Front kurdyjski podczas wojny domowej w Syrii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Front kurdyjski podczas wojny domowej w Syrii
Wojna domowa w Syrii
ilustracja
Czas od 19 lipca 2012
Terytorium Syria
Strony konfliktu
Syria Syria (siły rządowe)
Syria Szabiha
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Wolna Armia Syrii

Flag of Jihad.svg Dżabhat an-Nusra
Flag of Islamic State of Iraq.svg Państwo Islamskie
Front Islamski


Ghuraba asz-Szam


Flag of Kurdistan.svg Powszechne Jednostki Ochrony
Dżabhat al-Akrad

Wojna domowa w Syrii

Przebieg wojny domowej w Syrii:
DaraHimsDżisr asz-SzughurHamaBaba AmrIdlibPlan AnnanaHulaAt-TurajmisaDamaszek (Darajja) – AleppoFront kurdyjskiMa’arrat an-NumanFront damasceńskiHama (Akrab) – Ar-RakkaAl-KusajrDżudajdat al-FadlBanijasChan al-AsalSalmaGhutaMalulaPustynna DrogaSadadGóry Kalamun (Arsal) – Front islamski (SyriaIrakInterwencja międzynarodowa) – Front południowyChan SzajchunKasabHamaAl-Ukajriszi
Reakcje międzynarodowe

Front kurdyjski podczas wojny domowej w Syrii został otwarty w lipcu 2012, kiedy do walk przystąpili kurdyjscy rebelianci z Powszechnych Jednostek Ochrony (YPG), które zmagały się początkowo z Syryjskimi Siłami Zbrojnymi oraz opozycyjną Wolną Armią Syrii, a następnie z ekstremistami z bloku Syryjskiego Frontu Wyzwolenia Islamu, a także z fundamentalistami islamskimi z ugrupowania Dżabhat an-Nusra, a także Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie (ISIS; od 29 czerwca 2014 Państwo Islamskie). Front kurdyjski jest rozlokowany na północnym froncie wojny domowej w Syrii (muhafaza Aleppo) oraz na frocie wschodnim (muhafaza Ar-Rakka i muhafaza Al-Hasaka).

Bojownik Powszechnych Jednostek Ochrony (YPG)

Przebieg kampanii na froncie kurdyjskim[edytuj]

Przejmowanie kurdyjskich miast przez YPG[edytuj]

12 lipca 2012 Kurdyjska Rada Narodowa, reprezentująca Kurdów w Narodowej Radzie Syryjskiej powołała Najwyższy Kurdyjski Komitet, której zbrojne ramię – Powszechne Jednostki Ochrony (YPG) rozpoczęły 19 lipca 2012 operację w syryjskim Kurdystanie. Bojówki te składających się z 650 osób, zaatakowały miasto Ajn al-Arab, a dzień później zdobyły Amudę w muhafazie Al-Hasaka i Afrîn na zachodzie frontu. 21 lipca 2012 rebelianci kurdyjscy weszli do Al-Malikija (Derik) na wschodzie frontu i przygotowywali się do ataku na miasto Al-Kamiszli, stolicę Al-Hasaki. 22 lipca 2012 bojownicy zamykając pierścień od zachodu zajęli Ras al-Ajn (z języka kurdyjskiego Sere Kanye) i Al-Darbasiję. W samym Al-Kamiszli wybuchły starcia, po tym jak służby bezpieczeństwa ostrzelały tam protestujących. Jak okazało się 23 lipca 2012, szybkie postępy Kurdów były wynikiem porozumienia z armią, która zdecydowała się na ten krok, by móc zaangażować swoje siły z północy kraju do walki z rebeliantami w innych częściach państwa. 24 lipca 2012 siły rządowe opuściły Al-Ma'bada (Girkê Legê), koło Al-Malikijji, do którego natychmiast weszły siły YPG[1].

2 sierpnia 2012 Narodowy Komitet Koordynacyjny ds. Zmian Demokratycznych ogłosił, iż siły kurdyjskie przejęły główne miasta na północy Syrii z wyjątkiem Al-Hasaki i Al-Kamiszli. Na kontrolowanych przez siebie terytoriach Kurdowie zakładali lokalne komitety i punkty kontrolne na których kontrolowali wjeżdżające do miast samochody. Tymczasem w mieście Ajn al-Arab od czasu sprawowania kontroli przez YPG, trwał kryzys żywnościowy, brakowało także paliwa. Sytuacja pogarszała się także ze względu na napływ uchodźców z Aleppo, gdzie trwała bitwa. Ze względu na ubóstwo, mieszkańcy trudzili się uprawą marihuany za co w Syrii groziła dożywotnia kara więzienia[2].

We wrześniu 2012 YPG przeprowadziło obławę na elementy syryjskich służb w kontrolowanych przez siebie miastach. W wyniku tego w Afrinie zabito trzech żołnierzy i pojmano kilka osób będących w służbie sił rządowych. Podobne akcje miały miejsce w Ajn al-Arab oraz Al-Malikijji. Z kolei armia rządowa rozpoczęła zbroić przeciwko Kurdom arabskie plemiona, które miały bronić Al-Kamiszli podczas ewentualnego ataku ze strony YPG. 30 września 2012 w dzielnicy Al-Kamiszli - Al-Gharibi doszło do wybuchu samochodu-pułapki w wyniku czego zginęło ośmiu żołnierzy, a 15 zostało rannych. Celem ataku był oddział sił bezpieczeństwa[3].

Walki YPG z Wolną Armią Syrii[edytuj]

W dniach 25 października - 5 listopada 2012 w dzielnicy Aleppo, Szajch Maskud doszło do bitwy między Wolną Armią Syrii (WAS) a Powszechnymi Jednostkami Obrony. Sytuacja ta była nie na rękę obu stronom konfrontacji, więc zdecydowano się zawrzeć rozejm, a kurdyjscy bojownicy YPG stały się stroną neutralną konfliktu[4]. Mimo rozejmu w Aleppo, 8 listopada 2012 WAS zaatakowała miasto Ras al-Ajn, gdzie doszło do walk z siłami rządowymi, które pozostały w mieście. Kontrolujące miasto jednostki YPG nie brały udział w walkach, w których zginęło 26 rebeliantów i 20 żołnierzy. 8 tys. mieszkańców uciekło z powodu walk do Turcji[5]. 12 listopada 2012 Ras al-Ajn został ciężko zbombardowany przez Syryjskie Arabskie Siły Lotnicze w wyniku czego zginęło 16 osób[6].

