Bolesław Gładych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bolesław Gładych
Mike, Mike Killer[1]
14 zwycięstw
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 17 maja 1918
Warszawa
Data i miejsce śmierci 12 lipca 2011
Seattle
Przebieg służby
Lata służby od 1939
Siły zbrojne Roundel of Poland (1921-1993).svgSiły Powietrzne RP
RAF roundel.svgRAF
USAAF roundel 1943.svgUSAAF
Jednostki Dywizjon I/145,
Dywizjon 303,
Dywizjon 302,
61 Fighter Squadron 56th Fighter Group
Stanowiska dowódca eskadry: Dywizjon 302
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (trzykrotnie) brytyjski Distinguished Flying Cross amerykańska Srebrna Gwiazda amerykański Distinguished Flying Cross (dwukrotnie) amerykański Air Medal (czterokrotnie)

Bolesław Gładych (ur. 17 maja 1918 w Warszawie, zm. 12 lipca 2011 w Seattle) – kapitan pilot Wojska Polskiego II RP, kapitan (ang. Flight Lieutnant) Królewskich Sił Powietrznych, as myśliwski Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn nauczyciela w szkole technicznej Adama i Teofili Gładych. Wyrzucony został z powodu zachowania ze szkoły gimnazjalnej im. Tomasza Niklewskiego oraz Lelewela i Reytana. W 1932 roku dostał się do lwowskiej szkoły wojskowej, a dwa lata później zmarł mu ojciec. 8 maja 1937 roku zdał maturę matematyczno-przyrodniczą. Posiadał umiejętność gry na fortepianie i akordeonie[2].

Na początku 1937 został przyjęty do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, skąd odszedł na kurs unitarny w 72. Pułku Piechoty w Radomiu. Uczył się w szkole przedmiotów teoretycznych oraz przeszedł obóz kondycyjny w Bukowinie Tatrzańskiej. Od 11 kwietnia do 21 czerwca 1939 roku szkolił się na samolocie PWS-26 w Borowinie. Do września 1939 nie ukończył jeszcze pełnego cyklu szkolenia, choć w maju 1939 zaczął już trening na myśliwcach typu RWD-8, PWS-10, PZL P-7, PZL P-11 w Ułężu. Przyśpieszony awans na podporucznika, uzyskał ze starszeństwem od 1 września 1939 roku.

Po wybuchu II wojny światowej miał z grupą podchorążych dołączyć do walk lecz wskutek klęsk, ewakuowali się do Rumuni 17 września w miejscowości Śniatyń. 22-27 września spędził w obozie, skąd uciekł z rumuńskiego internowania w Turnu Severin do Bukaresztu. W towarzystwie Eugeniusza "Florka" Fiedorczuka z polskiej placówki dyplomatycznej odesłany do Konstanca. Udał się do Francji, na pokładzie greckiego statku St Nicolau i francuskiego Ville de Strasbourg, który zapłyną do Marsylii. Zgłosił się do formowanego właśnie dywizjonu "fińskiego", który miał zostać skierowany do front fińsko-sowiecki. Ostatecznie dywizjon został przekształcony w całkowicie polską jednostkę Dywizjon I/145. Gładych latał tam na samolocie Caudron CR.714 Cyclone z numerem bocznym 13, walcząc w Kampanii Francuskiej w pierwszym kluczu drugiej eskadry dywizjonu, pod dowództwem kpt. Juliusza Freya. Odbył również szkolenie na samolotach MS.406. Patrole wykonywane były na południe od Paryża, mimo późniejszego zakazu lotów na samolotach z powodu dużej awaryjności. Lotniskiem macierzystym było trawiaste lotnisko w Dreux, a następnie przeniesiono jednostkę do Sermaises, Châtearoux i Rochefort[2].

Po kapitulacji Francji, 22 czerwca 1940 roku, podporucznik Gładych przedostał się na Wyspy Brytyjskie. Gdzie oddelegowano go do obozu w West Kirby i Blackpool z numerem służbowym P-1392[3]. Rozpoczął przeszkolenie na myśliwcach brytyjskich i latał od 16 marca do 20 kwietnia 1941 roku w 56. OTU w Hawarden. Po ukończeniu kursu przeniesiony do Dywizjonu 303, jako uzupełnienie. Pierwszy lot operacyjny odbył się 3 maja 1941 roku, na pozycji bocznego trójkowego, osłaniającego konwój, a pierwszy lot bojowy 9 maja. Podczas jedno z patroli został ciężko ranny w wyniku zderzenia się z przeciwnikiem podczas walk kołowych i próbie powrotu do bazy. Jako pierwszy pilot w polskim dywizjonie zestrzelił Fw 190[4].

