Bystrzyca (powiat lubelski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bystrzyca
Stacja kolejowa Bystrzyca we wsi Niemce (gmina Niemce)
Stacja kolejowa Bystrzyca we wsi Niemce (gmina Niemce)
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat lubelski
Gmina Wólka
Liczba ludności (2016) 476[1]
Strefa numeracyjna (+48) 81
Kod pocztowy 20-258 (Lublin)
Tablice rejestracyjne LUB
SIMC 0393910
Położenie na mapie gminy Wólka
Mapa lokalizacyjna gminy Wólka
Bystrzyca
Bystrzyca
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bystrzyca
Bystrzyca
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Bystrzyca
Bystrzyca
Położenie na mapie powiatu lubelskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubelskiego
Bystrzyca
Bystrzyca
Ziemia51°18′34″N 22°42′12″E/51,309444 22,703333

Bystrzycawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Wólka, ok. 10 km od Lublina.

Bystrzyca uzyskała lokację miejską w 1548 roku, zdegradowana po 1582 roku[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według źródeł pochodzących z XIV i XV w., wieś w 1325 nosiła nazwę „Bestritia”, bądź „Bystrzyca Radzibogi”. Wieś nosi taką samą nazwę jak rzeka, nad którą leży – Bystrzyca, a jej herbem jest złote koło umieszczone na niebieskiej, rokokowej tarczy.

W Bystrzycy powstała pierwsza parafia na terenie późniejszej gminy Wólka. Pierwszy pleban, z 1326, nosił imię Paweł, a dziesięcinę oddawały Bystrzycy Turka, Łuszczów, Długie, Sobianowice, Łysaków, Pliszczyn oraz Spiczyn, Jawidz i Kijany.

W 1452 w Bystrzycy zbudowano drewnianą kaplicę pw. Wniebowzięcia NMP. Obecny kościół w Bystrzycy pochodzi z lat 1709–1721, powiększono go pod koniec XIX wieku. Warto w nim zobaczyć XVI-wieczny obraz Silencium i XVII-wieczny krzyż umieszczony w kruchcie. W XVII wieku w skład parafii wchodziło aż 18 wsi.

Dobra bystrzyckie należały najpierw do Kijańskich, potem Jeło-Malińskich, a w 1727 ich właścicielami, do czasu konfiskaty dóbr dekretem PKWN, została rodzina Rojowskich herbu Cholewa. Wznieśli oni nad brzegiem rzeki klasycystyczny piętrowy pałac, od frontu ozdobiony portykiem wspartym na czterech kolumnach, kolistym podjazdem i klombem. Na klombie w drugiej połowie XIX w. jeden z właścicieli posadził jesion płaczący, by upamiętnić narodziny swojej córki. Drzewo to było pomnikiem przyrody i w ostatnim czasie zostało przez obecnych użytkowników pałacu ścięte[kiedy?].

Po II wojnie światowej, w 1947 pałac został przejęty przez władze na mocy dekretu PKWN o reformie rolnej. Zespół pałacowo-parkowy Rojowskich przejęło kuratorium oświaty w Lublinie i utworzyło w nim dom dziecka. W 1976 w pałacu został otwarty Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla dzieci upośledzonych umysłowo[3]. W trakcie remontu budynku zniknęły, opisane w 1921 w pamiętniku Marii Rojowskiej, sztukaterie, kolumny w salonie oraz lustra. Pojawiły się korytarze, nierówne schody, a oranżerię połączono z budynkiem głównym.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa lubelskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mieszkańcy gminy Wólka w liczbach, stan na dzień 31.12.2016. UM Gminy Wólka. [dostęp 2017-09-07].
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 24-25.
  3. Anna Pachocka, Inny rodzaj fotografii. Pamiętnik Marii z Rojowskich Przanowskiej

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]