Campeonato Paulista

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Campeonato Paulista – piłkarskie mistrzostwa brazylijskiego stanu São Paulo. Uważana za jedną z najsilniejszych lig stanowych w Brazylii (obok lig stanów Minas Gerais i Rio de Janeiro). Pierwsza liga zwana Série A1 składa się z 20 klubów i prowadzi rozgrywki co roku od stycznia do kwietnia. Wielką estymą cieszą się pojedynki tak słynnych nie tylko w Brazylii, ale i na całym świecie klubów jak Corinthians Paulista, SE Palmeiras, Santos FC czy São Paulo FC. Liga, często określana przydomkiem Paulistão jest najstarszą ligą Brazylii, gdyż swoje pierwsze mistrzostwa przeprowadziła już w 1902 roku.
W ramach Campeonato Paulista istnieją także niższe klasy rozgrywkowe: Série A2 (druga liga), Série A3 (trzecia liga) oraz Série B (czwarta liga).

Format[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki Campeonato Paulista organizowane są corocznie przez stanową federację piłkarską Federação Paulista de Futebol (w skrócie FPF). W rozgrywkach pierwszej ligi (Série A1) bierze udział 20 klubów ze stanu São Paulo. W nowym formacie, zapoczątkowanym w 2007, kluby grają ze sobą każdy z każdym po jednym meczu. Następnie najlepsza czwórka rozgrywa półfinały i finał systemem pucharowym (mecz i rewanż). Kluby, które zakończą rozgrywki na miejscach od 5 do 8, które jednocześnie nie są klubami z miasta São Paulo, rozgrywają turniej „Campeão do Interior” (ponieważ turniej ten organizuje się z myślą o słabszych klubach stanu, nie może w nim uczestniczyć również klub Santos FC). Cztery ostatnie kluby w tabeli spadają do drugiej ligi (Campeonato Paulista Série A2). W sezonie 2008 Série A2 oraz A3 liczą po 20 klubów, a w rozgrywkach Série B bierze udział 45 zespołów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założenie[edytuj | edytuj kod]

Główną osobą, która przyczyniła się do stworzenia mistrzostw stanu São Paulo był Charles Miller. Gdy wrócił z Anglii, gdzie podczas studiów zapoznał się z piłką nożną, przedstawił w Brazylii zasady, na jakich tworzone są związki piłkarskie. Liga Paulista de Foot-Ball (w skrócie LPF) założona została 14 grudnia 1901 roku przez kluby: São Paulo Athletic Club, Internacional, Mackenzie, Germânia i Paulistano. Od kwietnia do października 1902 roku kluby te rozegrały pierwsze w historii mistrzostwa stanu São Paulo, a pierwszym zwycięzcą okazał się klub São Paulo AC (z Charlesem Millerem jako królem strzelców).

W następnych latach popularność futbolu rosła. Początkowo najlepszym klubem był klub Paulistano złożony z zawodników pochodzących z najbogatszych rodzin. Gdy do São Paulo i Rio de Janeiro przybył z Anglii londyński klub amatorski Corinthians Paulista, z łatwością pokonał najlepsze brazylijskie kluby. Gra angielskiego klubu zrobiła tak wielkie wrażenie na najmłodszych kibicach piłkarskich, że wkrótce grupa nastolatków założyła pierwszy, cieszący się szerokim uznaniem, klub o nazwie Sport Club Corinthians Paulista.

Spory i problemy[edytuj | edytuj kod]

Rosnąca w szybkim tempie popularność futbolu wśród niższych klas doprowadziła do pierwszych tarć. Kierownicy stanowej federacji futbolowej uważali, że piłka nożna powinna pozostać sportem tylko dla elit i nie chcieli nawet słyszeć o dopuszczeniu do gry niższych klas społeczeństwa. Ostre różnice zdań w tej sprawie doprowadziły do podziału w futbolu stanu São Paulo i utworzeniu konkurencyjnej ligi przez nowy związek – Associação Paulista de Esportes Atléticos (APEA), który zajął się promocją sportu wśród klas pracujących. Kluby Corinthians Paulista, Palestra Itália oraz Paulistano pomoglł w utworzeniu nowej ligi stanowej.

