Przejdź do zawartości

Dąbie (jezioro w Szczecinie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Dąbie
Ilustracja
Dąbie na fotografii satelitarnej
Położenie
Państwo

 Polska

Miejscowości nadbrzeżne

Szczecin, Bystra, Lubczyna

Region

Dolina Dolnej Odry

Wyspy

1389 ha

Morfometria
Powierzchnia

54,08 km²

Wymiary
• max długość
• max szerokość


15 km
7,5 km

Głębokość
• średnia
• maksymalna


2,61 m
10 m

Objętość

129,5 mln m³

Hydrologia
Rzeki zasilające

Regalica, Płonia, Duńczyca, Święta, Chełszcząca

Rzeki wypływające

Iński Nurt, Czapina, Babina

Rodzaj jeziora

deltowe

Położenie na mapie Szczecina
Mapa konturowa Szczecina, blisko centrum na prawo u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Dąbie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko lewej krawiędzi u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Dąbie”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, po lewej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Dąbie”
Ziemia53°27′49″N 14°40′29″E/53,463611 14,674722
Południowy brzeg jeziora Dąbie - widoczne liczne mariny

Dąbie (do 1945 niem. Dammscher See) – jezioro deltowe w Dolinie Dolnej Odry, w województwie zachodniopomorskim, w całości w granicach Szczecina, osiedla Dąbie. Powierzchnia lustra wody obejmuje 54,08 km²[1], co stanowi 4. miejsce w Polsce i 1. w województwie. Przez jezioro przebiega tor wodny z portu Schwedt do Zatoki Pomorskiej. Nad Dąbiem zlokalizowanych jest kilka obiektów żeglarskich.

Hydrologia[edytuj | edytuj kod]

Dąbie można wyraźnie podzielić na dwie części: północne Dąbie Wielkie i południowe Dąbie Małe. Jezioro ma dobrze rozwiniętą linię brzegową. Niecka jeziora jest pochodzenia polodowcowego.

Średnia głębokość jeziora wynosi 2,61 m[1]. Maksymalna długość jeziora wynosi 15 km, a maksymalna szerokość – 7,5 km[2].

Według danych z 1996 roku objętość wody w zbiorniku wynosiła 129,5 mln m³[1].

Dzięki kanałom łączącym główny nurt Odry z jeziorem powstało kilkanaście wysp o łącznej powierzchni 1389 ha, główne z nich to: Dębina (516 ha), Czarnołęka (270 ha) oraz Mewia Wyspa, Radolin, Ostrów Grabowski i inne[3].

Zlewnia[edytuj | edytuj kod]

Dąbie znajduje się w Dolinie Dolnej Odry. Od południa zasilane jest przez Regalicę, odchodzącą od Odry Wschodniej. Od strony południowo-zachodniej do jeziora wpada Duńczyca (Zachodnia i Wschodnia), a od zachodu – Święta, obie łączące jezioro z Odrą Zachodnią. Do południowej zatoki Małe Dąbie uchodzi rzeka Płonia oraz struga Chełszcząca. Od wschodniej strony spływają z polderów Kanał Komarowski oraz Kanał Łąka.

W północnej części Dąbie jest połączone przesmykami Iński Nurt, Czapina i Babina z Odrą, z którą następuje wymiana wód.

Zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Jezioro obejmuje 18% powierzchni Szczecina. Dąbie znajduje się w wykazie śródlądowych dróg wodnych[4] i ma klasę żeglowną Vb. W związku z tym Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, który jest administratorem wód nie utworzył obwodu rybackiego na jeziorze.

Przez Dąbie przebiega tor wodny o długości 14,5 km, szerokości 150 m i głębokości 10 m, który łączy port Schwedt/Oder z Zatoką Pomorską[2]. Dąbie jest jedynym jeziorem w Polsce dostępnym dla statków pełnomorskich.

Nad jeziorem położone jest szczecińskie osiedle Dąbie oraz 2 miejscowości powiatu goleniowskiego: wieś Lubczyna i osada Bystra.