Dwa dni później WAS przejęło posterunek wojskowy na rogatkach miasta, zabijając 18 żołnierzy. Kolejnego dnia syryjscy rebelianci ogłosili, iż wyparli z miasta wszystkie bataliony armii rządowej[7]. Wolna Armia Syrii wspierana przez 200 islamistów z Dżabhat an-Nusra i stu sekularystów Ghuraba asz-Szam atakowała 400 bojowników Powszechnych Jednostek Obrony, które kontrolowały miasto[8]. Tym samym zerwano ustalenia rozejmowe podpisane w Aleppo 5 listopada 2012. W walkach zginęło 34 osób w tym 29 ekstremistów[9]. Po kilku dniach starć, 24 listopada 2012 Kurdowie zdecydowali połączyć siły z Ghuraba asz-Szam, ponadto podpisano rozejm z syryjskimi rebeliantami w celu bronienia Ras al-Ajn i dalekosiężnych planów ataku na Al-Hasakę, kontrolowaną przez siły rządowe[10].

10 listopada 2012 siły YPG szturmowały z powodzeniem ostatnie przyczółki administracji rządowej w Al-Darbasijji (Dirbêsî) i Tall Tamer[11].

Ras al-Ajn było nadal miejsce nalotów w wykonaniu samolotów rządowych. 3 grudnia 2012 w bombardowaniach zginęło 12 osób[12]. Tymczasem rozejm między YPG a WAS został zerwany 6 grudnia 2012. W dniach 12-14 grudnia 2012 trwały walki między stronami, kiedy to syryjscy rebelianci prowadzili ostrzał rakietowy. Natomiast 15 grudnia 2012 wznowiono rozmowy pokojowe[13]. Dzień później podpisano nowe zawieszenie broni, które weszło w życie dzień później. Zgodnie z warunkami zawieszenia broni obie strony zobowiązały się do opuszczenia miasta oraz likwidację punktów kontrolnych. Choć walki się zakończyły, bojownicy obu stron nie opuścili miasta[14].

Porozumienie z Ras al-Ajn unormowało stosunki między Kurdami a syryjskimi rebeliantami. Podczas posiedzenia plenarnego Partii Unii Demokratycznej (PYD) w Al-Malikijji w dniach 1-5 stycznia 2013. Na posiedzeniu organizowano jednostki wojskowe, podkreślono „jedność walki narodu syryjskiego”, a także istotę dobrych stosunków z arabską opozycji. Co istotne, podniesiono flagę Wolnej Armii Syrii obok flagi PYD[15]. Równocześnie PYD w dniach 2-4 stycznia 2013 zorganizował w Al-Antarijji w sąsiedztwie Al-Kamiszli wiec w którym udział wzięło 10 tys. osób[16]. Było to drugie takie duże zgromadzenie w przeciągu kilku dni, gdyż 28 grudnia 2013 w Al-Hasace zorganizowano kilkutysięczną demonstrację pod egidą WAS. Manifestacja została spacyfikowana przez siły rządowe, w wyniku czego zginęło kilka osób[17].

O świcie 17 stycznia 2013 ponownie wybuchły walki w Ras al-Ajn. W pierwszej fazie II bitwy o miasto, Kurdowie zniszczyli jeden z trzech czołgów radykalnych rebeliantów, dostarczonych im przez Turcję. O tureckim wsparciu mówił lider islamistów[18][19]. Do 21 stycznia 2013 zginęło 56 bojowników syryjskich, islamistów i walczących o autonomię Kurdów[20]. W kolejnych dniach walki wytraciły na impecie, jednak w wymianie ognia zginęło dwóch kurdyjskich dowódców. 28 stycznia 2013 YPG zajęło kilka ważnych budynków z których strzeżono ulice. W czasie walk 65% cywilów uciekło z miasta[21]. Dwa dni później Kurdowie zepchnęli syryjskich rebeliantów do jednej z dzielnic miasta, przejmując kontrolę m.in. nad asyryjską świątynią[22].

W międzyczasie walki między Kurdami a siłami rządowymi toczono na wschodzie muhafazy Hasaka. W dniach 14-21 stycznia 2013 bitwę toczono na terenach bogatych w ropę naftową między miejscowościami Tall Adas i Al-Ma'bada, którą wygrali Kurdowie, gdyż armia narodowa nie otrzymała żadnego wsparcia militarnego z Damaszku[23]. W dniach 8-11 lutego 2013 w dzielnicy Aszrafija w Aleppo doszło do walk między YPG a siłami rządowymi. W ciężkich walkach pięciu siedmiu bojowników i kilku żołnierzy[24].

23 stycznia 2013 syryjscy opozycjoniści utworzyli ośmioosobowy komitet służący jako pośrednik podczas rozmów między rebeliantami WAS i YPG. Na początku lutego 2013 strony próbowały wprowadzić drugie zawieszenie broni w mieście. Negocjacjom przewodził Michel Kilo, syryjskiego dysydenta, marksisty i pisarza. Porozumienie rozejmowe udało się zawrzeć 19 lutego 2013. Tym samym zakończyły się starcia rozpoczęte w listopadzie 2012 w Aleppo, przeniesione następnie w pobliże granicy tureckiej i do Ras al-Ajn. Strony uzgodniły, że od tej pory wspólnie będą walczyć przeciwko reżimowi Asada[25]. Ugoda była zawieszeniem broni na froncie i przerwała II bitwy w Ras al-Ajn. Warunki umowy ustalały wycofanie wszystkich zagranicznych bojowników z Ras al-Ajn, stworzenie wspólnych wojskowych punktów kontrolnych WAS-YPG, powołanie demokratycznej rady lokalnej, której zadaniem miało być zarządzaniem miastem i przejściem granicznym, a także współpracę militarną w celu obrony przed syryjskim wojskiem. Porozumienie nie obejmowało takich ugrupowań jak Dżabhat an-Nusra i Ghuraba asz-Szam, jednak to drugie ugrupowanie ogłosiło podporządkowanie się ustaleniom[26][27].