W roku 1917 LPF zawiesi swoją działalność i w ten sposób aż do 1926 roku APEA organizowała jedyną ligę w stanie São Paulo. Coraz silniejsze kluby, rosnące tłumy publiczności na trybunach oraz wielcy piłkarze jak Neco z Corinthians czy Friedenreich z Paulistano przyczyniali się do przemiany piłki nożnej z „zagranicznej zabawy” na brazylijski sport narodowy. Doszło teraz do sporów wokół sprawy przejścia z futbolu amatorskiego do futbolu zawodowego, w wyniku których najbardziej utytułowany wtedy klub Paulistano wystąpił z ligi i stworzył ligę amatorską (Liga de Amadores de Futebol – czyli LAF). Rywalizacja między dwoma ligami przyczyniła się do dalszego rozwoju piłki nożnej w stanie.

W 1930 roku zakończyła swą działalność LAF i dla futbolu stanu São Paulo rozpoczęła się nowa era. Gdy w 1933 roku utworzona została Bandeirante Football League, piłkarze stali się zawodowcami. Corinthians i Palestra Itália zachowały swoje pozycje jako najpotężniejsze i najbardziej popularne kluby. Powstało także wiele nowych klubów walczących o przychylnych sobie kibiców. Członkowie klubu Paulistano, którzy przekonali się do zawodowstwa, wspólnie z kierownikami AA Palmeiras dogadali się w sprawie fuzji tworząc trzeci potężny klub w mieście – São Paulo Futebol Clube.

Nowoczesna era[edytuj | edytuj kod]

APEA zakończyła swą działalność w 1938 roku, natomiast federacja Bandeirante Football League po licznych zmianach nazw przekształciła się ostatecznie 22 kwietnia 1941 roku w Federação Paulista de Futebol (czyli FPF). W następnym roku klub São Paulo podpisał kontrakt z Leonidasem da Silva i wygrał 5 z ośmiu mistrzostw stanu. W roku 1943 klub Palestra Itália z powodu II wojny światowej i zakazu odnoszenia się nazw klubów do państw osi zmienił swą nazwę na Palmeiras. Szybki rozwój futbolu w stanie São Paulo wymusił utworzenie w 1948 roku drugiej ligi stanowej. Pierwszym klubem, który awansował z drugiej do pierwszej ligi był XV de Novembro z miasta Piracicaba.

Kluby São Paulo, Palmeiras i Corinthians dominowały w pierwszych 15 mistrzostwach. W roku 1957 pojawił się największy piłkarz w historii Brazylii – Pelé. Jego fantastyczna gra i zdobyte bramki doprowadziły Santos do wygrania 9 spośród 12 mistrzostw stanu São Paulo. Od roku 1957 do 1965 Pelé w każdym sezonie zdobywał koronę króla strzelców (w jednym z sezonów zdobył rekordową ilość 58 goli). Santos w tym czasie zdobył nie tylko liczne tytuły mistrza stanu, ale także odniósł sukcesy w innych rozgrywkach krajowych, a przede wszystkim w międzynarodowych. Jedynym klubem w stanie, któremu udało się przerwać dominację Santosu był Palmeiras.

Na początku lat 70. Brazylia zorganizowała ogólnonarodowe mistrzostwa, konkurencyjne wobec mistrzostw stanowych i regionalnych. W roku 1977, po 24 latach posuchy, Corinthians został mistrzem stanu. Na początku lat 80. toczyła się wielka batalia między Corinthiansem (Sócrates) a São Paulo (Serginho Chulapa). Corinthians wygrał w roku 1982 i 1983 potwierdzając słuszność nowej filozofii klubowego zarządu, by we wszystkich kierowniczych decyzjach klubu udział swój mieli także piłkarze. Jednak w dekadzie tej największe sukcesy odniósł klub São Paulo, który został mistrzem stanu w roku 1980, 1981, 1985, 1987 i 1989. Końcówka lat 80. to pojawienie się w zespole São Paulo takich graczy jak Müller czy Silas (znani jako „Menudos do Morumbi”). W roku 1986 doszło do wielkiej sensacji, gdy po pokonaniu w finale klubu Palmeiras mistrzostwo stanu zdobył klub Internacional Limeira.

