Feliks Aleksander Lipski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Feliks Aleksander Lipski herbu Łada (zm. w sierpniu 1702 w Studziannej koło Opoczna[1] albo 26 września 1702 roku w Kaliszu[2]) – wojewoda kaliski w latach 1699-1702, kasztelan sieradzki w latach 1692-1699, starosta bełski, starosta inowłodzki w 1683[3], rawski, rzeczycki, stanisławowski[4], polski dyplomata i urzędnik.

Był uczestnikiem rokoszu łowickiego z 1697 roku[5].

Przewodził w 1702 poselstwu wysłanego przez radę Senatu RP do króla Szwecji Karola XII, który najechał na terytorium Rzeczypospolitej. Lipski proponował mediację między Saksonią (będącej w unii personalnej z Rzeczpospolitą) a Szwecją, lecz Karol XII jako warunek wstępny do rozmów przedstawił żądanie detronizacji Augusta II, który był jednocześnie elektorem saskim. Po fiasku rozmów Karol XII kontynuował pochód przez terytorium Rzeczypospolitej zajmując w maju 1702 r. Warszawę. Stało się to przyczyną niesłusznych oskarżeń, jakie szlachta wysuwała wobec Lipskiego o tajemne porozumienie z królem szwedzkim.

Po powrocie Lipski został oskarżony o zdradę i rozsiekany szablami przez szlachtę za przemówienie adresowane do Karola XII wkraczającego do Kalisza[6].

Według innej wersji, w dniu 21 sierpnia 1702 na zjeździe pospolitego ruszenia w Gorzycach koło Sandomierza doszło do tumultu, na którym grupa szlachty sandomierskiej wysuwając wobec Lipskiego oskarżenia o zdradę rozsiekała go szablami[7]

W następstwie Lipski zmarł od ciężkich ran.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lipski Feliks Aleksander (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2019-11-14].
  2. Władysław Kościelniak, Krzysztof Walczak: Kronika miasta Kalisza (pol.). Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 1999. [dostęp 2019-11-14].
  3. Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 181, tam jako Aleksander Lipski
  4. Urzędnicy województw łęczyckiego i sieradzkiego XVI-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Edward Opaliński i Hanka Żerek-Kleszcz. Kórnik 1993, s. 269.
  5. RELATIA ZIAZDU POD ŁOWICZEM, JchMćiow PP. Rokoszowych, zá Vniwersałem I. O. Xćiá I. Mći Kardynáłá, Primasa Regni conwocowánych do Zgody. [kurs.:] Pro Die 18. Februarij. 1698, b.n.s.
  6. Władysław Kościelniak, Krzysztof Walczak: Kronika miasta Kalisza (pol.). Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 1999. [dostęp 2019-11-14].
  7. J. Staszewski, Lipski Feliks Aleksander h. Łada, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XVII, s. 419.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Historia Dyplomacji Polskiej, tom II 1572-1795 pod red. Zbigniewa Wójcika, PWN Warszawa 1982, s. 355.
  2. Marek Jerzy Minakowski, Ci wielcy Polacy to nasza rodzina, wyd. 3, Kraków 2008, LIPSKI Feliks Aleksander (zm. 1702) wojewoda kaliski (t. 17 s. 418)