Colleen Dewhurst

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Colleen Dewhurst
Ilustracja
Dewhurst w The Trial of Susan B. Anthony (1971)
Imię i nazwisko Colleen Rose Dewhurst
Data i miejsce urodzenia 3 czerwca 1924
Montreal, Quebec, Kanada
Data i miejsce śmierci 22 sierpnia 1991
South Salem, Hrabstwo Westchester, Nowy Jork, USA
Zawód aktorka
Współmałżonek James Vickery
(1947–1960; rozwód)
George C. Scott
(1960–1965; rozwód); 2 dzieci
George C. Scott
(1967–1972; rozwód)
Lata aktywności 1952–1991

Colleen Rose Dewhurst[1][2] (ur. 3 czerwca 1924[3] w Montrealu[4], zm. 22 sierpnia 1991[5] w Nowym Jorku) – kanadyjsko-amerykańska aktorka teatralna, telewizyjna i filmowa. Przez jakiś czas określana była jako „Królowa off-Broadwayu[6][7]. Nazwana „matriarchą Broadwayu” przez magazyn Time za sceniczne role silnych kobiet, laureatka czterech nagród Emmy i dwóch Tony Award, w latach 1985-91 pełniła funkcję prezesa Actors Equity[8].

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Urodziła się w Montrealu[9], w prowincji Quebec, jako córka gospodyni domowej Frances Marie (z domu Woods)[10][11] i Ferdinanda Augustusa „Freda” Dewhursta[12]. Była jedynaczką. Jej ojciec był właścicielem sieci sklepów cukierniczych, matka była słynną sportsmenką w Kanadzie, gdzie grała zawodowo w lidze futbolu kanadyjskiego Canadian Football League Ottawa Rough Riders[13]. Przed rokiem 1940 jej rodzina otrzymała amerykańskie obywatelstwo. Jej matka wyznawała wiarę Stowarzyszenia Chrześcijańskiej Nauki, co przejęła także Colleen.

W 1928 lub 1929 roku przeniosła się do Massachusetts, przebywała też w Bostonie, Dorchester, Auburndale i West Newton. Później przeprowadziła się do Nowego Jorku, a potem do Whitefish Bay, w hrabstwie Milwaukee w stanie Wisconsin. W siódmej klasie była kapitanem drużyny baseballowej dziewcząt. Przez dwa lata uczęszczała do Whitefish Bay High School. Naukę kontynuowała w Shorewood High School, a ostatecznie w 1942 roku ukończyła Riverside High School w Milwaukee. W tym czasie jej rodzice rozstali się. Przez dwa lata uczęszczała do Milwaukee-Downer College, zanim wyjechała się do Nowego Jorku, gdzie w 1946 zadebiutowała w The Royal Family[14], będąc jeszcze studentką w American Academy of Dramatic Arts.

Kariera[edytuj]

W 1952 zpojawiła na Broadwayu jako sąsiadka w tragedii Eugene’a O’Neilla Pożądanie w cieniu wiązów (Desire Under the Elms)[15] z Jocelyn Brando. W 1958 odebrała Theatre World Award za rolę Laetitii w spektaklu Dziecko mroku (Children of Darkness) na off-Broadwayu. Za rolę Mary Follet w sztuce All the Way Home w reż. Arthura Penna na Broadwayu otrzymała Tony Award (1961). Grała potem także w tragedii Christophera Marlowe'a Tamerlan Wielki (Tamburlaine the Great, 1956), komedii Williama Wycherleya Żona modna (The Country Wife, 1957-58), dramacie Alberta Camusa Kaligula (Caligula, 1960) w reż. Sidneya Lumeta jako Cezonia. W 1963 na off-Broadwayu zdobyła Obie Award za postać Abbie Putnam w tragedii Eugene’a O’Neilla Pożądanie w cieniu wiązów (Desire Under the Elms)[16]. Kreacja Josie Hogan w przedstawieniu Eugene’a O’Neilla Księżyc dla nieszczęśliwych (A Moon for the Misbegotten)[17] przyniosła jej Tony Award (1974). Spróbowała także swoich sił jako reżyserka teatralna Ned and Jack (1981) na nowojorskiej scenie Hudson Guild Theatre, thenLittle Theatre. W 1981 roku znalazła się w amerykańskiej sali teatralnych sław American Theater Hall of Fame[18].

Na szklany ekran trafiła po raz pierwszy w serialu Studio One (1957). Dwa lata potem zadebiutowała na kinowym ekranie w dramacie Freda Zinnemanna Historia zakonnicy (The Nun's Story, 1959) z Audrey Hepburn jako Archanioł Gabriel w sanatorium. Była obecna w dramacie kryminalnym Richarda Fleischera Ostatnia ucieczka (The Last Run, 1971) jako Monique. Kilkakrotnie spotkała się na planie filmowym z Johnem Wayne; w westernie Marka Rydella Kowboje (The Cowboys, 1972) czy dramacie kryminalnym Johna Sturgesa Samotny detektyw McQ (McQ, 1974). Grała biblijną postać Rebeki w telewizyjnym filmie ABC Michaela Cacoyannisa Historia Jakuba i Józefa (The Story of Jacob and Joseph, 1974). Była Panią Hall w komedii romantycznej Woody’ego Allena Annie Hall (1977). W sportowym filmie Zamki na lodzie (Ice Castles, 1978) zagrała trenerkę łyżwiarstwa figurowego Beulah Smith.