14 kwietnia 2013 lotnictwo Syryjskich Arabskich Sił Powietrznych zbombardowało kurdyjską wioskę Hadad w Al-Hasace, zabijając 16 osób[28].

Konflikt Kurdów z radykalnymi islamistami[edytuj]

Po podpisaniu porozumienia o zawieszeniu broni między Wolną Armią Syrii a kurdyjskimi bojówkami, do muhafazy Al-Hasaka z muhafazy Dajr az-Zaur i zajętej w marcu 2013 Ar-Rakki, zaczęli napływać radykalni islamiści z ugrupowania Dżabhat an-Nusra. Sprzyjające im miejscowe arabskie klany plemienne, były mobilizowane do walki i zbrojone przez Wolną Armię Syrii. Do pierwszego starcia między YPG i Dżabhat an-Nusra doszło 4 maja 2013 pod liczącym ponad 5 tys. mieszkańców Tall Tamer[29].

Pod koniec maja 2013 islamskie ugrupowania wypowiedziały wojnę siłom kurdyjskim. 26 maja 2013 islamiści zrzeszeni w bloku Syryjski Front Wyzwolenia Islamu wydali oświadczenie pt. „Echo Al-Kusajr” (nawiązując do trwającej równolegle na froncie Hims bitwy pod Al-Kusajr), która dt. oczyszczania północnych terenów Syrii z bojówek syryjskich. Deklaracje podpisało 21 ugrupowań militarnych, takich jak Liwa at-Tauhid, Liwa Sukur asz-Szam, Dżabhat an-Nusra[29]. Już dzień przed „Echem Al-Kusajr”, islamistyczne ugrupowania napadły Kurdów w Afrin, na zachodnich rubieżach frontu północnego. W walkach poległo 11 osób. Agresorzy nie zajęli samego miasta, liczącego 36 tys. ludzi, jednak okopali się w okolicznych wioskach, w których do niewoli dostało się setki Kurdów[30][31]. YPG z odsieczą przyszła 5 czerwca 2013. Po trzy dniowych walkach, udało się wyprzeć umiarkowanych islamistów, którzy podczas wycofywania się palili i grabili kurdyjskie mienia[32].

Ponowne walki pod Afrinem miały miejsce w drugiej połowie czerwca 2013. Sprowokowali je Kurdowie, którzy chcieli przełamać blokady wiosek, nakładane przez ekstremistów. Islamiści i YPG prowadziły walki metodą wet za wet i braniem do niewoli wrogich bojowników. Do 20 czerwca 2013 w walkach życie straciło 30 osób. Potyczka trwała mimo umacniania szyickich regionów Zahra i Nubbul, leżących na trasie z Afrin do Aleppo, na którą wysłano dodatkowe oddziały syryjskiej armii oraz libańskiego Hezbollahu, który czynnie wspierał siły Asada podczas wojny domowej. Także Wolna Armia Syrii czyniła wysiłki na rzecz zakończenia walk pod Afrinem, negocjując kruche dwu dniowe zawieszenie broni między stronami[33].

17 lipca 2013 miała miejsce III bitwa o Ras al-Ajn. Tego dnia Kurdowie wyparli z miasta islamskich ekstremistów z ugrupowań Dżabhat an-Nusra oraz Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie (ISIS). W potyczce zginęło dziewięciu radykałów i dwóch Kurdów[34]. Dzień później walki między YPG a islamistami wybuchły na polach naftowych okręgu As-Sweidija, leżącego na wschodzie muhafazy Al-Hasaka. 19 lipca 2013 kurdyjscy rebelianci zdobyli kontrolę nad miejscowością Tall Alo. W następnych dniach walki przeniesiono na tereny Karhouk i Ali Agha. W potyczkach życie straciło 35 dżihadystów i 19 bojowników YPG[35]. W nocy z 22 na 23 lipca 2013 Kurdowie przejęli bazy radykałów w Kazitat asz-Szajch i Mazra Kilmi. Jednoczeście ISIS przypuściło atak na punkt kontrolny w wiosce Muhammad Diab, 10 km od Al-Kahtanijji[36].

23 lipca 2013 walki między Kurdami i siłami islamskimi wybuchły w mieście Tall Abjad w muhafazie Ar-Rakka[37]. 24 lipca 2013 walki toczyły się na południe od Ras al-Ajn, w pobliżu miejscowości Meszrafa, po ataku ISIS na kurdyjski punkt kontrolny. YPG przejęły kontrolę nad Charab Baszar i ruszyły na Tall Kojar[38]. Kolejnego dnia starcia ponownie wybuchły w miejscowości Tall Alo. Z kolei w Tall Abyad członkowie ISIS wysadzili w powietrze kilka domów należących do bojowników YPG[39].

29 lipca 2013 walki między islamistami a YPG wybuchła w dzielnicy Aleppo – Szejk Maskud, zamieszkałej w przeważającej ilości przez Kurdów[40]. 30 lipca 2013 islamiści zabili w Al-Kamiszli Isa Huso, członka komitetu spraw zagranicznych Wyższej Rady Kurdyjskiej. 31 lipca 2013 islamiści zajęli wioski Taleran i Tall Hasel w muhafazie Aleppo, skąd porwano 200 cywilów. Po dwóch tygodniach walk zginęło 125 islamistów i 75 kurdyjskich bojowników[41]. 2 sierpnia 2013 12 radykałów z ISIS i Dżabhat an-Nusra zginęło podczas walk z ISIS w Dżawadiji i Al-Ma'badze. Walki wybuchły również w Tall Halaf pod Ras al-Ajn[42].