W okresie od 9 lipca 1942 do 16 września 1942 roku Gładych latał w 302 Dywizjonie Poznańskim. Wrócił do tej jednostki 4 grudnia 1942 roku. Na początku 1943 został dowódcą eskadry. Za omyłkową próbę zestrzelenia jesienią 1943 roku samolotu, na pokładzie którego podróżował premier Winston Churchill, został całkowicie odsunięty na jakiś czas od lotów bojowych[5].

Dzięki Francisowi "Gabby" Gabreskiemu (właściwie Franciszek Gabryszewski – amerykański pilot myśliwski polskiego pochodzenia) został przyjęty do składu 61 Fighter Squadron 56th Fighter Group wyposażonego w samoloty Republic P-47 Thunderbolt.

Do końca wojny walczył w USAAF otrzymując od kolegów przydomek Mike Killer. Nigdy nie był oficjalnie przyjęty do lotnictwa amerykańskiego. W kilka dni po zakończeniu wojny został zwolniony. Oprócz Gładycha w 61st FS 56th FG latali z sukcesami także inni Polacy m.in.: Witold Łanowski oraz Tadeusz Andersz.

Bolesław Gładych należy do czołowych polskich asów lotnictwa – znajduje się na 5 pozycji z oficjalnym wynikiem 14 zestrzeleń pewnych, 2 prawdopodobne i jedno zespołowe uszkodzenie (zaliczone jako 1/2). W USA zaliczono mu trzy zwycięstwa więcej (łącznie 10 w służbie amerykańskiej), nie uznane jednak przez polską komisję Bajana. Wszystkie samoloty osobiste Bolesława Gładycha, na których latał od momentu podjęcia lotów na Wyspach Brytyjskich oznaczone były emblematem pingwinka z podpisem "Pengie" (przezwisko jego dziewczyny, Kanadyjki z WAAF).

Po wojnie odbył nielegalny lot na Salzburg, samolotem Norseman, w stronę Linzu w radzieckiej strefie okupacyjnej w celu zabrania swojego brata Jana. Początkowo zajmował się przemytem towarów z Anglii do Francji oraz zapoznał się z samolotami Meteor. Wyemigrował do Nowego Jorku, gdzie podjął pracę pilota w liniach lotniczych Rainbow Airlines na DC-3. Otrzymał obywatelstwo amerykańskie i osiadł wraz z żoną Elisabeth (zm. 2008) w Seattle. Miał syna Michaela i córkę Suzanne. Współpracował z firmami Boeing, Douglas i Lockheed oraz latał na F-104 Starfighter[6]. Rozpoczął karierę naukową robiąc doktorat z psychologii i pracował później jako psychoterapeuta.

Wizerunek pilota został umieszczony na samolocie myśliwskim MiG-29 nr 115 z 23 Bazy Lotnictwa Taktycznego[7].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pseudonimy polskich pilotów myśliwskich (pol.). Serwis "Myśliwcy".
  2. a b Bolesław Michał Gładych [w:] Krzysztof Kubala (red.), Lotnictwo (1/2012), Magnum-X, styczeń 2012, s. 80-81, ISSN 1732-5323.
  3. 303 Sqn Pilot List, www.polishsquadronsremembered.com [dostęp 2017-10-29].
  4. Bolesław Michał Gładych [w:] Krzysztof Kubala (red.), Lotnictwo, styczeń 2012, s. 83, ISSN 1732-5323.
  5. wzmianka w biografii
  6. Bolesław Michał Gładych [w:] Krzysztof Kubala (red.), Lotnictwo, Magnum-X, styczeń 2012, s. 86-87, ISSN 1732-5323.
  7. Myśliwce z portretami wybitnych pilotów (pol.). polska-zbrojna.pl, 1 marca 2015. [dostęp 2016-01-31].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]