Butylowany hydroksyanizol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Butylowany hydroksyanizol
Butylowany hydroksyanizol
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C11H16O2
Masa molowa 180,24 g/mol
Wygląd białe lub lekko żółte, woskowate ciało stałe[1]
Identyfikacja
Numer CAS 25013-16-5
PubChem 24667[4]
Podobne związki
Podobne związki anizol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Butylowany hydroksyanizol (C11H16O2, skrót: BHA, E320, nazwa systematyczna: mieszanina 3-tert-butylo-4-hydroksyanizolu i 2-tert-butylo-4-hydroksyanizolu) – organiczny związek chemiczny, pochodna anizolu, stosowany głównie jako konserwant i przeciwutleniacz w produktach spożywczych, a także w maściach i produktach kosmetycznych w stężeniu 0,002%[5].

W temperaturze pokojowej związek ten w formie czystej tworzy białe kryształy. W handlu dostępny jest albo w formie żółtego proszku lub wosku. Związek ten posiada lekki, słabo wyczuwalny, ale dość charakterystyczny zapach. Nie rozpuszcza się w wodzie.

Wykazuje działanie kancerogenne, ulega przekształceniu w pochodne chinonowe[6]. Może wywierać toksyczny wpływ na nerki, wywoływać wysypkę, pokrzywkę, rzadko duszność. W wysokim stężeniu wywołuje nowotwory u zwierząt laboratoryjnych, natomiast z innych badań wynika, że może hamować działanie innych związków rakotwórczych. W 6-letnim badaniu grupy 120 tys. osób prowadzonym od roku 1986 w Holandii, nie stwierdzono związku obecności butylowanego hydroksyanizolu w pożywieniu z ryzykiem wystąpienie choroby nowotworowej[7].

W wielu krajach jest niedozwolony w produktach dla dzieci.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Department of Chemistry, The University of Akron: Butylated hydroxyanizole (ang.). [dostęp 2012-05-20].
  2. 2,0 2,1 Butylowany hydroksyanizol (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-05-20].
  3. 3,0 3,1 Butylowany hydroksyanizol (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  4. Butylowany hydroksyanizol – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. Farmacja stosowana: podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 719. ISBN 9788320037784.
  6. 2.3.9. Sztuczne antyoksydanty i niby-enzymy. W: Grzegorz Bartosz: Druga twarz tlenu. Wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 199, seria: Środowisko. ISBN 978-83-01-13847-9.
  7. Botterweck, A.A.M, Verhagen, H, Goldbohm, R.A, Kleinjans, J i inni. Intake of butylated hydroxyanisole and butylated hydroxytoluene and stomach cancer risk: results from analyses in the Netherlands Cohort Study. „Food and Chemical Toxicology”. 38 (7), s. 599-605, 2000. doi:http://dx.doi.org/10.1016/S0278-6915(00)00042-9. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.