Bałta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta na Ukrainie. Zobacz też: inne znaczenia.
Bałta
Балта
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Odesa Oblast.svg odeski
Powierzchnia 2297 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności

18 955[1]
Nr kierunkowy +380-4866
Kod pocztowy 66105
Tablice rejestracyjne BH
Położenie na mapie obwodu odeskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu odeskiego
Bałta
Bałta
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Bałta
Bałta
Ziemia47°56′N 29°37′E/47,933333 29,616667
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Bałta (ukr. Балта) – miasto na Ukrainie nad rzeką Kodymą, w obwodzie odeskim, stolica rejonu bałckiego. Zamieszkana przez 19 tys. osób (2006). Przemysł spożywczy i drzewny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historyczny herb Józefgrodu

Miasto założył kasztelan kijowski Józef Lubomirski jako Józefgród na granicy z Turcją, która biegła rzeką Kodymą. W 1765 roku zbudowano tu murowany kościół katolicki pw. św. Stanisława. W 1768 roku oddział konfederatów barskich, wycofując się przed Rosjanami i przechodząc przez Józefów, schronił się w miasteczku Bałta po stronie tureckiej, co po jego spaleniu przez Rosjan doprowadziło do wojny rosyjsko-tureckiej. Prywatne miasto szlacheckie Józefgród, własność Lubomirskich położone było w 1789 roku w województwie bracławskim[2]. W 1774 roku miasteczko Bałta po stronie tureckiej zostało przyłączone do Rosji. Po II rozbiorze Polski Józefów został zagrabiony przez Rosję i połączony z Bałtą. W zaborze rosyjskim Bałta była siedzibą powiatu bałckiego w guberni podolskiej. W 1866 roku rozpoczął się rozwój spowodowany przeprowadzeniem linii kolejowej. W 1880 roku 60% mieszkańców stanowili Żydzi. Tutejsze słynne jarmarki malowali Józef Brandt i Józef Chełmoński. W 1897 Bałtę zamieszkiwało 23 363 osób, co czyniło miasto czwartym największym na Podolu po Kamieńcu Podolskim, Humaniu i Winnicy. W latach 1924-1929 stolica Mołdawskiej ASRR. Stanowiła część Mołdawskiej ASRR do 1940 roku. W latach 1941-1944 okupowana przez Rumunię.

Katolicy[edytuj | edytuj kod]

W 1860 roku wśród około 14 tys. mieszkańców było 392 katolików, którzy mieli tu swój kościół parafialny pw. św. Stanisława zbudowany w 1765 roku. Obsługiwał także pobliskie katolickie kaplice w Rakułówce i Mironach. Do lat 30. XX w i od 1993 w mieście istnieje katolicka parafia św. Stanisława BM.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Stanisława
  • „Polski kościół” ormiańsko-katolicki z 1765 roku pw. św. Stanisława, fundacji Lubomirskich
  • Pałac Lubomirskich z XVIII wieku, obecnie szkoła
  • Sobór Zaśnięcia Matki Bożej z 1915
  • Cerkiew staroobrzędowców
  • Wieża z 1929 roku
  • Monaster Zaśnięcia Matki Bożej
  • Gimnazjum męskie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2016/zb/06/zb_chnnu2016pdf.zip
  2. Микола Крикун, Воєводства Правобережної України у XVI-XVIII століттях: Статті і матеріали, Lwów 2012, s. 531.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]