Tymczasem w muhafazie Ar-Rakka zarysował się sojusz między Kurdami a siłami rządowymi. Po tym jak pododdziały YPG o nazwie Dżabhat al-Akrad opuściły 16 sierpnia 2013 szeregi WAS, przechodząc na stronę Peszmergów, dżihadyści zażądali natychmiastowego podporządkowania się. Ci nie zgodzili się tworząc brygadę „Front Kurdyjski”. Wobec tej sytuacji 313. Brygada WAS zjednoczyła się przeciwko Dżabhat al-Akrad z islamistami, z kolei za nowym ugrupowaniem stanęła artyleria 93. Pułku 17. Dywizji lotnictwa Syryjskiej Republiki. Ponadto islamiści ogłosili początek operacji „Wulkan Wschodu”, której celem było odbicie Al-Hasaki i Ras al-Ajn[43].

Kolejne ciężkie walk na frocie północnym między islamistami i Kurdami trwały w dniach 10-12 września 2013. Islamiści z ISIS zaatakowali szereg kurdyjskich wiosek w muhafazie Hasaka. Użyto tam ciężkiej artylerii i czołgów. W trwających trzy dni walkach śmierć poniosło 51 dżihadystów oraz 26 bojowników YPG[44][45]. Kolejna eskalacja walk w Al-Hasace wybuchła 17 września 2013. Działania wojenne były prowadzone głównie na terenach wiejskich. 25 września 2013 Wolna Armia Syrii przyszła na odsiecz ekstremistom z ISIS, którzy zmagali się z YPG w Atmaie przy granicy z Turcją. WAS użyła w potyczce artylerii. Łącznie we wrześniu zginęło 140 dżihadystów i 57 bojowników kurdyjskich[46]. W dniach 15-16 października 2013 w muhafazie Al-Hasaka w starciach między bojownikami YPG a radykalnymi islamistami ISIS zginęło 41 osób - 12 Kurdów i 29 ekstremistów. Do 16 października 2013 łącznie zginęło 26 Kurdów i 94 islamistów[47].

16 września 2013 turecki myśliwiec F-16 Fighting Falcon zestrzelił w pobliżu granicy państwowej syryjski śmigłowiec Mi-17, gdyż ten wleciał na odległość dwóch kilometrów w turecką przestrzeń powietrzną. Dwaj członkowie załogi śmigłowca wyskoczyli ze spadochronami i wylądowali bezpiecznie, ale jeden z nich został wzięty do niewoli przez rebeliantów, gdyż samolot spadł na ziemię po syryjskiej stronie granicy[48]. Syria oskarżyła Turcję o eskalację napięcia na granicy, tłumacząc, że maszyna omyłkowo znalazła się w tureckiej przestrzeni powietrznej[49].

Tymczasem tereny przygraniczne były areną zaciętych walk. 18 września 2013 radykalni islamiści przepędzili z miasta Azaz rebeliantów z Wolnej Armii Syrii, zabijając pięciu jej członków i biorąc do niewoli kolejnych stu. Po potyczce w Azaz, tureckie władze zamknęły pobliskie przejście graniczne Oncupinar[50]. 20 września 2013 zwaśnione strony porozumiały się i podpisały zawieszenie broni. W wyniku umowy doszło do wymiany jeńców i zwrotu zdobytego sprzętu[51]. W międzyczasie, 19 września 2013 w muhafazie Rakka, 11 Dywizja Wolnej Armii Syrii przyłączyła się do Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie. To pierwszy tego typu przypadek, kiedy bojownicy pod dowództwem WAS ogłosiło wierność wobec dżihadystów z ISIS[52]. Mimo tego 22 września 2013 jeden z czołowych dowódców ISIS Abu Abdullah al-Libi, został zabity na północy kraju przez bojowników WAS[53].

Sytuacja w muhafazie Al-Hasaka w grudniu 2013 (nazwy miast z języka kurdyjskiego)

Kontrolujący większość terytorium muhafazy Al-Hasaka, bojownicy Powszechnych Jednostek Ochrony, rozpoczęły 23 października 2013, kolejną ofensywę, której efektem było przejecie trzy dni później przejścia granicznego Dżarubija z rąk ISIS, którzy kontrolowali miasto od marca 2013, pokonując wówczas kontyngent wojsk rządowych. W potyczce zginęło dziewięciu islamistów oraz dwóch Kurdów. Zwycięzcy zniszczyli także cztery czołgi i pojazdy opancerzone używane przez broniących się ekstremistów. Kurdyjscy bojownicy przejęli także miasto Chirbet al-Bajarija na drodze do Al-Hasaki, kontrolowanej przez siły rządowe[54]. 28 października 2013 Kurdowie zaatakowali miasto Tall Halaf, by rozszerzyć strefę wpływów w muhafazie na zachód[55]. Jednocześnie na wschodzie muhafazy, padły bogate w ropę tereny wokół miejscowości Girhok, Dżunajdija, Sefa, Kurajlat. Bojownicy ISIS ewakuowali się do miast Tall Brak i Tall Hamis. Odtąd były to dwa główne bastiony dżihadystów w mufahazie. W drugiej połowie października 2013 zginęło łącznie 10 Kurdów i 70 islamistów[56].

W dniach 2-4 listopada 2013 Kurdowie odbili 19 wiosek z rąk ISIS wokół Ras al-Ajn (kurd: Sere Kanye)[57]. 5 listopada 2013 YPG przejęło Tall Halaf, Asfar Nadżar i Manadżer, kontrolując tym samym całe przedpola Ras al-Ajn. Dzień później Kurdowie zabezpieczyli trasę z Ras al-Ajn do Tall Tarmer, odbijając miasta Ghebesh i Tall Szemarin na zachód od Tall Tarmer, zamieszkiwanych przez Asyryjczyków[58]. Posuwając się na południe od Tall Tarmer, YPG odbiło 11 listopada 2013 z rąk Frontu Obrony wioskę Asfurija. Tymczasem na rozległych terenach przejętych przez Kurdów, odnajdywano bez głów lub rozstrzelane ofiary egzekucji wykonywanych przez islamistów[59]. W dniach 12-14 listopada 2013 kurdyjscy rebelianci przejęli kontrolę nad 18 wioskami pod Al-Kahtanijją[60].

