Andrzej Czarnkowski (wojewoda)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Czarnkowski
Herb
Nałęcz III
Rodzina Czarnkowscy
Data urodzenia 1560
Data śmierci przed 1618
Ojciec Wojciech Czarnkowski
Matka Barbara Górka
Żona

1. Marianna Latalska
2. Zofia Potulicka

Dzieci

z Marianną Latalską:
Jan,
Katarzyna,
Zofia;
z Zofią Potulicką:
Piotr,
Barbara,
Anna

Zamek w Kórniku sprzedany przez Andrzeja Czarnkowskiego w 1610 r. Zygmuntowi Grudzińskiemu.
Zamek w Osiecznej, jedna z rezydencji Andrzeja Czarnkowskiego.

Andrzej Czarnkowski (ur. w 1560; zm. przed 1618) – polski szlachcic, starosta inowrocławski (1592), kasztelan nakielski (1593-1598), rogoziński (1598-1599), kamieniecki (1592), kaliski (1599-1606) oraz wojewoda kaliski (1605-1618), właściciel kilku wielkopolskich miast, wspierał dr. Marcina z Kłecka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Wojciecha Czarnkowskiego (zm. 1578), kasztelana śremskiego (1557) i kasztelana rogozińskiego (1569), jego matką była Barbara Górka (zm. 1589).

Andrzej Czarnkowski był żonaty dwukrotnie, w 1585 r. i po 1605 r. Z pierwszego małżeństwa z Marianną Latalską h. Prawdzic (zm. 1596), miał syna – Jana (zm. 1613 r.), starostę inowrocławskiego od 1607 r. i dwie córki – Katarzynę (zm. 1610 r.) i Zofię (zm. 1647 r.), żonę Stanisława Niemojewskiego h. Wieruszowa, starostę międzyrzeckiego i podstolego wielkiego koronnego.

Drugą żoną Andrzeja Czarnkowskiego była Zofia Potulicka h. Grzymała (zm. po 1623 r.), z którą miał syna – Piotra (zm. 1647 r.) i również dwie córki – Barbarę (zm. przed 1642 r.) żona Michała Działyńskiego i Annę, ksieni Bernardynek w Poznaniu (1638 r.), zmarła w 1651 r.

W 1604 r. miasto Łabiszyn z zamkiem i wsią zwaną Przedmieście oraz wsiami Pyłatowo i Oporowo za 12.600 zł wyderkafem na rok oddał Kasparowi Rozdrażewskiemu, kasztelanowi śremskiemu. W tym samym roku z części miasta Osieczna, które sprzedał ostatecznie w 1610 r., zapisał 450 zł na rzecz wikarych przy kościele katedralnym w Poznaniu.

Po 1606 r. sprowadził do Miejskiej Górki, której był właścicielem, humanistę wykształconego w Padwie, dr. Marcina z Kłecka, który wojewodzie kaliskiemu zadedykował „Procę na ministry...” w 1607 r.

Na swoim dworze Andrzej Czarnkowski utrzymywał m.in. chirurga Jakuba, któremu za wieloletnią służbę w 1610 r. podarował dom zwany „Bzizielewski”, ogród „Andrychowski”, drugi ogród „Chmielnik”, jabłecznik, staw oraz kilka wsi w powiecie poznańskim.

W 1610 r. kasztelanowi nakielskiemu, staroście wałeckiemu Zygmuntowi Grudzińskiemu sprzedał za 155.000 zł Kórnik wraz z zamkiem i okolicznymi wsiami.

W 1611 r. sprzedał miasto Miejska Górka kasztelanowi gnieźnieńskiemu, Andrzejowi Przyjemskiemu wraz z kluczem wsi za 128.000 zł.

Po śmierci Stanisława Górki wraz z rodzeństwem odziedziczył jedną z największych fortun I Rzeczypospolitej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Boniecki, Herbarz polski, t. III, Warszawa 1900,, s. 299.
  • Kasper Niesiecki, Herbarz polski, t. III, Lipsk 1839, s. 214.
  • Dawid Jung, Wierszopisowie Kłecka w latach 1590-1623. Przyczynki do historii kultury staropolskiej, Biblioteka staropolska, t. 1, s. 62-63.