Cekhauz (Białystok)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cekhauz
Obiekt zabytkowy nr rej. A-241 z 17.01.1953
Cekhaus – widok współczesny
Cekhaus – widok współczesny
Państwo  Polska
Miejscowość Białystok
Adres Rynek Kościuszki 4
Architekt Zenon Filipczuk
Rozpoczęcie budowy 1795
Ukończenie budowy 1807
Zniszczono 1944
Odbudowano 1953-1956
Pierwszy właściciel Jan Klemens Branicki
Obecny właściciel Archiwum Państwowe w Białymstoku
Położenie na mapie Białegostoku
Mapa lokalizacyjna Białegostoku
Cekhauz
Cekhauz
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Cekhauz
Cekhauz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cekhauz
Cekhauz
Ziemia53°07′57,37″N 23°09′42,30″E/53,132603 23,161750

Cekhauz – barokowo-klasycystyczny budynek znajdujący się w centrum Białymstoku przy Rynku Kościuszki 4. Obecnie znajduje się Archiwum Państwowe naprzeciw którego jest umiejscowiony (od 2008 r.) pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Budynek wybudowany w kształcie dworku szlacheckiego przez hetmana Jana Klemensa Branickiego w latach 1795-1807. Pierwotnie przeznaczony miał on być na zbrojownię, jednak ostatecznie służył jako magazyn sprzętu strażackiego.

Na przełomie XIX i XX wieku w budynku mieściła się kuchnia prowadzona przez Białostockie Stowarzyszenie Trzeźwości. W okresie międzywojennym budynek był zagospodarowany przez sklepy i kawiarnię. Od 1919 miasto wydzierżawiło budynek Chrześcijańskiemu Stowarzyszeniu Spółdzielczemu "Zjednoczenie". Rosjanie w 1939 zaplanowali przebudowę dawnej zbrojowni na kawiarnię, co zostało zrealizowane przez niemieckich okupantów w 1941, nazywając kawiarnię „Deutsches Hauskaffe”.

W lipcu 1944 r. Cekhauz zniszczono, po wojnie w latach 1953-1956 został odbudowany według projektu Zenona Filipczuka, nie oddając pierwotnego wyglądu w dużym stopniu. W nowym budynku mieściła się Pracownia Konserwacji Zabytków Architektonicznych i siedziba Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Od 1960 roku jest siedzibą Archiwum Państwowego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]