Nad brzegiem Dąbia znajduje się 6 marin żeglarskich, 2 przystanie żeglarskie stowarzyszeń oraz 2 przystanie turystyczne[5][6]:

  • marina "Camping Marina" PTTK – obiekt stowarzyszenia z kempingiem ,
  • marina Euro Jachtklubu "Pogoń" – obiekt stowarzyszenia,
  • przystań jachtowa "Marina Hotele" – obiekt prywatny,
  • marina Jacht Klubu AZS – obiekt stowarzyszenia,
  • marina Jacht Klubu "Harcerski Ośrodek Morski" – obiekt stowarzyszenia,
  • marina Marina Club - obiekt prywatny,
  • przystań żeglarska Jacht Klubu Morskiego LOK – obiekt stowarzyszenia,
  • przystań żeglarska Klubu Ligi Morskiej „Prawobrzeże” w Szczecinie,
  • przystań turystyczna Centrum Żeglarskiego (daw. Ośrodek Morski Pałacu Młodzieży) – obiekt samorządu,
  • przystań turystyczna Goleniowskiego Młodzieżowego Domu Sportu w Lubczynie – obiekt samorządu.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Dąbie w całości znajduje się w obszarze specjalnej ochrony ptaków "Dolina Dolnej Odry"[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dąbie stanowi dawną zatokę Zalewu Szczecińskiego, która została odcięta deltą Iny.

15 października 1939 roku jezioro zostało w całości włączone do Wielkiego Miasta Szczecina[8].

Hydronimia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki historyczne pochodzą z 1226 r. jako stagnum Damb czyli jezioro Dąb[9]. Za czasów niemieckich jezioro nosiło nazwę Dammscher See. Po II wojnie światowej przez pewien czas używano nazw Jezioro Dąbskie[10] oraz Dąb[11][12][13][14]. Nazwę Dąbie wprowadzono urzędowo w 1949 roku[15].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Bernard Wiśniewski, Tomasz Wolski. Changes in Dąbie Lake bathymetry in the period 1962–1996. „Limnological Review”. 5, s. 258, 2005. Polskie Towarzystwo Limnologiczne. ISSN 1642-5952. (ang.). 
  2. a b Włodzimierz Parzonka, Władysław Buchholz, Ryszard Coufal, Andrzej Kreft i inni. Wstępna ocena warunków zamulania jeziora Dąbie. „Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich”. 4/1/2007, s. 39-40, 2007. Polska Akademia Nauk Oddział w Krakowie. ISSN 1732-5587. 
  3. Słownik geograficzno-krajoznawczy Polski. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN, 1994, s. 123-124. ISBN 83-01-09822-8.
  4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie śródlądowych dróg wodnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1208)
  5. 2. Infrastruktura żeglarska w regionie ujścia Odry, Zalewu Szczecińskiego i wybrzeża Bałtyku. W: Stowarzyszenie "Pomost" – Instytut Gospodarki Morskiej w Szczecinie: Program rozwoju infrastruktury portów i przystani żeglarskich województwa zachodniopomorskiego w Regionie Odry, Zalewu Szczecińskiego i wybrzeża Morza Bałtyckiego. Szczecin: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, 2008, s. 16, 79. [dostęp 2015-05-10].
  6. Marina Club | Marinas [online] [dostęp 2024-06-10] (pol.).
  7. Arkusz 1/15 i arkusz 4/15. Mapa PLB320003 Dolina Dolnej Odry. Ministerstwo Środowiska, 2008-03-17.
  8. Encyklopedia Szczecina. T. I A-O. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 308. ISBN 83-87341-45-2.
  9. Encyklopedia Szczecina. T. I A-O. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 178-179. ISBN 83-87341-45-2.
  10. plan miasta Szczecina z 1945 r.
  11. Mapa Polski 1:1 000 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1945 [1]
  12. Koleje Pomorza Przyodrzańskiego 1:1 000 000 Dyr. Okręg. Kolei Państw. w Szczecinie, 1946 [2]
  13. Mapa Polski 1:500 000, Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947
  14. Polska. Mapa samochodowa 1:1 000 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [3]
  15. Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. (M.P. z 1949 r. nr 17, poz. 225, s. 4)