Sukcesy militarne YPG spowodowały, iż kurdyjska Partia Unii Demokratycznej (PYD) ogłosiła 12 listopada 2013 na trwającym dwa dni posiedzeniu w Al-Kamiszli, utworzenie przejściowego autonomicznego rządu i administracji na kontrolowanych regionach. Przejściowy autonomiczny rząd, zakłada podział regionu kurdyjskiego Syrii na trzy obszary, każdy z własnym lokalnym zgromadzeniem, jak i również przedstawicielami do regionalnego organu wykonawczego. Na kontrolowanych przez Kurdów terenach zmieniano m.in. nazwy ulic z języka arabskiego na kurdyjski. Przeciwko takim krokom była Turcja, której minister spraw zagranicznych Ahmet Davutoğlu oskarżył PYD o odbudowę więzi z Asadem i tłumienie swoich krytyków. PYD jest siostrzaną partią do Partii Pracujących Kurdystanu (PKK), która walczyła przez dziesięciolecia z Turcją o niezależne państwo. Z kolei sama Ankara wspierała radykalnych islamistów walczących z Kurdami[61].

26 listopada 2013 walki między YPG i ISIS wspieranym przez Dżabhat an-Nusra, wybuchły na trasie Al-Hasakaa - Tuwejna - Dirbasija. Zginął jeden bojownik YPG oraz pięciu islamistów. Efektem starć było przejęcie przez Kurdów wiosek Al-Wan, Al-Mszejrafa, Madajen, Masakin, Al-Maslakh, Madafat al-Wazir. Następnie Kurdowie doszli do bram Tuwejny, gdzie ekstremiści mieli swoje bazy[62]. Dwa dni później kurdyjscy rebelianci przejęli trzy wioski (Rukba, A'wja, i Tall Maghas) leżące na trasie Tall Tarmer - Al-Hasaka[63].

11 grudnia 2013 trzech bojowników YPG zginęło podczas próby ataku punktu kontrolnego w wiosce Al-Dżanida pod Al-Ma'badą[64]. 23 grudnia 2013 doszło do potyczki w Ras al-Ajn w której zginął jeden bojownik YPG oraz trzech ISIS[65]. W dniach 26-27 grudnia 2013 YPG wyzwoliło pięć wiosek pod Al-Kamiszli i prowadziło operację na rzecz odbicia z rąk islamistów miejscowości Tall Brak. Odblokowana została także droga między Tall Brak a Tall Hamis. Były to dwie ostatnie duże miejscowości kontrolowane przez ISIS. Tall Brak została odbita drugiego dnia walk, z kolei Tall Hamis była oblegana przez Kurdów[66][67].

28 grudnia 2013 lider dżhihadystów w Al-Hasace, został zabity przez Kurdów w wiosce Szarmukh Dżarian, leżącą na południowy zachód od Al-Kamiszli. W walkach zginął także jeden bojownik YPG. Z kolei w dystrykcie Afrin w muhafazie Aleppo, Powszechne Jednostki Ochrony zabiły w zasadzce czterech dżihadystów[68].

4 stycznia 2014 dżihadyści z ugrupowań Dżabhat an-Nusra oraz Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie przeprowadzili kontratak w regionie miejscowości Tall Birak oraz Tall Hamis, doprowadzając do ich odbicia w dniu 7 stycznia 2014. W bitwie zginęło 39 bojowników YPG i 21 islamistów. Dwa dni później radykałowie powołali na kontrolowanych ziemiach radę szariacką[69][70]. 12 stycznia 2014 rebelianci ISIS za pomocą pocisku rakietowego powietrze-powietrze zaatakowali lotnisko w Al-Kamiszli[71].

W dniach 25-28 stycznia 2014 toczyła się potyczka w miejscowości Al-Manadżir, którą usiłowali odbić islamiści z ISIS i Dżabhat an-Nusra. Kurdowie jednak odparli atak tracąc trzech bojowników, przy 23 zabitych ekstremistach[72]. 31 stycznia 2014 YPG odparło atak ISIS na Tall Abjad[73].

23 lutego 2014 YPG zdobyły miasto Tall Birak z rąk islamistów Islamskiego Państwa Iraku i Lewantu. W wyniku starć zginęło 28 osób z czego 25 ze strony islamistów. YPG podało liczbę 50 zabitych bojowników i 42 wziętych do niewoli. Od tego momentu w rękach ISIS było jedynie miasto Tall Hamis[74]. 26 lutego 2014 YPG ogłosiło wstrzymanie działań wojskowych, zastrzegając jednocześnie reagowanie w przypadku ataków na kurdyjskie ziemie. Tak się stało już dzień później, kiedy islamiści ISIS zaatakowali Tall Merûf. Kurdowie odparli atak, pozbawiając przy tym życia 13 napastników[75]. Podobne sytuacje miały miejsce 1 marca[76] oraz 6 marca 2014, kiedy dżihad usiłowali atakować Tall Abjad[77].

11 marca 2014 ekstremiści przechwycili miasto Sirin, leżące pod Ajn al-Arab[78]. Tego samego dnia komando ISIS dokonało samobójczych ataków na hotel Al-Hadaja w Al-Kamiszli, zabijając dziewięciu kurdyjskich cywilów. W hotelu miało się odbyć spotkanie przedstawicieli partii PYD[79]. Tymczasem pod Dżarabulus, dżihadysci dokonali egzekucji 25 Kurdów (w tym 14 bojowników i dwoje dzieci[80].

