Brzeźno Szlacheckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brzeźno Szlacheckie
Kościół pw. św. Katarzyny
Kościół pw. św. Katarzyny
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat bytowski
Gmina Lipnica
Wysokość 200 m n.p.m.
Liczba ludności (2008) 505
Strefa numeracyjna (+48) 59
Kod pocztowy 77-139
Tablice rejestracyjne GBY
SIMC 0746797
Położenie na mapie gminy Lipnica
Mapa lokalizacyjna gminy Lipnica
Brzeźno Szlacheckie
Brzeźno Szlacheckie
Położenie na mapie powiatu bytowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bytowskiego
Brzeźno Szlacheckie
Brzeźno Szlacheckie
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Brzeźno Szlacheckie
Brzeźno Szlacheckie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brzeźno Szlacheckie
Brzeźno Szlacheckie
Ziemia 54°01′06″N 17°14′41″E/54,018333 17,244722

Brzeźno Szlacheckie (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Brzézno Szlachecczé; niem. Adlig Briesen[1]) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Lipnica.

Leży na Pojezierzu Bytowskim, w regionie Kaszub zwanym Gochami, wśród jezior, lasów i wniesień morenowych – do 200 m n.p.m. Na wschód od miejscowości znajduje się Jezioro Wiejskie.

Wieś jest siedzibą sołectwa Brzeźno Szlacheckie, w którego skład wchodzą również miejscowości Bukowo, Janowo, Kocieł, Nowe Brzeźno i Stare Brzeźno. Brzeźno Szlacheckie jest również placówką ochotniczej straży pożarnej.

Nazwa[edytuj]

  • 1374 - Bryse
  • 1492 - Bresen
  • 1570 - Brziszno
  • 1664 - Brzeźno Polskie
  • 1807 - Brzezno
  • 1818 - Adlig Briesen
  • 1920 - Brzeźno Szlacheckie

Inne miejscowości o nazwie Brzeźno: Brzeźno

Historia[edytuj]

Brzeźno Szlacheckie jest starym siedliskiem kaszubskiej szlachty zagrodowej (Brzezińscy). Do 1919 roku miejscowość znajdowała się pod administracją zaboru pruskiego nazywała się wówczas Briesen, a później Adelig Briesen. Z tym okresem związany jest epizod walki o granice. Traktat wersalski pozostawiał okolice Brzeźna Szlacheckiego po stronie Niemiec. Sprzeciwiła się temu jednak zdecydowanie miejscowa ludność, przesuwając ustaloną już granicę niemiecko-polską o kilka kilometrów dalej na zachód.

W okresie 20-lecia międzywojennego wieś należała do ówczesnego powiatu chojnickiego. W Brzeźnie znajdował się do 1 września 1939 roku komisariat Straży Granicznej.

Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Brzeźno Szlacheckie. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Zabytki[edytuj]

Pamiątkowy obelisk
Płyta pamiątkowa

Według rejestru zabytków NID[2] na listę zabytków wpisany jest drewniany kościół parafialny pw. św. Katarzyny z 1716, nr rej.: A-237 z 12.03.1987.

Kultura[edytuj]

Odbywają się tu widowiska plenerowe upamiętniające udział Kaszubów w odsieczy wiedeńskiej w 1683 r., organizowane przez Starostwo Powiatowe w Bytowie, Urząd Marszałkowski, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie i Bractwo Rycerzy Zamku Bytowskiego.

W 1983 roku w rocznicę udziału miejscowej szlachty (w ramach chorągwi pomorskich) w odsieczy wiedeńskiej ustawiono pamiątkowy obelisk z napisem Kaszubi pod Wiedniem.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 31 marca 2016; 5 miesięcy temu. [dostęp 2016-08-15]. s. 3.

Bibliografia[edytuj]

  • Ks. Henryk Cyrzan: Brzeźno Szlacheckie Dzieje wsi – parafii – kościoła. BiT Beata Żmuda-Trzebiatowska, Gdańsk 2007