Dymitr z Tesaloniki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Święty
Dymitr z Tesaloniki
Δημήτριος της Θεσσαλονίκης
męczennik
Ilustracja
Mozaika z wizerunkiem Dymitra w kijowskim Monasterze o Złotych Kopułach
Data i miejsce urodzenia

III wiek
Tesaloniki

Data i miejsce śmierci

ok. 304–305
Sirmium lub Achaja

Czczony przez

kościoły chrześcijańskie

Wspomnienie

9 kwietnia,
26 października[a],
26 października[b],
8 listopada[c]

Atrybuty

zwój, pika, miecz

Patron

Wenecji, Salonik, Konstantynopola, żołnierzy wyznania prawosławnego

Szczególne miejsca kultu

Bazylika Świętego Dymitra w Salonikach

Relikwiarz ze szczątkami św. Dymitra w kościele prawosławnym, w Salonikach.

Dymitr (Demetriusz) z Tesaloniki (gr. Δημήτριος της Θεσσαλονίκης, cs. Дмитрий Солунский; ur. ok. 280, zm. ok. 304–305) – męczennik, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, ormiańskiego i koptyjskiego.

Żywot świętego[edytuj | edytuj kod]

Dymitr pochodził z Tesaloniki[1]. Zginął śmiercią męczeńską ok. 304 roku w Sirmium (obecnie Sremska Mitrovica) lub w Achai.

Wedle relacji o jego męczeństwie, cesarz Maksymian lub Dioklecjan[2] miał wyznaczyć młodego Dymitra, po śmierci ojca, na urząd prokonsula nie wiedząc o tym, że ten jest chrześcijaninem. Zamiast wypełniać rozkaz cesarza, nakazujący wymordowanie wszystkich chrześcijan w Salonikach, Dymitr głosił Ewangelię. Aresztowany i wtrącony do więzienia przekonał młodego Nestora, swego przyjaciela, aby stanął do walki z gladiatorem, który zabijał chrześcijan na arenach, rzucając ich na włócznie. Po zwycięstwie i męczeństwie Nestora Dymitr na rozkaz Maksymiana został w więzieniu przebity dzidami.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Kult św. Dymitra rozwinął się w Tesalonikach i później rozszerzył na wschód i zachód[3]. Dymitr czczony jest we wszystkich autokefalicznych Kościołach prawosławnych.

Relikwie

Relikwie Świętego znajdują się w bazylice św. Dymitra w Salonikach (gr. Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης).

Patronat

Wielki męczennik Dymitr uważany jest za patrona służących w wojsku żołnierzy wyznania prawosławnego i chrześcijańskiego. Wierni modlą się do niego w obliczu zagrożenia najazdem innowierców oraz o przywrócenie wzroku.

Jest patronem miast: Wenecji, Salonik i Konstantynopola (obecnie Stambuł).

Ikonografia

W ikonografii święty przedstawiany jest jako młody, bezbrody mężczyzna w stroju oficera rzymskiego, przykryty zielonym płaszczem. W prawej ręce ma zwój pisma oraz pikę, ostrzem zwróconą do góry. Lewą ręką trzyma przy nodze miecz. Na zwoju znajdują się słowa:

Panie, nie zgub grodu i ludzi, bowiem jeśli uratujesz go wraz z nimi i ja zbawię się, a jeśli ich zgubisz, zginę i ja.

Dzień obchodów

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 9 kwietnia i 26 października.
Cerkiew prawosławna wspomina wielkiego męczennika (wielikomuczenik ) 26 października/8 listopada[4], tj. 8 listopada według kalendarza gregoriańskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gr. Θεσσαλονίκη (Tesaloniki), dawn. Tesalonika, aktualna polska nazwa miasta to Saloniki.
  2. Cesarz Maksymian współrządził z Dioklecjanem od 285 do 305 roku.
  3. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D-G. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 85. ISBN 83-7097-374-4.
  4. Podwójne datowanie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]