Jeszcze większą niespodzianką był finał BragantinoNovorizontino w 1990 roku, w którym nie znalazł się żaden z wielkich klubów stanu. W latach 1993, 1994 i 1996 wygrywał klub Palmeiras, który w latach 90. dysponował bardzo mocna drużyną, w której skład wchodzili tacy piłkarze jak Rivaldo, Roberto Carlos, Edmundo czy César Sampaio. Drużyna Palmeiras, zwana w tym okresie „Zieloną Maszyną” podczas mistrzostw stanu w 1996 roku zdobyła aż 100 bramek. W okresie 1995-2003 Corinthians został mistrzem stanu pięciokrotnie, dzięki czemu z 25 tytułami mistrza stał się liderem w stuletniej historii mistrzostw stanu.

W 1994 roku FPF dokonała restrukturyzacji mistrzostw stanu, tworząc w miejsce dotychczasowych lig sześć nowych lig:

1. Campeonato Paulista Série A1
2. Campeonato Paulista Série A2
3. Campeonato Paulista Série A3
4. Campeonato Paulista Série B1
5. Campeonato Paulista Série B2
6. Campeonato Paulista Série B3

Od sezonu 2005 istnieją tylko 4 poziomy rozgrywek: Série A1 (I liga), A2 (II liga), A3 (III liga) oraz B (IV liga).

Campeonato Paulista Série A1 w roku 2007[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza liga stanu São Paulo:

Mistrzostwa stanu São Paulo[edytuj | edytuj kod]

Mistrzowie i królowie strzelców[edytuj | edytuj kod]