Po występie w thrillerze When a Stranger Calls (1979) oraz tragikomedii Boba Clarka Haracz (Tribute, 1980) z Jackiem Lemmonem i Lee Remick, zaskarbiła sobie sympatię telewidzów jako Marilla Cuthbert w miniserialu CBC/Radio-Canada Ania z Zielonego Wzgórza (Anne of Green Gables, 1985) i potem Ania z Zielonego Wzgórza: Dalsze dzieje (Anne of Green Gables: The Sequel, 1987) wg Lucy Maud Montgomery z Megan Follows (jako Ania Shirley) i Jonathanem Crombie (Gilbert Blythe). W dramacie ABC Dwie kobiety (Between Two Women, 1986) stworzyła postać Barbary Petherton, trudnej teściowej Farrah Fawcett i matki Michaela Nouri, za którą została uhonorowana nagrodą Emmy. W thrillerze HBO Michaela Andersona Miecz Gideona (Sword of Gideon, 1986) z udziałem Stevena Bauera i Michaela Yorka wystąpiła jako Golda Meir. Kreacja Margaret Page w dramacie NBC Dlaczego nas opuściła? (Those She Left Behind, 1989) przyniosła jej nagrodę Emmy. W ekranizacji powieści Danielle Steel NBC Kalejdoskop (Kaleidoscope, 1990) u boku Jaclyn Smith i Perry’ego Kinga[19] zagrała matkę zastępczą. Za rolę Avery Brown Sr. w sitcomie CBS Murphy Brown (1989–90) zdobyła dwa razy nagrodę Emmy (1989, 1991).

Życie prywatne[edytuj]

W 1947 poślubiła Jamesa Vickery'ego[20]. W 1960 roku rozwiodła się i wyszła za mąż za aktora George’a C. Scotta[21], z którym miała dwóch synów: Alexandra (ur. 1960) i Campbella Whalena (ur. 19 lipca 1961 w Nowym Jorku)[22], powszechnie znanego z roli chorego na białaczkę Victora Geddesa w melodramacie Joela Schumachera Za wcześnie umierać (Dying Young, 1991) z Julią Roberts. W czerwcu 1988 na Broadwayu w sztuce Zmierzch długiego dnia Colleen Dewhurst zagrała Mary Tyrone, a jej syn Campbell Scott wystąpił w roli Edmunda Tyrone'a, syna Mary.

W 1965 doszło do rozwodu, a 4 lipca 1967 ponownie wyszła za mąż za Scotta, lecz 2 lutego 1972 ponownie się z nim rozwiodła[23]. Jej partnerem życiowym był producent teatralny Ken Marsolais[24]. Latem jeździła na Wyspę Księcia Edwarda.

Zmarła 22 sierpnia 1991 w South Salem w hrabstwie Westchester w Nowym Jorku na raka szyjki macicy w wieku 67. lat[25].

Filmografia[edytuj]

Przypisy

  1. Colleen Dewhurst (1924-1991) (ang.). Find a Grave. [dostęp 2016-12-11].
  2. Colleen Dewhurst (ang.). Listal. [dostęp 2016-12-11].
  3. Colleen Dewhurst (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-12-11].
  4. Colleen Dewhurst Actor (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2016-12-02].
  5. Colleen Dewhurst (hiszp.). SensaCine.com. [dostęp 2016-12-11].
  6. Colleen Dewhurst (ang.). TCM.com. [dostęp 2016-12-02].
  7. Dewhurst, Colleen; Viola, Tom (1997). Colleen Dewhurst – Her Autobiography. Scribner; ​ISBN 978-0-684-80701-0
  8. Clarke Taylor (1986-07-14): Colleen Dewhurst: Still In The Swing Of Things (ang.). Los Angeles Times. [dostęp 2016-12-11].
  9. Colleen Dewhurst – Sztárlexikon (węg.). Starity.hu. [dostęp 2016-12-11].
  10. Frances Marie Dewhurst (Woods) (deceased) – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-12-11].
  11. Frances Marie (Woods) Dewhurst (abt. 1898) (ang.). WikiTree. [dostęp 2016-12-11].
  12. Ferdinand Augustus „Fred” Dewhurst – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-12-11].
  13. Colleen Dewhurst genealogy (ang.). Ancestry.com. [dostęp 2016-12-11].
  14. Times Staff, Wire Reports (1991-07-23): Colleen Dewhurst; Tony Winner Starred in Films (ang.). Los Angeles Times. [dostęp 2016-12-11].
  15. Colleen Dewhurst (ang.). Internet Broadway Database. [dostęp 2016-12-11].
  16. Colleen Dewhurst (ang.). Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2016-12-11].
  17. Colleen Dewhurst – Bio, Facts, Family (ang.). Famous Birthdays. [dostęp 2016-12-11].
  18. 26 Elected to the Theater Hall of Fame; 26 From Broadway Voted Into Theater Hall of Fame (ang.). The New York Times (1981-03-05). [dostęp 2016-12-11].
  19. S.K. (1990-10-13): A Veteran in Steel's 'Kaleidoscope,' Colleen Dewhurst States Her Views (ang.). Los Angeles Times. [dostęp 2016-12-11].
  20. James Vickery (1918-1979) (ang.). Find a Grave. [dostęp 2016-12-11].
  21. George C. Scott (1927-1999) (ang.). Find a Grave. [dostęp 2016-12-11].
  22. Campbell Scott w bazie Notable Names Database (ang.)
  23. George C. Scott w bazie Notable Names Database (ang.)
  24. Colleen Dewhurst Biography (1924-1991) (ang.). Film Reference. [dostęp 2016-12-11].
  25. Mervyn Rothstein (1991-08-23): Colleen Dewhurst, an Imposing Actress, Dies at 67 (ang.). The New York Times. [dostęp 2016-12-11].

Linki zewnętrzne[edytuj]