Disulfoton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disulfoton
Disulfoton
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C8H19O2PS3
Masa molowa 274,40 g/mol
Wygląd ciemnożółta, oleista ciecz o zapachu siarki[1]
Identyfikacja
Numer CAS 298-04-4
PubChem 3118[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Disulfotonorganiczny związek chemiczny, insektycyd organofosforanowy należący do grupy estrów kwasu tiofosforowego, akarycyd oraz inhibitor acetylocholinesterazy. Jest rozpylany na uprawach tytoniu, trzciny cukrowej, ziemniaków, kukurydzy w celu zwalczania mszyc, wciornastków i przędziorków.

Toksykologia[edytuj]

Disulfoton wykazuje wysoko toksyczne działanie w przypadku spożycia lub absorpcji przez skórę. Może powodować podrażnienie skóry, oczu, błon śluzowych i dróg oddechowych. W przypadku pożaru wydzielają się toksyczne pary w postaci tlenku węgla, tlenków fosforu i gazowego siarkowodoru.

Przy przewlekłym narażeniu, disulfoton może wykazywać działanie mutagenne. Zaobserwowano nieplanowaną syntezę DNA w fibroblastach u człowieka oraz mutacje w komórkach somatycznych (limfocytach) u myszy[5].

Amerykańska EPA ograniczyła w USA użycie tej substancji[6].

Wskaźniki toksyczności disulfotonu[5][7]
Wskaźnik Dawka Metoda podania, gat. zwierząt
TDLo 0,8 mg/kg doustnie, kobieta[8]
LD50 2,6 mg/kg doustnie, szczur
LC50 200 mg/m3 inhalacja, szczur
LD50 6 mg/kg skóra, szczur
LD50 2 mg/kg dootrzewnowo, szczur
LD50 5,5 mg/kg dożylnie, szczur
LD50 4,8 mg/kg doustnie, mysz
LD50 15,6 mg/kg skóra, mysz
LD50 5,5 mg/kg dootrzewnowo, mysz
LD50 7 mg/kg dootrzewnowo, świnka morska
LD50 10,8 mg/kg doustnie, świnka morska
LD50 12 mg/kg doustnie, przepiórka
LD50 6,5 mg/kg doustnie, kaczka
LD50 2,4 mg/kg doustnie, ptak (dziki)
LDLo 5,5 mg/kg skóra, królik
LCLo 10 mg/m3/3h inhalacja, kot
LD50 5 mg/kg doustnie, pies

Ekotoksykologia[edytuj]

Disulfoton działa bardzo toksycznie na organizmy wodne. Może powodować długo utrzymujące się, niekorzystne zmiany w środowisku wodnym.

FSC zakazało używania tej substancji w certyfikowanych przez tę organizację lasach i plantacjach oraz zakwalifikowało disulfoton jako "ekstremalnie niebezpieczny" (klasa IA według WHO)[9].

Ekotoksyczne działanie disulfotonu[5]
Wskaźnik Wartość, czas Gatunek
EC50 11 mg/l, 72 h Scenedesmus subspicatus
EC50 0,01 mg/l, 48 h Daphnia magna
LC50 17 mg/l, 96 h Leuciscus idus
LC50 1 mg/l, 96 h Cyprinodon variegatus
LC50 0,07–0,3 mg/l, 96 h Lepomis macrochirus
LC50 2,4–4 mg/l, 96 h Pimephales promelas

Przypisy

  1. a b c d Disulfoton (ang.). [martwy link] The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-30].
  2. Disulfoton – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. a b Disulfoton (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-30].
  4. a b Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Disulfoton w Wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-03-28].
  5. a b c Disulfoton. Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  6. Environmental Protection Agency: Restricted Use Products (RUP) Report: Six Month Summary List (ang.). [dostęp 2010-03-05].
  7. Wyszukiwarka w serwisie National Library of Medicine, SIS, Chemical Information. Fraza wyszukiwana: "Disulfoton", na stronie wynikowej pole "Toxicity". (ang.). [dostęp 2010-03-05]
  8. TDLo (Najniższa opublikowana dawka toksyczna) oznacza dawkę na kilogram masy ciała, która wywołała oznaki toksyczności. W tym przypadku były to: halucynacje, zaburzenia postrzegania, konwulsje, wpływ na próg pobudliwości drgawkowej oraz inne zmiany związane z płucami, klatką piersiową lub oddychaniem.
  9. Forest Stewardship Council A.C.: Polityka FSC dotycząca pestycydów – wytyczne wdrożeniowe. 2007-05-05, s. 25. [dostęp 2010-03-05]. (pol.)