Sezon Mistrz Wicemistrz Król strzelców Klub Bramki
1902 LPF São Paulo Athletic Club Paulistano Charles Miller São Paulo Athletic Club 10
1903 LPF São Paulo Athletic Club Paulistano Alvaro i Boyes CA Paulistano i São Paulo Athletic Club 4
1904 LPF São Paulo Athletic Club Paulistano Charles Miller São Paulo Athletic Club 9
1905 LPF Paulistano Germânia Hermann Friese SC Germania 14
1906 LPF Germânia S.C. Internacional Fuller SC Germania 4
1907 LPF S.C. Internacional Americano i Paulistano Léo SC Internacional 8
1908 LPF Paulistano Germânia Peres CA Paulistano 6
1909 LPF A.A. das Palmeiras Paulistano Bibi CA Paulistano 9
1910 LPF A.A. das Palmeiras Americano Boyes, Eurico, Rubens Salles São Paulo Athletic Club, AA das Palmeiras, CA Paulistano 10
1911 LPF São Paulo Athletic Club Americano Décio SC Americano 7
1912 LPF SC Americano CA Paulistano Arthur Friedenreich AA Mackenzie College
1913 APEA CA Paulistano Mackenzie José Pedro, Luiz Alves, Renato, Whatley, Luiz, Mesquita AA Mackenzie College, AA das Palmeiras, CA Paulistano 3
1913 LPF CA Paulistano Ypiranga Décio SC Americano 7
1914 APEA AA São Bento CA Paulistano Arthur Friedenreich CA Paulistano 12
1914 LPF Corinthians Paulista Campos Elísios Neco Corinthians Paulista 12
1915 APEA A.A. das Palmeiras Mackenzie Carlos Nazareth AA das Palmeiras 13
1915 LPF Corinthians Paulista São Paulo FC Facchini AA Campos Eliseos 17
1916 LPF Germânia AA Campos Elísios Aparicio Corinthians Paulista 7
1916 APEA CA Paulistano AA São Bento Mariano CA Paulistano 8
1917 APEA CA Paulistano Palestra Itália Arthur Friedenreich CA Ypiranga 15
1918 APEA Paulistano Corinthians Paulista Arthur Friedenreich CA Paulistano 25
1919 APEA Paulistano Palestra Itália Arthur Friedenreich CA Ypiranga 26
1920 APEA Palestra Itália CA Paulistano Neco Corinthians Paulista 24
1921 APEA Paulistano Corinthians Paulista i Palestra Itália Arthur Friedenreich CA Paulistano 33
1922 APEA Corinthians Paulista Palestra Itália Gamba Corinthians Paulista 19
1923 APEA Corinthians Paulista Palestra Itália Feitiço AA São Bento 18
1924 APEA Corinthians Paulista CA Paulistano Feitiço AA São Bento 14
1925 APEA AA São Bento Corinthians Paulista i Paulistano Feitiço AA São Bento 10
1926 LAF CA Paulistano Germânia Filó CA Paulistano 16
1926 APEA Palestra Itália Auto Heitor Palestra Itália 18
1927 LAF CA Paulistano Hespanha Arthur Friedenreich CA Paulistano 13
1927 APEA Palestra Itália Santos FC Araken Santos FC 31
1928 LAF S.C. Internacional CA Paulistano
1928 APEA Corinthians Paulista Santos FC Héitor Palestra Itália 16
1929 LAF CA Paulistano S.C. Internacional Arthur Friedenreich CA Paulistano 16
1929 APEA Corinthians Paulista Santos FC Feitiço Santos FC 12
1930 APEA Corinthians Paulista São Paulo da Floresta Feitiço Santos FC 37
1931 APEA São Paulo da Floresta Palestra Itália i Santos FC Feitiço Santos FC 39
1932 APEA Palestra Itália São Paulo da Floresta Romeu Palestra Itália 18
1933 APEA Palestra Itália São Paulo da Floresta Waldemar de Brito São Paulo da Floresta 21
1934 APEA Palestra Itália São Paulo da Floresta Romeu Palestra Itália 13
1935 APEA Portuguesa Ypiranga Figueiredo CA Ypiranga 19
1935 LPF Santos FC Palestra Itália Teleco Corinthians Paulista 9
1936 APEA Portuguesa Ypiranga Carioca Portuguesa 18
1936 LPF Palestra Itália Corinthians Paulista Teleco Corinthians Paulista 28
1937 LPF Corinthians Paulista Palestra Itália Teleco Corinthians Paulista 15
1938 LFESP Corinthians Paulista São Paulo FC Eliseu São Paulo FC 13
1939 LFESP Corinthians Paulista Palestra Itália Teleco Corinthians Paulista 32
1940 LFESP Palestra Itália Portuguesa Peixe CA Ypiranga 21
1941 Corinthians Paulista São Paulo FC Teleco Corinthians Paulista 26
1942 SE Palmeiras Corinthians Paulista Milani Corinthians Paulista 24
1943 São Paulo FC Corinthians Paulista Hércules Corinthians Paulista 19
1944 SE Palmeiras São Paulo FC Luizinho São Paulo FC 22
1945 São Paulo FC Corinthians Paulista Passarinho, Servilio SPR (Nacional), Corinthians Paulista 17
1946 São Paulo FC Corinthians Paulista Servilio Corinthians Paulista 19
1947 SE Palmeiras Corinthians Paulista Servilio Corinthians Paulista 19
1948 São Paulo FC Santos FC Cilas CA Ypiranga 19
1949 São Paulo FC SE Palmeiras Friaça São Paulo FC 24
1950 SE Palmeiras São Paulo FC i Santos FC Pinga Portuguesa 22
1951 Corinthians Paulista SE Palmeiras Carbone Corinthians Paulista 30
