Anna Grodzka
![]() Anna Grodzka (2014) | |
Data i miejsce urodzenia |
16 marca 1954 |
---|---|
Zawód, zajęcie |
polityk, przedsiębiorca, działaczka społeczna |
Stanowisko |
posłanka na Sejm VII kadencji (2011–2015) |
Anna Grodzka (ur. 16 marca 1954 w Otwocku jako Krzysztof Bogdan Bęgowski) – polska działaczka społeczna, przedsiębiorca i polityk, współzałożycielka Fundacji Trans-Fuzja, posłanka na Sejm VII kadencji.
Życiorys
Życie prywatne
Anna Grodzka jest osobą transseksualną. Po urodzeniu jej płeć została określona jako męska, nosiła imiona Krzysztof Bogdan[1][2][3][4][5] i nazwisko Bęgowski[1][6]. W dzieciństwie została adoptowana[5] przez Józefa i Kazimierę[1], o czym dowiedziała się w 2007[5].
Jako Krzysztof Bęgowski od końca lat 70. była w związku małżeńskim z kobietą[7], od 2007 rozwiedziona[3][5]. Na sądowe ustalenie płci i fizyczny proces jej zmiany zdecydowała się dopiero, gdy syn ze związku małżeńskiego[3] był już dorosły. Operację przeszła w klinice w Bangkoku[8]. Temu procesowi zmiany płci (formalnie zakończonemu w 2010[5]) został poświęcony film dokumentalny Trans-akcja wyprodukowany w 2010 przez HBO[9][10].
Działalność zawodowa i polityczna
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Polish_Sejm_deputies_for_Deti-404.jpg/240px-Polish_Sejm_deputies_for_Deti-404.jpg)
Ukończyła studia z zakresu psychologii klinicznej na Uniwersytecie Warszawskim[11]. Uzyskała stopień wojskowy starszego sierżanta i tytuł podchorążego rezerwy[7]. W okresie PRL działała w Zrzeszeniu Studentów Polskich (m.in. jako instruktor polityczny młodych kadr[12]) i PZPR (m.in. zasiadając podczas stanu wojennego w egzekutywie podstawowej organizacji partyjnej na UW[12]). Od 1980 była etatowym pracownikiem ZSP, od 1984 zatrudniona w przedsiębiorstwie Alma Press[13], w 1986 objęła w nim stanowisko dyrektorskie[12]. W połowie 1986 pełniła funkcję kierownika grupy podczas wyjazdu na Kubę w ramach Brygady Młodzieży Polskiej im. Karola Roloffa-Miałowskiego[1].
Po 1989 prowadziła własną działalność gospodarczą, pracując w branży wydawniczej, reklamowej i poligraficznej, była producentem wykonawczym drugiego sezonu serialu Defekt z 2005[14]. W latach 2003–2006 zasiadała w radzie nadzorczej rozgłośni Radio dla Ciebie[15]. Działała w Socjaldemokracji RP, następnie do września 2011 była członkinią Sojuszu Lewicy Demokratycznej w Warszawie[3]. Wstąpiła także do Stowarzyszenia „Ordynacka”[16]. W wyborach samorządowych z 1998 bez powodzenia startowała do sejmiku mazowieckiego z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej[17].
W 2011 kandydowała w wyborach do Sejmu RP. Na liście wyborczej Ruchu Palikota w okręgu krakowskim zajęła pierwsze miejsce (wskutek startu z ramienia tej partii została usunięta z SLD we wrześniu 2011[3]). W wyniku głosowania z 9 października uzyskała mandat poselski, otrzymując 19 451 głosów[18]. Została tym samym pierwszą w Polsce i pierwszą w Europie osobą publicznie ujawniającą swój transseksualizm, którą wybrano do parlamentu na szczeblu krajowym[19][20][a].
W Sejmie VII kadencji została wiceprzewodniczącą klubu poselskiego Ruchu Palikota, a także wiceprzewodniczącą Komisji Kultury i Środków Przekazu, członkinią sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka[21], a także wiceprzewodniczącą Parlamentarnej Grupy Kobiet[22]. W trakcie kadencji wstąpiła do partii, a po jej przekształceniu w październiku 2013 została działaczką Twojego Ruchu. W czerwcu 2014 przeszła z Twojego Ruchu do Partii Zieloni, pozostając w klubie poselskim TR[23]. 23 września tego samego roku poinformowała, że została wykluczona z klubu poselskiego TR[24].
Anna Grodzka zarejestrowała swój komitet wyborczy w wyborach prezydenckich w 2015, nie zdołała jednak zebrać 100 tysięcy podpisów poparcia umożliwiających wystartowanie w tych wyborach[25]. Po roku działalności w Partii Zieloni wystąpiła z tego ugrupowania[26]. W 2015 nie ubiegała się o poselską reelekcję. Została uznana przez tygodnik „Polityka” za jednego z kilkunastu „najlepszych posłów” VII kadencji Sejmu[27].
Działalność społeczna
W 2008 brała udział w założeniu Fundacji Trans-Fuzja[28]. Organizacja ta postawiła sobie za cel upowszechnianie wiedzy o transpłciowości, a także podejmowanie działań na rzecz wsparcia osób transseksualnych i transwestytycznych[29]. Od 2009 do 2011 pełniła w niej funkcję prezesa[30]. Później została przewodniczącą rady fundacji[31]. Do końca 2011 była wiceprzewodniczącą Komisji Dialogu Społecznego ds. Równego Traktowania przy Prezydencie m.st. Warszawy[32]. Została również członkinią rady Fundacji Dziennikarskiej Medium Publiczne[33] oraz członkinią rady programowej stowarzyszenia Kongres Kobiet[34]. W 2012 była wśród fundatorów Fundacji LGBT Bussiness Forum[35]. Współtworzyła i została przewodniczącą Stowarzyszenia na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Społecznego „Społeczeństwo FAIR”[31].