13 marca 2014 ISIS zdobyło most Kirikuzak nad Eufratem w Ajn al-Arab oraz sanktuarium Sulejmana Szaha[81]. W tym czasie walki trwały również na polach pod Ajn al-Arab gdzie zginęło 35 islamistów[82]. 17 marca 2014 wznowiono bitwę o most Kirikuzak. Według Kurdów, w wymianie ognia zginęło 40 ekstremistów[83]. 19 marca 2014 po walkach z ISIS, YPG wyzwoliło szereg wiosek pod Ras al-Ajn[84]. 22 marca 2014 nastąpił atak na Ajn al-Arab nastąpił z trzech stron z zachodu od strony miasta Dżarablus od południowego Sarrinu oraz od wschodniego Tall Abjad, gdzie również toczyły się boje[80]. W walkach zginęło 60 bojowników z ISIS według kurdyjskich komunikatów wojskowych[85].

Oblężenie Ajn al-Arab[edytuj]

Mapa oblężonego Ajn al-Arab (kurd: Kobane)

1 kwietnia 2014 ISIS rozpoczęło się oblężenie Ajn al-Arab z trzech stron. Ekstremiści dokonali również ataku artyleryjskiego na Zur Mughar. W międzyczasie ich oponenci dokonali zasadzki w Kandal, w których zginęło jak się okazało 12 Azerów, będących w szeregach ISIS oraz ich kurdyjski dowódca o przydomku Abu Muhammad. Mimo tego rebelianci przechwycili z rąk kurdyjskich dwa silosy pod Sirranem oraz wioskę Tall al-Bawgha[86].

24 kwietnia 2014 w podwójnym zamachu samobójczym w Ras al-Ajn zginęło 11 osób. Ataki, których autorstwo przypisywano ISIS, wymierzone były w siły YPG[87].

29 maja 2014 ekstremiści podczas rajdu na wioski w pobliżu Ras al-Ajn zabili 15 cywilów. Dzień później, dżihadyści uprowadzili 193 kurdyjskich cywilów z wioski Kabasin pod Aleppo. Tego samego dnia na drodze z oblężonego Ajn al-Arab do Aleppo uprowadzono 186 studentów, których wysłano do szkoły koranicznej na indoktrynacje[88].

Po zawojowaniu północnego Iraku i zdobyciu tam broni, w lipcu 2014 dżihadyści przystąpili do operacji w oblężonym Ajn al-Arab. 4 lipca 2014 po trzech dniach walk z YPG zajęli wioski Zur Maghar, Az-Zjara i Bajadijja, leżące u bram Aj al-Arab[89]. Po kolejnym natarciu ze wschodu, siły kurdyjskie zostały zmuszone do wycofania się z pozycji w wioskach Abdi, Kwi, Kindal, Kri i Sur. W walkach śmierć poniosło co najmniej 18 bojowników YPG[90].

14 lipca 2014 PYD wezwało Kurdów, by chwycili za broń w obronie Ras al-Ajn. Na apel odpowiedziała Partia Pracujących Kurdystanu (PKK), której bojownicy przenikali z Turcji by walczyć z islamistami[91]. Według źródeł kurdyjskich do końca lipca 2014 udało się odeprzeć szturm dżihadystów na Ajn al-Arab. W lipcowych walkach zginąć miało 685 dżihadystów Państwa Islamskiego i 406 islamistów z innych ugrupowań[92].

W efekcie zuchwałej ofensywy Państwa Islamskiego na terenie Syryjskiego Kurdystanu, siły YPG podjęły kooperację z syryjskimi siłami zbrojnymi w zakresie walki z dżihadystami[93].

Kolejny szturm na Ajn a-Arab rozpoczął się 17 września 2014. Dżihadyści w natarciu użyli czołgów, rakiet oraz ciężkiej artylerii. Pod ciężkim ostrzałem, po trzech dniach siły kurdyjskie wycofały się z około 100 wiosek w rejonie Ajn al-Arab[94]. Islamiści stanęli 15 km od bram miasta. Gwałtowne walki spowodowały ucieczkę 60 tys. Syryjskich Kurdów do Turcji. Tereny walk zamieszkiwało ok. 400 tys. ludzi[95]. W walkach zginęło 34 cywilów. W międzyczasie z terytorium Turcji do Ajn al-Arab przybyło 300 bojowników kurdyjskich PKK[96]. W dniach 20-21 września 2014 w walkach na przedpolach Ajn al-Arab zginęło 39 rebeliantów IS i 27 kurdyjskich bojowników. Walki koncentrowały się na południu i wschodnie od miasta, gdzie ekstremiści podeszli na 10-13 km od miasta[97]. W nocy 22 września 2014 Kurdowie powstrzymali natarcie dżihadystów w wioskach Mujik i Aliszar (6-7 km na wschód od miasta), jednak z tych pozycji islamiści byli w stanie ostrzeliwać za pomocą rakiet centrum miasta[98].

Tymczasem liczba uchodźców osiągnęła, 23 września 2014, 138 tys. osób, którzy uciekli z miasta i terenów wiejskich[99]. Jednym z celów pierwszego dnia międzynarodowej operacji lotniczej nad Syrią, wymierzoną w Państwo Islamskie, były pozycje dżihadystów wokół Ajn al-Arab[100].

