Elena Ceaușescu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Elena Ceaușescu
Elena Ceausescu portrait.jpg
Data i miejsce urodzenia 7 stycznia 1916
Petrești
Data i miejsce śmierci 25 grudnia 1989
Târgoviște
Rumunia w epoce komunizmu wicepremier Rumunii
Okres od marca 1980
do 22 grudnia 1989
Przynależność polityczna Rumuńska Partia Komunistyczna
Odznaczenia
Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001) Medal 2500-lecia Imperium Perskiego Order Gabrieli Silang (Filipiny)

Elena Ceaușescu (ur. 7 stycznia 1916 w Petrești, zm. 25 grudnia 1989 w Târgoviște) – żona komunistycznego dyktatora Rumunii Nicolae Ceaușescu, pełniła funkcję wicepremiera Rumunii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako Lenuta Petrescu w miejscowości Petrești w okręgu Ilfov na Wołoszczyźnie – prawdziwy rok urodzenia to 1916, a nie 1919, jak podawały oficjalne biografie – zmieniono to, ponieważ Nicolae Ceaușescu (urodzony w 1918) nie chciał, żeby wszyscy wiedzieli, że jego żona jest starsza od niego[1]. Zakończyła swoją edukację na trzeciej klasie szkoły podstawowej, po czym została wysłana przez rodziców do Bukaresztu, gdzie pracowała w zakładach włókienniczych[2]. Tutaj według oficjalnych biografii pracowała początkowo jako asystentka w laboratorium, a później jako robotnica w fabryce włókienniczej. Okres pracy w laboratorium w oficjalnych biografiach był opisywany pobieżnie, jak również nie zachowały się odpowiednie dokumenty; jest to o tyle istotne, że praca asystentki w laboratorium wymaga jednak wyższych kwalifikacji niż 4 klasy szkoły podstawowej. W Rumunii powszechne były plotki, że Elena Petrescu wtedy pracowała na niższym stanowisku w laboratorium (np. sprzątanie, zmywanie szkła etc.) albo też była kochanką i utrzymanką jakiegoś bogacza lub posiadacza stanowiska, który zatrudniał ją tylko dla formalności (w latach 1930. w Bukareszcie takie zjawiska były dość częste). W związku z tymi plotkami w ostatniej wersji oficjalnej biografii (koniec lat 1980.) pojawiła się wersja, że Elena dopiero w 1935 r. przyjechała do Bukaresztu i od razu zaczęła pracę w fabryce włókienniczej.[potrzebny przypis] W połowie lat 30. wstąpiła do Komunistycznej Partii Rumunii. W 1939 poznała Nicolae Ceaușescu, za którego wyszła za mąż w 1945 roku[3][4]. Po ślubie zmieniła imię na Elena. W 1947 roku została pracownikiem naukowym w Instytucie Badań Chemicznych w Bukareszcie[5].

Jej sytuacja zmieniła się po dojściu Nicolae Ceaușescu do władzy. Od kiedy w 1965 został on sekretarzem generalnym partii komunistycznej, rola polityczna jego żony nieustannie wzrastała. Jej mąż publicznie oświadczył, że uznaje to za zaszczyt, że może zwracać się do niej per „towarzyszko”. W kręgach emigracji rumuńskiej w USA określana była raczej pogardliwym mianem „Madame Ceaușescu”.[potrzebny przypis]

W oficjalnej propagandzie Elena Ceaușescu nazywana była „naukowcem światowej sławy”, aczkolwiek jej osiągnięcia na polu naukowym podawane są często w wątpliwość (np. została wyrzucona za ściąganie podczas egzaminu z chemii w studium dla dorosłych)[potrzebny przypis]. Mimo to za rządów jej męża otrzymała wiele nagród naukowych za osiągnięcia na polu chemii polimerów, m.in. doktorat honoris causa[6]. Jeszcze 6 stycznia 1989 PWN wydało jej książkę pt. Stereospecyficzna polimeryzacja izoprenu. Od 1972 Elena Ceaușescu pełniła również różne ważne funkcje w Komunistycznej Partii Rumunii[7].

Elena Ceaușescu jest obwiniana przez Rumunów za ograniczenie programu kontroli urodzeń, co doprowadziło do pojawienia się w latach 70. i 80. znacznej liczby niechcianych dzieci, które porzucane przez rodziców trafiały do zaniedbanych rumuńskich sierocińców. Elena Ceaușescu kierowała również komisją ds. zdrowia, która zaprzeczała istnieniu w Rumunii zachorowań na AIDS, co doprowadziło do znacznego rozprzestrzenienia się tej choroby w kraju[potrzebny przypis].

W 1989 roku podczas wydarzeń rewolucji rumuńskiej Elena Ceaușescu uciekła wraz z mężem z Bukaresztu. Po kilku dniach oboje zostali jednak aresztowani i postawieni przed doraźnie sformowanym trybunałem. Podczas procesu Elena Ceaușescu odmówiła składania zeznań i konsekwentnie podawała w wątpliwość legalność postępowania sądowego[potrzebny przypis]. Niezwłocznie po wyroku, 25 grudnia 1989, Elena i Nicolae Ceaușescu zostali rozstrzelani w miejscowości Târgoviște[8].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kunze 2016 ↓, s. 45, 70.
  2. Kunze 2016 ↓, s. 45.
  3. Adam Burakowski: Geniusz Karpat. Dyktatura Nicolae Ceaușescu 1965-1989. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, Wydawnictwo TRIO, 2008, s. 50. ISBN 978-83-7436-169-9.
  4. Kunze 2016 ↓, s. 70.
  5. Kunze 2016 ↓, s. 71.
  6. Kunze 2016 ↓, s. 150.
  7. Kunze 2016 ↓, s. 256.
  8. Kunze 2016 ↓, s. 418.
  9. Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas (port.). presidencia.pt. [dostęp 23 grudnia 2011].
  10. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (wł.). quirinale.it. [dostęp 23 grudnia 2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]