1952 Corinthians Paulista São Paulo FC Baltazar Corinthians Paulista 27
1953 São Paulo FC SE Palmeiras Humberto SE Palmeiras 22
1954 Corinthians Paulista SE Palmeiras Humberto SE Palmeiras 36
1955 Santos FC Corinthians Paulista Del Vecchio Santos FC 23
1956 Santos FC São Paulo FC Zezinho São Paulo FC 16
1957 São Paulo FC Santos FC Pelé Santos FC 17
1958 Santos FC São Paulo FC Pelé Santos FC 58
1959 SE Palmeiras Santos FC Pelé Santos FC 44
1960 Santos FC Portuguesa Pelé Santos FC 34
1961 Santos FC SE Palmeiras Pelé Santos FC 47
1962 Santos FC São Paulo FC i Corinthians Paulista Pelé Santos FC 37
1963 SE Palmeiras São Paulo FC Pelé Santos FC 22
1964 Santos FC SE Palmeiras Pelé Santos FC 34
1964 Santos FC SE Palmeiras Pelé Santos FC 49
1966 SE Palmeiras Corinthians Paulista Toninho Guerreiro Santos FC 27
1967 Santos FC São Paulo FC Flávio Corinthians Paulista 21
1968 Santos FC Corinthians Paulista Téia Ferroviária 20
1969 Santos FC SE Palmeiras Pelé Santos FC 26
1970 São Paulo FC SE Palmeiras i Ponte Preta Toninho Guerreiro São Paulo FC 13
1971 São Paulo FC SE Palmeiras César SE Palmeiras 18
1972 SE Palmeiras São Paulo FC Toninho Guerreiro São Paulo FC 17
1973 Santos FC i Portuguesa SE Palmeiras Pelé Santos FC 11
1974 SE Palmeiras Corinthians Paulista Geraldão Botafogo FC 23
1975 São Paulo FC Portugesa Serginho São Paulo FC 22
1976 SE Palmeiras XV de Piracicaba Sócrates Botafogo FC 15
1977 Corinthians Paulista Ponte Preta Serginho Chulapa São Paulo FC 32
1978 Santos FC São Paulo FC Juari Santos FC 29
1979 Corinthians Paulista Ponte Preta Luis Fernando América (SP) 27
1980 São Paulo FC Santos FC Edmar Taubaté 17
1981 São Paulo FC Ponte Preta Jorge Mendonça Guarani FC 38
1982 Corinthians Paulista São Paulo FC Walter Casagrande Corinthians Paulista 28
1983 Corinthians Paulista São Paulo FC Serginho Chulapa Santos FC 22
1984 Santos FC Corinthians Paulista Chiquinho, Serginho Chulapa Botafogo FC, Santos FC 16
1985 São Paulo FC Portuguesa Careca São Paulo FC 23
1986 Inter de Limeira SE Palmeiras Kita Inter de Limeira 23
1987 São Paulo FC Corinthians Paulista Edmar Corinthians Paulista 19
1988 Corinthians Paulista Guarani FC Evair Guarani FC 19
1989 São Paulo FC São José Toni, Toquinho São José, Portuguesa 13
1990 Bragantino Novorizontino Alberto, Rubem, Volnei Ituano, Guarani FC, Ferroviária 12
1991 São Paulo FC Corinthians Paulista Raí São Paulo FC 20
1992 São Paulo FC SE Palmeiras Válber Mogi Mirim 17
1993 SE Palmeiras Corinthians Paulista Viola Corinthians Paulista 20
1994 SE Palmeiras São Paulo FC i Corinthians Paulista Evair SE Palmeiras 23
1995 Corinthians Paulista SE Palmeiras Bentinho, Paulinho São Paulo FC, Portuguesa 20
1996 SE Palmeiras São Paulo FC Giovanni Santos FC 24
1997 Corinthians Paulista São Paulo FC Dodô São Paulo FC 19
1998 São Paulo FC Corinthians Paulista França São Paulo FC 12
1999 Corinthians Paulista SE Palmeiras Alex Mogi Mirim 12
2000 São Paulo FC Santos FC França São Paulo FC 18
2001 Corinthians Paulista Botafogo/SP Washington Ponte Preta 16
2002 Ituano União São João Alex Alves Juventus 17
2002 [1] São Paulo FC Ituano Basílio Ituano 4
2003 Corinthians Paulista São Paulo FC Luís Fabiano São Paulo FC 8
2004 São Caetano Paulista Vagner Love SE Palmeiras 12
2005 São Paulo FC Corinthians Paulista Finazzi América (SP) 17
2006 Santos FC São Paulo FC Nilmar Corinthians Paulista 18
2007 Santos FC São Caetano Somália São Caetano 13
2008 SE Palmeiras Ponte Preta Alex Mineiro SE Palmeiras 15
2009 Corinthians Paulista Santos FC Pedrão Barueri 16
2010 Santos FC Santo André Ricardo Bueno Oeste 16
2011 Santos FC Corinthians Paulista Elano Santos FC 11
2012 Santos FC Guarani FC Neymar Santos FC 20
2013 Corinthians Paulista Santos FC William Ponte Preta 13

[1] W roku 2002 FPF zorganizowała supermistrzostwa z 3 najlepszymi drużynami Torneio Rio-São Paulo (Corinthians, São Paulo i Palmeiras) i mistrzem ligi stanu São Paulo z 2002 (Ituano)

Klasyfikacja według liczby zdobytych tytułów[edytuj | edytuj kod]

Klub Tytuły
Corinthians Paulista 27
SE Palmeiras 22
Santos FC 20
São Paulo FC 20
Paulistano 12
São Paulo Athletic Club 4
AA Palmeiras 3
Portuguesa 3
Americano 2
Germânia 2
Internacional de São Paulo 2
AA São Bento 2
São Paulo da Floresta 1
Inter de Limeira 1
Bragantino 1
São Caetano 1

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]