Atak pociskami manewrującymi na Damaszek i Hims (2018)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Atak pociskami manewrującymi na Damaszek i Hims
wojna domowa w Syrii
Ilustracja
Mapa zaatakowanych terenów (według Departamentu Obrony USA)
Czas 14 kwietnia 2018
Miejsce Syria
Strony konfliktu
 Stany Zjednoczone
 Francja
 Wielka Brytania
 Syria
Dowódcy
Stany Zjednoczone Donald Trump
Francja Emmanuel Macron
Wielka Brytania Theresa May
Syria Baszszar al-Asad
Siły
United States Air Force
Francuskie Siły Powietrzne
Royal Air Force
Siły Zbrojne Syrii
brak współrzędnych

Atak pociskami manewrującymi na Damaszek i Hims – seria uderzeń z morza i powietrza na przypuszczalne lokalizacje broni chemicznej w Syrii przeprowadzonych przez Stany Zjednoczone, Francję i Wielką Brytanię 14 kwietnia 2018 roku tuż po godzinie 4:00 czasu miejscowego (UTC+3)[1][2].

Przedstawiciele państw uczestniczących w ataku stwierdzili, że dokonali uderzenia w odpowiedzi na atak chemiczny przeprowadzony 7 kwietnia w syryjskim mieście Duma[3][4].

Podłoże konfliktu[edytuj | edytuj kod]

7 kwietnia 2018 roku doszło przypuszczalnie do ataku bronią chemiczną w syryjskim mieście Duma, gdzie odnotowano śmierć ponad 60 osób[5]. Z powodu ataku Rada Bezpieczeństwa ONZ opracowywała rozwiązania mające pomóc w reakcji na domniemany atak chemiczny[6][7].

Państwa, które brały udział w nalotach, utrzymywały, że syryjski rząd dokonał ataku chemicznego w Dumie, natomiast Syria, podobnie jak sprzymierzona Rosja i Iran, oświadczyła, że nie jest za to odpowiedzialna[2][8].

W nocy z 8 na 9 kwietnia doszło prawdopodobnie do przeprowadzonego przez dwa izraelskie myśliwce F-15I ataku lotniczego na bazę T4 (At-Tijas), w której stacjonowali Irańczycy. Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka podało, że w uderzeniu zginęło czternaście osób[9].

Operacja wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump, wraz z sojusznikami, Francją i Wielką Brytanią, ogłosił atak na syryjski rząd. Trump powiedział: „W żadnych okolicznościach Ameryka nie dąży do niezrozumiałej obecności w Syrii”[10]. Niedługo po wygłoszeniu przez prezydenta Trumpa przemówienia z Białego Domu w Damaszku było słychać silne eksplozje[11].

James Mattis (sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych) i Joseph Dunford (przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów) informujący dziennikarzy o ataku.

Uderzenie przeprowadzone zostało przez wojska lotnicze i marynarkę wojenną Stanów Zjednoczonych, wojska lotnicze i marynarkę wojenną Francji oraz wojska lotnicze Wielkiej Brytanii[9]. Siły atakujące wykorzystały pociski manewrujące odpalane z okrętów i samolotów. Amerykanie użyli krążownika typu Ticonderoga, dwóch niszczycieli typu Arleigh Burke i jednego okrętu podwodnego typu Virginia oraz samolotów bombowych B-1B Lancer[9]. W sumie Amerykanie odpalili 66 pocisków Tomahawk i 19 pocisków JASSM; dla tych drugich było to pierwsze użycie w warunkach bojowych[12][9][13]. Oprócz tego Amerykanie zapewnili lotnictwu osłonę w postaci myśliwców F-15 i F-16 oraz samolotu walki elektronicznej EA-6B Prowler[13].

Francuzi delegowali do operacji fregatę „Languedoc” typu Aquitaine i pewną liczbę myśliwców wielozadaniowych Dassault Rafale (wykorzystano pociski manewrujące SCALP-EG w wersji lotniczej i morskiej), a Brytyjczycy – samoloty uderzeniowe Tornado GR.4 (wykorzystano pociski Storm Shadow)[9].

Rozpoznanie przed, w trakcie i po operacji wykonywały drony RQ-4B Block 40 i samoloty załogowe RC-135U[13].

Sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych James Mattis powiedział, że w pierwszym ataku użyto ponad dwukrotnie więcej pocisków w porównaniu z atakiem powietrznym Stanów Zjednoczonych na bazę lotniczą Szajrat (2017)[14]. Generał Kenneth McKenzie z US Marine Corps podał, że odpalono łącznie 105 pocisków manewrujących, i określił uderzenie jako „precyzyjne, przytłaczające, efektywne”[15].

Syria odpowiedziała, używając systemów obrony powietrznej, a państwowe media wyemitowały materiały wideo, które przedstawiały odpalone pociski przeciwlotnicze[2]. Generał McKenzie powiedział, że Syryjczycy wystrzelili około 40 pocisków przeciwlotniczych, ale żaden z nich nie trafił, a po upadku na ziemię pociski te mogą stanowić zagrożenie dla osób postronnych[15].

Przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, Joseph Dunford, przekazał informację, że na cel ataku wybrano trzy lokalizacje: centrum badawcze w Damaszku, obiekt nieopodal Hims, w którym miała być magazynowana broń chemiczna, a także magazyn, w którym przechowywano sprzęt, i centrum dowodzenia – również w okolicy Hims[16]. Brytyjskie Ministerstwo Obrony poinformowało, że pociski wystrzelone z czterech brytyjskich Tornad GR.4 trafiły w pozycje w Hims, gdzie miała znajdować się broń chemiczna[17].

