Berthold Beitz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Berthold Beitz
Berthold Beitz (1986)
Berthold Beitz (1986)
Data i miejsce urodzenia 26 września 1913
Cesarstwo Niemieckie Bentzin
Data i miejsce śmierci 30 lipca 2013
Niemcy Kampen
Zawód przedsiębiorca
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą i Wstęgą Orderu Zasługi RFN Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi RFN Wielki Krzyż Zasługi Orderu Zasługi RFN Order Zasługi Nadrenii Północnej-Westfalii Meklembursko-Pomorski Order Zasługi Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Złota Odznaka Honorowa z Gwiazdą Komandoria z Gwiazdą Orderu Zasługi PRL
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Berthold Beitz (ur. 26 września 1913 w Bentzinie, zm. 30 lipca 2013 w Kampen) – niemiecki przedsiębiorca, dyrektor generalny Friedrich Krupp AG oraz wpływowy przemysłowiec Zagłębia Ruhry. Uznanie zyskał dzięki uratowaniu w Polsce ok. 250 żydowskich robotników podczas II wojny światowej. W 1973 roku Beitz otrzymał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Berthold Beitz urodził się w Bentzinie na Pomorzu Przednim. Rozpoczął karierę bankowca w 1938 roku w Pommersche Ban w Stralsundzie oraz rozpoczął pracę w koncernie petrochemicznym Shell w Hamburgu w tym samym roku[1].

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Beitz przerwał pracę w Shellu ze względu na II wojnę światową. Następnie w czasie okupacji wyznaczał w lipcu 1941 roku w Borysławiu pracowników potrzebnych w czasie działań wojennych. Obszar Borysławia zamieszkiwała duża część społeczności żydowskiej. Wielu Żydów posiadało zawód inżynierów chemików, asystentów laboratoryjnych, mechaników i robotników w dziedzinie przemysłu naftowego.

W czasie wojny był również dyrektorem handlowym niemieckiego przedsiębiorstwa Karpathen-Öl AG, kontrolującego produkcję naftową w Zagłębiu Drohobycko-Borysławskim. Zakład zatrudniał ok. 10 tys. robotników przymusowych, w większości Żydów. W tamtym okresie Beitz uratował życie dwustu pięćdziesięciu Żydom. Podczas każdej z tych akcji był obecny na stacji kolejowej z żądaniem uwolnienia swoich pracowników, co zwiększyło interwencję na inne osoby narodowości żydowskiej. Pomagał Żydom również poprzez wystawianie fałszywych świadectw pracy i ukrywanie ich w swoim domu w czasie działań. W 1944 roku Beitz został wcielony do Wehrmachtu i walczył na froncie wschodnim[2].

Za swoją działalność w czasie wojny został w 1973 roku odznaczony medalem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.

Działalność po wojnie[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie wrócił do Hamburga. Od 1952 roku był pełnomocnikiem dyrektora koncernu przemysłowego Alfrieda Kruppa, a po jego śmierci w 1967 roku został przewodniczącym rady fundacji Alfried Krupp von Bohlen und Halbach-Stiftung, a od 1989 roku był jej honorowym przewodniczącym.

Od zakończenia wojny dla Beitza jednym z priorytetowych zadań było porozumienie z Polską. Od końca lat 50-tych XX wieku uczestniczył w Targach Poznańskich. Tam nawiązał kontakt z premierem Józefem Cyrankiewiczem, który wkrótce zaprosił go do Polski. 6 grudnia 1960 roku, za wiedzą kanclerza RFN Konrada Adenauera przyleciał do Warszawy. Ówczesny korespondent „Frankfurter Allgemeine Zeitung” Hansjakob Stehle opisał tamto wydarzenie następująco: Takiego przyjęcia nie zgotowano po wojnie jeszcze żadnemu zachodnioniemieckiemu gościowi[3].

Działalność Beitza spotkała się z oporem w obu państwach. W RFN Beitza atakowały środowiska wypędzonych, zarzucając mu wspieranie czerwonego przemysłu zbrojeniowego, a dziennikarze nazwali go ambasadorem do zadań specjalnych. Jego misją interesował się również prezydent Stanów ZjednoczonychJohn Kennedy[3].

Przełom w polsko-zachodnioniemieckich stosunkach mógł nadejść po utworzeniu w 1969 roku rządu Willy’ego Brandta. Beitz będąc jego wysłannikiem przekazał w tym samym roku Cyrankiewiczowi osobisty list kanclerza, który zawierał propozycję negocjacji. W 1970 roku wraz z Brandtem uczestniczył w podpisaniu traktatu między Polską a RFN w Warszawie[3].

Berthold Beitz posiada status doctora honoris causa wielu uczelni na świecie, m.in. Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1993 roku.

W latach 1972-1988 był przewodniczącym Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego oraz honorowym członkiem tej organizacji aż do śmierci. W latach 1984-1988 był wiceprzewodniczącym, a także członkiem zarządu MKOL-u[4].

Berthold Beitz zmarł 30 lipca 2013 roku w wieku 99 lat w swoim domku letniskowym w Kampen[5]. Następnie Ronald Lauder, przewodniczący Światowego Kongresu Żydów nazwał Beitza Największym Niemcem XX wieku[6].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Berthold Beitz był żonaty z Else z d. Hochheim[7], z którą się ożenił w 1939 roku. Mieli razem trzy córki: Barbarę, Susanne i Bettinę, siedmioro wnucząt oraz dziesięcioro prawnucząt.

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Berthold Beitz, German Steel Industrialist Who Saved Jews, Dies at 99. [dostęp 2013-08-01] (ang.).
  2. Berthold Beitz. Wirtualny Sztetl
  3. 3,0 3,1 3,2 Zmarł Berthold Beitz – przedsiębiorca i przyjaciel Polski [dostęp 2013-07-31].
  4. Death of Berthold Beitz, IOC Honorary Member [dostęp 2013-07-31] (ang.)
  5. Thyssen-Krupp-Chef Hiesinger: „Verneige mich” vor Patriarch Beitz. [dostęp 2013-08-02] (niem.).
  6. Berthold Beitz, ThyssenKrupp patriarch who saved wartime Jews, dies aged 99 [dostęp 2013-07-31] (niem.).
  7. Walter Habel: Wer ist wer? Das deutsche who’s who. XLVI. Ausgabe 2007/08 (Begründet von Walter Habel – vormals Degeners wer ist’s), Lübeck 2007, s. 78.