Skrajny Granat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skrajny Granat
Wierch pod Fajki i Skrajny Granat znad Czarnego Stawu
Wierch pod Fajki i Skrajny Granat znad Czarnego Stawu
Państwo  Polska
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2225 m n.p.m.
Pierwsze wejście 19 września 1867 r.
Eugeniusz Janota, Bronisław Gustawicz i przewodnik Maciej Sieczka
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Skrajny Granat
Skrajny Granat
Ziemia49°13′37″N 20°02′01″E/49,226944 20,033611
Od lewej Pośredni i Skrajny Granat
Masyw Granatów widziany z Kościelca

Skrajny Granat (2225 m n.p.m.) – najniższy z trzech wierzchołków masywu Granatów w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, położony na trasie Orlej Perci.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Skrajny Granat jest szczytem zwornikowym – od grani łączącej Kozi Wierch z Buczynowymi Turniami (zmieniającej tu kierunek na wschodni) w jego wierzchołku odchodzi na północ krótsza grań Żółtej Turnipółnocna grań Skrajnego Granatu. Szczyt graniczy od południa z Pośrednim Granatem (2234 m), od którego oddzielony jest Skrajną Sieczkową Przełączką (2197 m). Trzeci, najwyższy z Granatów to Zadni Granat (2240 m), położony na południe od Pośredniego Granatu. W kierunku wschodnim grań opada z wierzchołka Skrajnego Granatu na Granacką Przełęcz, oddzielającą go od Orlich Turniczek w masywie Orlej Baszty. W grani północnej pomiędzy Skrajnym Granatem a Wierchem pod Fajki położone są kolejno:

Z racji zwornikowego położenia Skrajny Granat góruje nad trzema dolinami:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez Skrajny Granat prowadzi trasa Orlej Perci, pokonywana najczęściej w kierunku od Zawratu na Krzyżne (odcinek Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowy). Część szlaku od Skrajnego Granatu do przełęczy Krzyżne jest długim i trudnym odcinkiem, z którego nie ma po drodze żadnych szlaków zejściowych. Należy się z tym liczyć, kontynuując wędrówkę Orlą Percią po przejściu Granatów. Alternatywą jest zejście do Doliny Gąsienicowej szlakiem żółtym.

Od czasów wytyczenia szlaku Orlej Perci szczyt, podobnie jak sąsiednie, zyskał na popularności wśród turystów. Widok z niego dzięki położeniu szczytu jest rozleglejszy niż z Pośredniego i Zadniego Granatu. Ze Skrajnej Sieczkowej Przełączki opada do Doliny Gąsienicowej niebezpieczny Żleb Drège'a, znany z wypadków.

Historia zdobycia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszymi udokumentowanymi zdobywcami szczytów Granatów byli ksiądz Eugeniusz Janota i Bronisław Gustawicz wraz z przewodnikiem Maciejem Sieczką. Nie byli oni jednak pierwsi na wierzchołkach, bo podczas wyprawy 19 września 1867 r. znaleźli na Skrajnym Granacie ślady wcześniejszego pobytu człowieka.

Pierwsze zimowe wejście na Skrajny Granat – Mariusz Zaruski, Wacław Majewski, Władysław Pawlica i Stanisław Zdyb – 9 lutego 1910 r.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony – czerwony (Orla Perć) przebiegający granią główną z Zawratu przez Kozi Wierch, Granaty i Buczynowe Turnie na Krzyżne.
  • Czas przejścia z Zawratu na Krzyżne: 6:40 h
  • Czas przejścia z Krzyżnego na Kozi Wierch (część Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowa!): 3:35 h
szlak turystyczny żółty – żółty szlak znad Czarnego Stawu Gąsienicowego tuż pod wierzchołek Skrajnego Granatu. Czas przejścia: 1:45 h, ↓ 1:20 h[1]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
  2. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XV. Latchorzew: Trawers, 2007. ISBN 978-83-60078-04-4.
  3. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.