Przypisy

  1. Armed Kurds Surround Syrian Security Forces in Qamishli. http://syrianncb.org,+2012-07-23.+[dostęp 2016-05-27].
  2. PYD Press Release: A call for support and protection of the peaceful establishment, the self-governed Syrian Kurdish region. rudaw.net, 2012-08-23. [dostęp 2013-11-04].
  3. Assad forces killed in northeast car bomb. Al Dżazira, 2012-09-30. [dostęp 2013-11-04].
  4. Syrian rebels fight unwanted battle with Kurds (ang.). Reuters, 2012-11-01. [dostęp 2012-11-01].
  5. Assad vows to 'live and die' in Syria - Thursday 8 November 2012 (ang.). Guardian, 2012-11-08. [dostęp 2012-11-01].
  6. Syrian fighter jet bombs Ras al-Ain, near Turkish border (ang.). Reuters, 2012-11-12. [dostęp 2016-05-27].
  7. 18 SAA killed near Ras Al-'Ayn as FSA takes army post (ang.). LiveLeak, 2012-11-15. [dostęp 2013-11-04].
  8. Jihadist rebels in standoff with Syria Kurds: NGO (ang.). Al Arabija, 2012-11-22. [dostęp 2013-11-04].
  9. Fresh clashes erupt between Syrian rebels and Kurdish groups in Ras al-Ain (ang.). Al Dżazira, 2012-11-20. [dostęp 2013-11-04].
  10. Syrian rebels and Kurdish fighters have reached an agreement on a truce, to end days of violence in a northern town (ang.). Al Dżazira, 2012-11-26. [dostęp 2012-11-27].
  11. Kurds seize two towns in Syria's northeast, watchdog says (ang.). Reuters, 2012-11-10. [dostęp 2013-11-04].
  12. December 3 (ang.). nowlebanon.com, 2012-12-03. [dostęp 2013-11-04].
  13. Raʾs al-ʿAyn: Ceasefire between PYD and FSA is fragile (ang.). kurdwatch.org, 2012-12-15. [dostęp 2013-11-04].
  14. Cessez-le-feu à Rass al-Ain (fr.). actukurde.fr, 2012-12-15. [dostęp 2013-11-04].
  15. Al-Malikiyah: YPG seeks rapprochement with Free Syrian Army (ang.). kurdwatch.org, 2012-12-15. [dostęp 2013-11-04].
  16. Al-Qamishli: Youth groups organize three-day rally (ang.). kurdwatch.org, 2013-01-10. [dostęp 2013-11-12].
  17. Al-Hasakah: Deadly clashes between Arab tribes and PYD (ang.). kurdwatch.org, 2013-01-09. [dostęp 2013-11-12].
  18. Islamists Fighting Kurds in Syria Admit to Turkish Military Support (ang.). mesop.de, 2013-01-17. [dostęp 2016-05-27].
  19. Syrian Revolution Daily Round-up: Tues. 16-Jan-13. strescom.org, 2013-01-31. [dostęp 2013-01-31].
  20. Rebelianci starli się z Kurdami w Syrii - w walkach zginęło co najmniej 56 osób. wp.pl, 2013-01-31. [dostęp 2013-01-31].
  21. Another night of clashes in Serêkaniyê (ang.). http://en.firatnews.com,+2013-01-28.+[dostęp 2013-11-12].
  22. Sere Kaniye: YPG befreit assyrische Kirche von bewaffneten Banden (niem.). diekurden.de, 2013-01-30. [dostęp 2013-11-12].
  23. Al-Maʿbada: YPG gains control of oil field (niem.). kurdwatch.org, 2013-01-21. [dostęp 2013-11-12].
  24. Aleppo: Heavy fighting between YPG and Syrian Army. kurdwatch.org, 2013-02-24. [dostęp 2013-11-12].
  25. Syria: rebelianci i Kurdowie zawarli porozumienie dzięki opozycjoniście. wp.pl, 2013-02-20. [dostęp 2013-02-22].
  26. Agreement in Serêkaniyê. wp.pl, 2013-02-20. [dostęp 2013-11-12].
  27. Syria Islamist-Kurd warring ends as dissident mediates. now.mmedia.me, 2013-02-20. [dostęp 2013-11-12].
  28. Activists: Syrian regime airstrikes kill 25. AP, 2013-04-15. [dostęp 2013-11-12].
  29. a b Insurgents Declare War on Syria’s Kurds. syriareport.net, 2013-05-25. [dostęp 2013-12-13].
  30. 11 Syria rebels killed in clashes with Kurds. gulfnews.com, 2013-05-26. [dostęp 2016-05-27].
  31. Archived News (28/05/2013) : Rebels Kidnap Hundreds Of Syrian Kurds In Aleppo: Activists. bernama.com, 2013-05-26. [dostęp 2013-12-13].
  32. Syrian Observatory for Human Rights. SOHR, 2013-06-07. [dostęp 2013-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-15)].
  33. Arab Islamist rebels, Kurds clash in northern Syria. Reuters, 2013-06-20. [dostęp 2013-12-13].
  34. Syrian Kurds Expel Radical Islamists From Town, Activist Says. Bloomberg News, 2013-07-17. [dostęp 2013-12-15].
  35. Syria Kurds expel jihadists, seize weapons: NGO. Fox News, 2013-07-20. [dostęp 2013-12-15].
  36. Syrian Observatory for Human Rights. SOHR, 2013-07-23. [dostęp 2013-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-25)].
  37. Syrian Observatory for Human Rights. SOHR, 2013-07-23. [dostęp 2013-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-29)].
  38. Syrian Observatory for Human Rights. SOHR, 2013-07-24. [dostęp 2013-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-26)].
  39. Syrian Observatory for Human Rights. SOHR, 2013-07-25. [dostęp 2013-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-29)].
  40. Syrian Observatory for Human Rights. SOHR, 2013-08-06. [dostęp 2013-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-30)].
  41. Syrian Observatory for Human Rights. SOHR, 2013-08-06. [dostęp 2013-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-04)].
  42. Syrian Observatory for Human Rights. SOHR, 2013-08-03. [dostęp 2013-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-02)].
  43. Czynnik kurdyjski w bilansie wojny syryjskiej. geopolityka.org, 2013-08-13. [dostęp 2016-05-27].
  44. Syria: blisko 50 zabitych w walkach antyrządowych rebeliantów z Kurdami (pol.). wp.pl. [dostęp 14 września 2013].
  45. Syrian Observatory for Human Rights (pol.). SOHR. [dostęp 14 września 2013]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-14)].
  46. Arabs battle Syrian Kurds as Assad's foes fragment (pol.). Reuters. [dostęp 26 września 2013].
  47. Syria: starcia Kurdów z rebeliantami powiązanymi z Al-Kaidą, dziesiątki ofiar (pol.). wp.pl. [dostęp 16 października 2013].
  48. Turcja zestrzeliła syryjski śmigłowiec Mi-17 - poinformował wicepremier Bulent Arinc (pol.). wp.pl. [dostęp 17 września 2013].
