Czernichów (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

49°45′14″N 19°12′34″E

- błąd

39 m

WD

49°45'N, 19°12'E, 49°45'15.95"N, 19°12'34.09"E

- błąd

2331 m

Odległość

850 m

Czernichów
wieś
Ilustracja
Zabytkowa kaplica i dzwonnica
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

żywiecki

Gmina

Czernichów

Wysokość

330-400 m n.p.m.

Liczba ludności (2008)

1098

Strefa numeracyjna

33

Kod pocztowy

34-311

Tablice rejestracyjne

SZY

SIMC

0051010

Położenie na mapie gminy Czernichów
Mapa konturowa gminy Czernichów, na dole znajduje się punkt z opisem „Czernichów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Czernichów”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Czernichów”
Położenie na mapie powiatu żywieckiego
Mapa konturowa powiatu żywieckiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Czernichów”
Ziemia49°45′14″N 19°12′34″E/49,753889 19,209444

Czernichówwieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Czernichów. Powierzchnia sołectwa wynosi 788 ha, a liczba ludności 1111[1], co daje gęstość zaludnienia równą 141 os./km².

Miejscowość rozłożona jest po obu stronach rzeki Soły, w pobliżu zapory w Tresnej, w dolinie potoku Roztoka, na stoku Suchego Wierchu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego. Czernichów jest miejscowością partnerską brytyjskiego miasta Bicester.

Punkt wyjścia szlaków turystycznych:

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

O genezie nazwy pisał Andrzej Komoniecki w "Dziejopisie Żywieckim"[2]:

"Czernichów, od lasu tak nazwanego Czernichów, albo że w tym lesie świnie czarne, dzikie chowały się".

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Księstwo oświęcimskie.

Historycznie miejscowość jest częścią Księstwa oświęcimskiego[3]. W 1564 roku wraz z całym księstwem oświęcimskim i zatorskim leżała w granicach Korony Królestwa Polskiego, znajdowała się w województwie krakowskim w powiecie śląskim. Po unii lubelskiej w 1569 księstwo Oświęcimia i Zatora stało się częścią Rzeczypospolitej Obojga Narodów w granicach, której pozostawało do I rozbioru Polski w 1772[3]. Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze austriackim i leżała w granicach Austrii, wchodząc w skład Królestwa Galicji i Lodomerii.

Pierwsza wzmianka o wsi Czernichów pochodzi z 1581 roku[2]. Znajduje się ona w dokumencie dóbr żywieckich, których właścicielem był Krzysztof Komorowski. W 1608, po jego śmierci, dobra te zostały podzielone na trzy tzw. państwa: żywieckie, suskie i ślemieńskie. Właścicielem państwa żywieckiego został najstarszy syn Krzysztofa, Mikołaj Komorowski (1578-1633), znany jako okrutnik, hulaka i zdzierca. Za jego panowania notowane było największe natężenie ruchu osadnicznego i rozwój folwarków. Czernichów należał do folwarku założonego w Starym Żywcu. Mikołaj Komorowski, zakładając w 1608 roku folwark, zlikwidował tam część ról kmiecych, a ich dotychczasowych użytkowników przeniósł za dział i tak powstała nowa wieś Zadziele. Do folwarku staro-żywieckiego należały wsie: Zabłocie, Zadziele, Zarzecze, Czernichów, Międzybrodzie i Tresna (od roku 1626)[2].

W 1715 roku wieś Czernichów notowana była jako "powoźna, klucza starożywieckiego"[4]. We wsi osiedlonych było 12 rolników, młynarz i trzech zagrodników. Rolnicy osiedleni byli na półrolkach, posiadali po 4 konie, odrabiali pańszczyznę po 2 dni tygodniowo i rocznie po 4 dni powabne (na wewanie, do pilnych prac). Płacili też podatki i składali daniny[2]. Rolnikami byli: Łukasz Wolf, Witek Furtak, Tomasz Szarapka, Janek Kliś, Paweł Kliś, Macije Ziema, Paweł Hankus, Jacek Trojak, Grześ Ryczko, Witek Hankus, Stanisław Zema, Bartek Haręźlak. Młyynarzem był Jan Płoskonka, a zagrodnicy to: Jakubsz Godzieszka, Klimek Hankus i Tomek Godzieszka[4]. W dzisiejszym Czernichowie nie mieszkają już Szarpakowie, a ówczesny Zema to najprawdopodobniej dzsiejszy Zemczak, Ryczko to Ryczek. Nie było żadnych Nowaków, chociaż istnieje przysiółek o tej nazwie[2].

Zabytki[5][edytuj | edytuj kod]

  • murowana kapliczka z XVIII wieku z figurami Jezusa Nazaretańskiego i świętego Jana Nepomucena,
  • drewniana dzwonnica loretańska z XVIII w. o konstrukcji słupowej, z nakryciem gontowym,
  • przydrożne figury barokowe: z 1781 r. oraz z 1848 roku, ufundowana przez Mikołaja Furtaka,
  • remiza strażacka.

Inne[edytuj | edytuj kod]

  • W centrum wsi znajduje się pomnik poświęcony mieszkańcom gminy Czernichów poległym podczas II wojny światowej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gmina Czernichów: O gminie. W: www.czernichow.com.pl [on-line]. [dostęp 2010-12-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-11)].
  2. a b c d e Józef Pszczółka, Początki wsi Czernichów, „Biuletyn Informacyjny Gminy Czernichów”, grudzień 2011.
  3. a b Jan Nepomucen Gątkowski: Rys dziejów księstwa oświęcimskiego i zatorskiego. Lwów: nakład autora, 1867.
  4. a b Lencowszki Franciszek, Inwentarze dóbr żywieckich z XVIII wieku zawierające obciążenia feudalne ich ludności, Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej, 1980.
  5. Jerzy Szablowski, Zabytki sztuki w Polsce. Inwentarz topograficzny III. Powiat żywiecki; województwo krakowskie. Wydawnictwo Państwowego Instytutu Historii Sztuki, Warszawa 1948, s. 45.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]