Piłakno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piłakno
Położenie
Państwo  Polska
Region Pojezierze Mrągowskie
Wysokość lustra 139,7 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 237,5-262 ha
Wymiary
• max długość
• max szerokość

4,2 km
1,1 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

12,9[1] m
56,6[1] m
Objętość 33784,6 tys. m³
Hydrologia
Klasa czystości wody II[2] (w roku 1998)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piłakno
Piłakno
Ziemia53°47′16″N 21°09′52″E/53,787778 21,164444

Piłaknojezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity, leżące na terenie Pojezierza Mrągowskiego w dorzeczu Krutyni.

Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Piłakno[3].

Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 237,5 ha[2] do 259,0 ha[1] do 262 ha[potrzebny przypis]. Zwierciadło wody położone jest na wysokości 139,7 m n.p.m.[1][2] Średnia głębokość jeziora wynosi 12,9 m[1], natomiast głębokość maksymalna 56,6 m[1].

W oparciu o badania przeprowadzone w 1998 roku wody jeziora zaliczono do II klasy czystości[2].

Powierzchnia zlewni całkowitej 18,1 km². Jest jednym z najgłębszych jezior Pojezierza Mazurskiego. Linia brzegowa dobrze rozwinięta, brzegi wysokie, częściowo zalesione. Dno urozmaicają liczne głęboczki. Jezioro zasilają nieliczne, małe cieki, największy uchodzi przy południowo-zachodnim brzegu.

Jezioro Piłakno składa się z dwóch wyraźnie wykształconych plos – północnego, o głębokości maksymalnej 39,0 m i środkowego, głównego, o głębokości maksymalnej 56,6 m. Południowo-zachodnia zatoka, o największym przegłębieniu sięgającym 16,5 m, przedzielona jest w połowie dużą wyspą.

Przy zachodnim brzegu jeziora znajdują się pozostałości po osiedlu nawodnym z wczesnej epoki żelaza (400-120 r. p.n.e.) – obecnie zalane wodami jeziora – z kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Drewniana zabudowa mieszkalna (o powierzchni użytkowej 70 na 100 m) usytuowana była na kilkuwarstwowym ruszcie z belek.

Kilkaset metrów na południowy wschód od osiedla nawodnego znajduje się cmentarzysko kurhanowe z tego samego okresu. Kurhany z kręgiem kamiennym i prostokątna komora grobowa, pochówki ciałopalne w popielnicach.

Przy południowo-wschodnim krańcu jeziora leży rezerwat Piłaki, który utworzono celem ochrony noclegowiska żurawi w okresie wędrówek, miejsc żerowania licznych gatunków ptaków oraz stanowisk rzadkich roślin.

Przypisy

  1. a b c d e f według IRŚ za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 378. ISBN 83-232-1732-7.
  2. a b c d Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 378. ISBN 83-232-1732-7.
  3. Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red). T. 1. Cz. 2: Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 265. ISBN 83-239-9607-5. [dostęp 22 kwietnia 2009].

Bibliografia[edytuj]

  • Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ​ISBN 83-902165-0-7​, s. 182
  • Inspekcja Ochrony Środowiska WIOŚ w Olsztynie Raport o stanie środowiska województwa warmińsko-mazurskiego w 2005 roku

Linki zewnętrzne[edytuj]