Wyróżniona nagrodą „Okulary Równości” Fundacji im. Izabeli Jarugi-Nowackiej (2012)[36]. W 2013 napisała książkę autobiograficzną Mam na imię Ania[37].
- ↑ Pierwszą na świecie deputowaną, która przeszła pełny proces zmiany płci, była Georgina Beyer z Nowej Zelandii. Vladimir Luxuria prowadzi życie co do zasady jako kobieta, jednak prawnie pozostaje nadal mężczyzną, a siebie określa jako „ani mężczyznę, ani kobietę” (zob. Gay rights enter Italian election. bbc.co.uk, 24 lutego 2006. [dostęp 2013-06-15]. (ang.).). Brytyjka Nikki Sinclaire została w 2009 wybrana do Parlamentu Europejskiego, jednak informacje o swoim transseksualizmie upubliczniła dopiero w 2013 (zob. MEP Nikki Sinclaire reveals she had a sex change at the age of 23. metro.co.uk, 17 listopada 2013. [dostęp 2014-01-07]. (ang.).).
- ↑ a b c d Informacje w BIP IPN. [dostęp 2014-02-03].
- ↑ Igor Ryciak. Z parady do Sejmu. „Newsweek”. 40, s. 38–39, 7 października 2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ a b c d e Leszek Konarski: Krakowski test tolerancji. „Przegląd” nr 39/2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ To nie moje ciało. kobiecyporadnik.pl. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ a b c d e Piotr Pacewicz: Skazana na płeć. gazeta.pl, 12 kwietnia 2010. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Największa tajemnica posłanki Anny Grodzkiej z Ruchu Palikota. se.pl, 22 października 2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ a b Była przystojnym facetem. wprost.pl, 3 lutego 2013. [dostęp 2013-12-07].
- ↑ Posłanka Palikota o zmianie płci: To było jak poród. dziennik.pl, 13 października 2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Trans-akcja. hbo.pl. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Trans-akcja w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2011-10-11].
- ↑ Grodzka: Polityka bez wartości. krytykapolityczna.pl, 20 czerwca 2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ a b c Anna Grodzka: od PZPR, przez biznes, do Ruchu Palikota. tvn24.pl, 6 lutego 2013. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. VII kadencja. Przewodnik, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012, s. 136.
- ↑ Krzysztof Bęgowski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2013-07-22].
- ↑ Krzysztof Bogdan Bęgowski. imsig.pl. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Kwaśniewski z „Ordynacką” planują kongres lewicy. polskieradio.pl, 3 listopada 2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Maciej Gąsiorowski: Grodzka w polityce od lat. wsumie.pl, 8 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-08].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Ewa Siedlecka: Jedyna transpłciowa parlamentarzystka na świecie. wyborcza.pl, 11 października 2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Magda Wrzos-Lubaś: Anna Grodzka: Stworzę prawo o określaniu płci. gazetakrakowska.pl, 6 października 2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Strona sejmowa posła VII kadencji. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Parlamentarna Grupa Kobiet – czym się zajmie, kto w prezydium?. dziennik.pl, 26 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-30].
- ↑ Anna Grodzka odchodzi z Twojego Ruchu. rp.pl, 27 czerwca 2014. [dostęp 2014-06-28].
- ↑ Anna Grodzka poza klubem Twojego Ruchu. onet.pl, 24 września 2014. [dostęp 2014-09-24].
- ↑ Anna Grodzka kończy kampanię prezydencką. „Należało się tego spodziewać”. dziennik.pl, 26 marca 2015. [dostęp 2015-03-30].
- ↑ Anna Grodzka odchodzi z Partii Zieloni. polskieradio.pl, 23 czerwca 2015. [dostęp 2015-06-23].
- ↑ Trzynaścioro najlepszych posłów ostatniej kadencji. polityka.pl, 24 września 2015. [dostęp 2016-05-04].
- ↑ Anna Grodzka. wysokieobcasy.pl. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Płeć jako pomyłka. transfuzja.org. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ Statut fundacji. transfuzja.org. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ a b Informacje w wyszukiwarce podmiotów w KRS. [dostęp 2016-05-04].
- ↑ Protokół z IX posiedzenia Komisji Dialogu Społecznego ds. Równego Traktowania działającej przy Gabinecie Prezydenta m.st. Warszawy. um.warszawa.pl, 11 stycznia 2011. [dostęp 2013-06-15].
- ↑ O nas. mediumpubliczne.pl. [dostęp 2016-05-04].
- ↑ Rada Programowa Kongresu Kobiet. kongreskobiet.pl. [dostęp 2016-05-04].
- ↑ Statut Fundacji LGBT Business Forum. lgbt.biz.pl. [dostęp 2016-05-04].
- ↑ Laureaci i laureatki 2011. jaruga-nowacka.pl. [dostęp 2016-05-04].
- ↑ Recenzja: „Mam na imię Ania” Anna Grodzka. onet.pl, 19 listopada 2013. [dostęp 2016-05-04].
- Absolwenci Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
- Członkowie egzekutywy POP PZPR
- Członkowie Zrzeszenia Studentów Polskich
- Działacze Stowarzyszenia Ordynacka
- Ludzie związani z Otwockiem
- Politycy Ruchu Palikota
- Politycy SdRP i SLD
- Politycy Twojego Ruchu
- Politycy Zielonych (Polska)
- Polscy działacze na rzecz LGBT
- Polscy przedsiębiorcy XX wieku
- Polscy przedsiębiorcy XXI wieku
- Polskie feministki i feminiści
- Posłowie z okręgu Kraków
- Urodzeni w 1954