Dadaj (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dadaj
Widok od strony miejscowości Dadaj.
Widok od strony miejscowości Dadaj.
Położenie
Państwo  Polska
Miejscowości nadbrzeżne Biskupiec, Ramsowo, Wipsowo, Wilimy, Najdymowo
Wysokość lustra 123 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 10,02 km²
Wymiary
• max długość
• max szerokość

8,5 km
1,15 km
Głębokość
• maksymalna

39,8 m
Hydrologia
Rzeki wypływające Dadaj
Rodzaj jeziora morenowe
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Dadaj
Dadaj
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dadaj
Dadaj
Ziemia53°52′25″N 20°51′35″E/53,873611 20,859722

Dadajjezioro morenowe na Pojezierzu Olsztyńskim w województwie warmińsko-mazurskim, w dorzeczu Łyny (Dymer – Pisa – Łyna – Pregoła), 4 km od Biskupca.

  • powierzchnia: 1002 ha (w tym 15 wysp, największa Ostrów o powierzchni 10 ha)
  • długość: 8,5 km
  • szerokość średnia: 1,15 km
  • szerokość maksymalna: 2,8 km
  • maksymalna głębokość: 39,8 m

Jezioro rynnowe o wydłużonym z północy na południe i mocno rozczłonkowanym kształcie, w części północno-zachodniej leży duża zatoka o długości 1,4 m. Piętnaście wysp, w większości zadrzewione, o łącznej powierzchni ok. 25,3 ha (największa ok. 10 ha)[1]. Dno faliste o licznych wzniesieniach, piaszczysto-żwirowe, w zatokach muliste. Południowa odnoga zlewni jest znacznie płytsza od pozostałych jego części i jej głębokość nie przekracza 10 m, rynna o długości 4,5 km.

Linia brzegowa bardzo dobrze rozwinięta, brzegi są łagodnie wyniesione, miejscami wysokie i strome, porośnięte kępami drzew, ale przeważnie bezleśne. Tylko w środkowej partii zachodniego brzegu rośnie las, z pozostałych stron jezioro otaczają pola uprawne i łąki. Od południa duży półwysep z dwoma cyplami, na jednym z nich grodzisko staropruskie.

Do jeziora Dadaj wpływają Biesowa Struga, Czerwonka i Dymer, wypływa natomiast rzeka Dadaj, kierująca się do Jeziora Tumiańskiego i jeziora Pisz.

Roślinność[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Jezioro Dadaj pojawia się w twórczości Artura Beckera, polskiego pisarza tworzącego w języku niemieckim. „Macondo odnalazł nawet nie w rodzinnych Bartoszycach, skąd w 1985 roku wyruszał do Niemiec, ale nad mazurskim jeziorem Dadaj, gdzie jako dziecko spędzał z rodzicami wakacje. Ów Dadaj jest w jego twórczości nie tylko epicentrum świata, ale przede wszystkim jakimś duchem sprawczym, ożywioną istotą, która rządzi rzeczywistością żywych i martwych. Zwłaszcza martwych, ożywających pod jego piórem w chłodnych odmętach jeziora i na kartach książek. Trudno nie dostrzec w tym pisaniu z jednej strony tradycji mickiewiczowskiej „Świtezi", z drugiej odległego (a może nie całkiem odległego) echa „Der Erlkönig" Goethego.”[2]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 87
  2. Chrabota: Król Olch na Powązkach. www4.rp.pl. [dostęp 2015-10-31].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Wojeński: Przewodnik wędkarski po jeziorach Warmii i Mazur. Wyd. 3. Warszawa: Sport i Turystyka, 1987, s. 95-98. ISBN 83-217-2479-5.
  • Artur Becker: Der Dadajsee. Powieść, Bremen: Stint Verlag, 1997, ​ISBN 3-928346-13-X​.
  • Artur Becker: Wodka und Messer. Lied vom Ertrinken. Powieść, Frankfurt n. Menem: Weissbooks.w, 2008, ​ISBN 978-3-940888-28-0​.
  • Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury, przewodnik. Białystok: Agencja TD, 1996. ​​ISBN 83-902165-0-7​​ s. 65