Schronisko PTTK „Murowaniec”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schronisko PTTK „Murowaniec”
Ilustracja
Schronisko „Murowaniec“
Państwo  Polska
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 1500 m n.p.m.
Data otwarcia 12 lipca 1925
Właściciel PTTK
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Schronisko PTTK „Murowaniec”
Schronisko PTTK „Murowaniec”
Ziemia49°14′36,6″N 20°00′26,0″E/49,243500 20,007222
Strona internetowa
Na odnowionej balustradzie zachowano swastyki
„Murowaniec” i Dolina Gąsienicowa

Schronisko PTTK „Murowaniec” na Hali Gąsienicowej – obiekt noclegowy w Tatrach położony na wysokości 1500 m n.p.m., na Hali Gąsienicowej, formalnie nieposiadający aktualnie (2020) statusu schroniska[1]. Budynek jest własnością Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego i posiada 120 miejsc noclegowych w pokojach od 2- do 6-osobowych oraz w pokojach wieloosobowych (8-, 10- oraz 12-osobowych).

Historia schroniska[edytuj | edytuj kod]

Schronisko „Murowaniec” powstało w latach 1921–1925 głównie staraniem Stanisława Osieckiego, prezesa Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i wicemarszałka Sejmu (tablica pamiątkowa z 1969 roku). Pierwsze szkice budowli „z dużych głazów nieobrabianych na zewnątrz” nakreślił wiosną 1914 architekt Jan Witkiewicz Koszczyc. Autorami ostatecznego projektu byli Zdzisław Kalinowski i Karol Siciński.

Schronisko zostało zbudowane przez Wojsko Polskie. W budowę schroniska zostały zaangażowane następujące pododdziały WP:

Kamień węgielny pod budowę położono 24 lipca 1921[2]. W niedzielę 12 lipca 1925 miało miejsce uroczyste otwarcie schroniska; dokonał go prezydent Rzeczypospolitej Stanisław Wojciechowski w obecności między innymi marszałka Senatu Wojciecha Trąmpczyńskiego i generała Mariusza Zaruskiego[3].

W latach 1950–1951 dobudowano zachodnie skrzydło i przerobiono wnętrze, powiększając obiekt do obecnych rozmiarów.

W 1963 schronisko uległo częściowemu spaleniu. W następnym roku zostało odbudowane, ale bez słynnej sali na poddaszu zwanej „Trumną”.

Od 1983 kierownikiem schroniska jest Andrzej Kusion, ratownik GOPR i TOPR, który przeprowadził modernizację obiektu.

U wejścia do schroniska wisi tablica poświęcona pamięci Adama Asnyka, wmurowana w 1929 roku, a odsłonięta w 1930 roku. Projekt z 1927 roku przewidywał wkucie jej w jedną ze skał nad Morskim Okiem.

Ciekawostką związaną ze schroniskiem jest umieszczenie w balustradzie klatki schodowej znaków swastyki nazywanej przez górali „krzyżykiem niespodzianym”. Był to także ulubiony symbol Mieczysława Karłowicza i Walerego Eljasza-Radzikowskiego.

W pobliżu schroniska na Hali Gąsienicowej znajduje się m.in. Centralny Ośrodek Szkolenia PZA „Betlejemka”.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przy schronisku znajduje się bardzo duży węzeł szlaków:

szlak turystyczny niebieski – szlak niebieski z Kuźnic przez Boczań, Skupniów Upłaz i Przełęcz między Kopami do „Murowańca”, stąd dalej nad Czarny Staw Gąsienicowy i na Zawrat.
  • Czas przejścia z Kuźnic do „Murowańca”: 2 h, ↓ 1:35 h
  • Czas przejścia z „Murowańca” na Zawrat: 2:20 h, ↓ 1:50 h
szlak turystyczny żółty szlak turystyczny niebieski – do Przełęczy między Kopami prowadzi też szlak żółty doliną Jaworzynką. Czas przejścia z Kuźnic do Murowańca tą drogą i dalej szlakiem niebieskim: 2 h (↓ 1:35 h)
szlak turystyczny czarny – czarny do Drogi Oswalda Balzera w Brzezinach przez Psią Trawkę (6,4 km). Czas przejścia: ↓1:45 h, ↑ 2:15 h
szlak turystyczny zielony – zielony do Wierchporońca przez Rówień Waksmundzką, Gęsią Szyję i Rusinową Polanę. Czas przejścia: 3:50 h, z powrotem 4:15 h
szlak turystyczny żółty – żółty z Kasprowego Wierchu przez Roztokę Stawiańską do „Murowańca”, stąd doliną Pańszczycą na przełęcz Krzyżne.
  • Czas przejścia z Kasprowego Wierchu do „Murowańca”: 1:05 h, ↑ 1:25 h
  • Czas przejścia z „Murowańca” na Krzyżne: 2:45 h, ↓ 2:05 h[4]

Schronisko „Murowaniec” jest wygodnym i popularnym punktem początkowym do przejścia – uważanego za najtrudniejszy – tatrzańskiego szlaku, Orlej Perci, na którą można wejść od przełęczy Krzyżne (żółty szlak) albo jednym z kilku odcinków łącznikowych od Czarnego Stawu Gąsienicowego do którego prowadzi niebieski szlak.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Centralna Ewidencja i Wykazy w Turystyce. Centralny Wykaz Obiektów Hotelarskich (CWOH) (pol.). Ministerstwo Sportu i Turystyki. [dostęp 2020-09-01].
  2. Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, Ulotka, maj 1923 [dostęp 2020-01-28].
  3. Otwarcie schroniska na Hali Gąsienicowej, „Czas” Nr 159 z 13 lipca 1925 r., s. 3.
  4. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Polska Zbrojna”, nr 193 z 16.07.1925 i nr 212 z 04.08.1925 r.
  • Zarys Historii Wojennej Formacji Polskich 1918–1920 „5 Pułk Saperów”, str. 51.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]