Wojciech Konstanty Breza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojciech Breza

Wojciech Konstanty Breza herbu własnego (zm. 1698) – wojewoda poznański i kaliski, poseł Rzeczypospolitej w Królestwie Szwecji w latach 1673-1674[1], przedstawiciel dyplomatyczny Rzeczypospolitej w Królestwie Danii w 1673 roku[2].

Życiorys[edytuj]

Urodzony w rodzinie francuskiego pochodzenia. Syn Mikołaja Tytusa i Zofii zd. Żychlińskiej. Wielokrotnie wybierany posłem na sejm. W 1661 został łowczym poznańskim i starostą nowodworskim. Po abdykacji Jana Kazimierza popierał w sejmie Michała Korybuta Wiśniowieckiego. W 1673 jako poseł próbował bezskutecznie nakłonić Szwecję do udzielenia Polsce pomocy w wojnie z Turcją. Na wieść o śmierci króla Michała wraz z Władysławem Rejem wysunął kandydaturę księcia Jerzego duńskiego do tronu polskiego. W 1674 posłował na sejm konwokacyjny, gdzie zrezygnował z popierania kandydatury duńskiej, stając się zwolennikiem Jana Sobieskiego. Jako poseł wielokrotnie wybierany do komisji, szczególnie tych mających na celu rozwiązywanie spraw spornych z Brandenburgią. Był przeciwnikiem profrancuskiej polityki króla i jego planów odzyskania Prus Książęcych przy pomocy Francji. Stronnik elektora, którego informował go o posunięciach Rzeczypospolitej, pobierając za to wynagrodzenie. Razem z Krzysztofem Grzymułtowskim zapewniał Hohenzollerna, że z polskiej strony nie dojdzie do ataku na Prusy Książęce. Przeciwnik planowanych przez Jana Sobieskiego reform wewnętrznych, uważał elektora za obrońcę swobód szlacheckich. W 1681, po zbliżeniu się do króla, mianowany kasztelanem poznańskim. Nie zrywając z elektorem, w 1683 poparł na sejmie politykę Jana III i sojusz z cesarzem. W 1684 pomyślnie odprawił poselstwo do Berlina w sprawie posiłków na wojnę turecką. W 1687 został wojewodą kaliskim, a w 1692 poznańskim. Ufundował kościół w Skrzatuszu koło Wałcza.

Kościół w Skrzatuszu ufundowany przez Wojciecha Brezę.

W 1697 roku był elektorem Augusta II Mocnego z województwa poznańskiego[3].

Zmarł w 1698 i został pochowany w Poznaniu, prawdopodobnie w kościele karmelitów.

Kolejno żonaty z Katarzyną Jadwigą Denhoffówną, Anną Konstancją Wejherówną i Teresą Konstancją Opalińską, nie doczekał się potomstwa.

Przypisy

  1. Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 135.
  2. Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 57.
  3. Suffragia województw i ziem koronnych i W.X. Litewskiego zgodnie na [...] Augusta II obranego króla polskiego [...] dnia 27 VI i przy poparciu wolnej elekcjej jego [...], s. 1.

Bibliografia[edytuj]

  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski [red.]: Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 79. ISBN 83-01-02722-3.