  49. Syria po zestrzeleniu jej śmigłowca oskarża Turcję o eskalację napięć (pol.). wp.pl. [dostęp 19 września 2013].
  50. Turcja zamknęła przejście graniczne z Syrią. Miasto graniczne opanowali islamiści (pol.). wp.pl. [dostęp 19 września 2013].
  51. Prozachodnia opozycja w Syrii ostrzega: bojownicy Al-Kaidy umacniają wpływy (pol.). wp.pl. [dostęp 21 września 2013].
  52. FSA brigade 'joins al-Qaeda group' in Syria (ang.). Al Dżazira. [dostęp 21 września 2013].
  53. Syria: prozachodni rebelianci zabili jednego z głównych dowódców syryjskiej Al-Kaidy (pol.). wp.pl. [dostęp 26 września 2013].
  54. YPG takes control of alYa'rubiya (Tal Kojar) (ang.). SOHR. [dostęp 28 września 2013].
  55. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [dostęp 28 października 2013]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-30)].
  56. Operasyona YPG'ê didome: 6 gund hatin rizgarkirin – HATE NÛKIRIN (kurd.). hawarnews.com. [dostęp 3 listopada 2013].
  57. SOHR (ang.). SOHR. [dostęp 10 listopada 2013]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-04)].
  58. SOHR (ang.). SOHR. [dostęp 10 listopada 2013]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-07)].
  59. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [dostęp 12 listopada 2013]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-12)].
  60. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [dostęp 14 listopada 2013]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-15)].
  61. Syria opposition says armed Kurds 'hostile' (pol.). Al Dżazira. [dostęp 16 listopada 2013].
  62. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [dostęp 30 listopada 2013]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-27)].
  63. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [dostęp 2013-12-15].
  64. Summarized death toll for Wednesday 11/12/2013; 110 were killed in Syria yesterday (ang.). SOHR. [dostęp 2013-12-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-13)].
  65. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [dostęp 2013-12-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-26)].
  66. More Info - the operations of People's Protection Units are ongoing (ang.). pydrojava.net. [dostęp 2013-12-28].
  67. YPG take control of Qamişlo’s Til Birek district -FLASH (ang.). firatajans.com. [dostęp 2013-12-29].
  68. Final death toll for Saturday 28/12/2013 (ang.). SOHR. [dostęp 2013-12-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-29)].
  69. Final death toll for Saturday 07/01/2014 (ang.). SOHR. [dostęp 2013-02-07].
  70. Tall Hamis/Tall Birak: PYD withdraws after major losses (ang.). kurdwatch.org. [dostęp 2013-02-06].
  71. Al-Qamishli: Islamists attack airport (ang.). kurdwatch.org. [dostęp 2013-02-06].
  72. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [dostęp 2014-02-06].
  73. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [dostęp 2014-02-06].
  74. Syrian Kurds take town from Islamists: watchdog (ang.). Reuters. [dostęp 2014-03-01].
  75. Gang groups attacking Til Merû (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  76. ISIS attacked Til Ebyed’s villages (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  77. 16 ISIS gangs killed in Til Ebyad (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  78. ISIS seizes Sîrîn (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  79. ISIS suicide attacks target Syrian Kurdish capital (ang.). al-monitor.com. [dostęp 2014-04-21].
  80. a b Violent clashes between ISIS and YPG taking place in Raqqa (ang.). SOHR. [dostęp 2014-04-21].
  81. ISIS gangs seized Qereqozaq Bridge in Kobanê (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  82. Y P G: 35 Daesh elements killed (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  83. Clashes continue in Kobanê: 40 ISIS members killed (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  84. Another town liberated by YPG Forces (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  85. Kurds Claim Killing of More Than 60 ISIS Fighters Near Kobanê (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  86. Syrian Kurds appeal for help to prevent fall of Ain al-Arab (ang.). hawarnews.com. [dostęp 2014-04-21].
  87. 11 Killed in Double Suicide Bombing in Syrian Kurdistan (ang.). eaworldview.com. [dostęp 2014-04-27].
  88. Up to 186 Kurdish students kidnapped by Isis in northern Syria (ang.). The Guardian. [dostęp 2014-09-20].
  89. Jihadists control all main Syria oil fields - NGO (ang.). News24. [dostęp 2014-09-20].
  90. ISIS steps up assault on Kurds in Syria’s north (ang.). Daily Star. [dostęp 2014-09-20].
  91. Kurds go to Syria from Turkey to fight Islamists (ang.). Reuters. [dostęp 2014-09-20].
  92. YPG: Nearly 700 Islamic Militants Killed in Kobane Fighting in July (ang.). Rudaw. [dostęp 2014-09-20].
  93. YPG spokesman: our cooperation with Syrian regime is logical under current conditions (ang.). Ara News. [dostęp 2014-09-20].
  94. Kurdish leader urges world to protect Syrian town from Islamic State (ang.). Reuters, 2014-09-19. [dostęp 2016-05-27].
  95. Turkey: 45,000 Syrian Kurds crossed border (ang.). Daily News. [dostęp 2014-09-20].
  96. About 60,000 Syrian Kurds flee to Turkey from Islamic State advance (ang.). Reuters. [dostęp 2014-09-23].
  97. Syria refugee flood to Turkey hits 100,000 (ang.). Washington Post. [dostęp 2014-09-23].
  98. ISIS militants advance in Syrian Kurdish region (ang.). Ara News. [dostęp 2014-09-23].
  99. UNHCR bracing for exodus of 400,000 Kurds into Turkey (ang.). Daily Star. [dostęp 2014-09-23].
  100. Strikes hit ISIS jihadists near besieged Syria town: activists (ang.). Daily Star, 2014-09-24. [dostęp 2014-09-24].