze stryja na cesarza niemieckiego Albrecht był od 1873 dowódcą X korpusu armii niemieckiej; w 1875 został pełnym generałem (General der Kavallerie), a w 1888 feldmarszałkiem i generalnym inspektorem kawalerii.

Kariera polityczna[edytuj]

Od 1883 ks. Albrecht był Wielkim komturem (komandorem) pruskich joannitów; godność tę do dziś dnia piastują wyłącznie członkowie dynastii pruskiej. Był także honorowym rektorem uniwersytetu w Getyndze[1].

Po wygaśnięciu w 1884 lokalnej gałęzi Welfów ze śmiercią Wilhelma, także ostatniego księcia Oleśnicy, tron księstwa Brunszwiku-Lüneburga należał się Ernestowi Augustowi, księciu Cumberland z linii królów Hanoweru, ale że ten nie chciał uznać aneksji Hanoweru przez Prusy, Bismarck nie zgodził się na oddanie mu tronu brunszwickiego. 2 listopada 1885 stany księstwa Brunszwiku-Lüneburga wybrały Albrechta Hohenzollerna regentem tego niemieckiego państwa związkowego.

Ciekawostki[edytuj]

W 1865 nadworny ogrodnik z rezydencji w Kamieńcu Ząbkowickim, C. Braun ze skrzyżowania odmian Aporta (Cesarz Aleksander) i Reneta Baumanna wyhodował nową odmianę jabłek, którą nazwał Prinz Albrecht von Preussen (Albrechtsapfel). Jest to miejscowa, śląska odmiana, kiedyś bardzo popularna w regionie, nadająca się do uprawy na terenach podgórskich[2][1][3][4].

Odznaczenia[edytuj]

Do 1874[5]:

Przypisy

  1. a b c d Henryk Grzybowski, Książęta pruscy na Ziemi Kłodzkiej, w: Popularna encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, t. II, Kłodzko-Nowa Ruda: Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe, 2009, s. 163-165.
  2. Henryk Grzybowski. Owoce książąt kłodzkich cz. 3, Jabłoń Książę Albrecht Pruski, 1863. „Gazeta Prowincjonalna Ziemi Kłodzkiej”. 2015, lipiec 2015. Oficyna Wydawnicza „Brama”. Oficyna Wydawnicza „Brama”. ISSN 1232-0048. 
  3. „Lista Produktów Tradycyjnych”, Stara odmiana jabłoni "Książę Albrecht Pruski"
  4. Baumgartner-Baumschulen
  5. Handbuch über den preussischen Staat. Berlin: 1874, s. 6.

Bibliografia[edytuj]

  • Henryk Grzybowski, Książęta pruscy na Ziemi Kłodzkiej [hasło w:] Popularna encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, t. II (K-M), Kłodzko-Nowa Ruda: Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe, 2009, s. 163-165, ISBN 978-83-60478-90-5
  • Henryk Grzybowski, Książęce „ślady” w nazwach polanickich zdrojów [w:] red. Henryk Grzybowski, Georg Wenzel, Polanica Zdrój wczoraj i dziś, tom I, Nowa Ruda-Polanica Zdrój 2006, s. 407-412, ISBN 83-88842-98-6.
  • Marek Gaworski, Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim. Architektura i właściciele, Strzelce Opolskie 2009.
  • Almanach de Gotha, Gotha 1937.
  • Georg von Alten, Handbuch für Heer und Flotte, tom IV, Berlin 1912.