Oświadczenia[edytuj | edytuj kod]

Państwa będące stronami konfliktu[edytuj | edytuj kod]

Syria[edytuj | edytuj kod]

W syryjskiej telewizji państwowej poinformowano, że Syria odpowiedziała na ataki wystrzeliwując pociski przeciwlotnicze. Stwierdzono również, iż w pobliżu miasta Al-Kiswa (na południe od Damaszku) syryjska obrona powietrzna zestrzeliła trzynaście nadlatujących pocisków[2].

Francja[edytuj | edytuj kod]

14 kwietnia prezydent Emmanuel Macron powiedział w oświadczeniu, że „czerwona linia [Francji] została przekroczona”, odnosząc się tymi słowami do poprzednich ataków w Dumie. Poinformował także, iż syryjski rząd „bez wątpienia” przeprowadził atak, i opisał naloty jako mające na celu zatrzymanie produkcji syryjskiej broni chemicznej[8].

Wielka Brytania[edytuj | edytuj kod]

W trakcie ogłaszania ataku, premier Theresa May poinformowała, że „nie było żadnej praktycznej alternatywy aniżeli użycie siły” by zaradzić użyciu przez syryjski rząd broni chemicznej[17].

Stany Zjednoczone[edytuj | edytuj kod]

Prezydent Donald Trump ogłosił agresję w telewizyjnym przemówieniu, argumentując, że naloty były częścią starań mających na celu powstrzymanie Asada przed użyciem broni chemicznych. Stwierdził, że Stany Zjednoczone były „przygotowane kontynuować te przeciwdziałania” do momentu aż rząd w Syrii zaprzestanie korzystania z broni chemicznych[2].

Amerykański dziennik „The New York Times” doniósł, że reakcje pierwotnie były podzielone między kręgami adherentów, gdzie członkowie Partii Republikańskiej (ugrupowanie Trumpa) zasadniczo wspierali inicjatywę, natomiast przedstawiciele Partii Demokratycznej w znacznym stopniu byli krytyczni wobec tego typu działań[2]. Republikanie, Tom Cotton i Orrin Hatch, pochwalili atak[18]. Senator Demokratów, Tim Kaine, powiedział, że ingerencja przyniosłaby efekt przeciwny do zamierzonego, przy czym ostrzegł, że Trump był zbyt ochoczy do prowadzenia wojny. Kaine podkreślił w swojej wypowiedzi, że „decyzja prezydenta Trumpa by dokonać ataku z powietrza przeciwko syryjskiemu rządowi bez zgody Kongresu jest niezgodna z prawem i – bez szerszej strategii – jest ona lekkomyślna”[19].

Inne państwa[edytuj | edytuj kod]

Australia[edytuj | edytuj kod]

Premier Malcolm Turnbull poparł atak, określając go jako „wyraźny przekaz” dla Asada[20]. Turnbull zauważył, że Iran, jako główny sojusznik Rosji i Syrii, musi wywrzeć presję na reżim by powstrzymać nadużywanie przez nich prawa międzynarodowego i praw człowieka[20].

Kanada[edytuj | edytuj kod]

Premier Justin Trudeau w swoim oświadczeniu poparł naloty koalicji[21].

Polska[edytuj | edytuj kod]

Prezydent Polski Andrzej Duda, w sprawie przeprowadzonej w Syrii koalicyjnej operacji, stwierdził: „Wspieramy te działania, ponieważ były one potrzebne. Uczciwe państwa nie mogą dopuścić do tego, żeby niewinni ludzie byli zabijani przy użyciu broni chemicznej”[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Julian Borger: Syria: US, UK and France launch air strikes in response to chemical attack (ang.). theguardian.com, 14 kwietnia 2018. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  2. a b c d e f Helene Cooper, Michael D. Shear, Ben Hubbard: Trump Orders Strikes on Syria Over Suspected Chemical Weapons Attack (ang.). 2018-04-13. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  3. Yara Bayoumy; Sandra Maler: Trump says ordered precision strikes against Syria chemical weapons capabilities (ang.). [dostęp 14 kwietnia 2018]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  4. Anne Gearan, Missy Ryan: U.S. launches missile strikes in Syria (ang.). washingtonpost.com, 13 kwietnia 2018. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  5. a b PAP: Andrzej Duda o ataku Zachodu na cele w Syrii. tvn24.pl, 2018-04-14. [dostęp 2018-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-15)].
  6. Merrit Kennedy: Russia Vetoes U.S. Resolution On Syria In U.N. Security Council (ang.). [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-12)].
  7. Russia vetoes U.S. bid to form new Syria chemical weapons inquiry (ang.). [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-11)].
  8. a b Associated Press: French President Macron says 'red line has been crossed' in Syria (ang.). 2018-04-13. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  9. a b c d e Oskar Kochan: Amerykański atak na Syrię 14 kwietnia 2018 roku (pol.). konflikty.pl, 14 kwietnia 2018. [dostęp 15 kwietnia 2018]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-15)].
  10. Toni Reinhold (wypowiedź: Donald Trump): U.S. President Trump announces strikes on Syria (ang.). uk.reuters.com, 2018-04-14. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  11. AFP: US, France, Britain launch strikes on Syria: Trump (ang.). afp.com, 2018-04-14. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  12. Tyler Rogoway, Joseph Trevithick: United States, France, And UK Begin Air Strikes On Syria (Updating Live) (ang.). thedrive.com, 13 kwietnia 2018. [dostęp 15 kwietnia 2018]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-15)].
  13. a b c Babak Taghvaee: Syrian air strikes: USAF Lancers in action (ang.). combataircraft.net, 15 kwietnia 2018. [dostęp 16 kwietnia 2018].
  14. Tara Francis Chan: The US fired more than 118 missiles at Syria in coordinated response to suspected chemical weapons attack (ang.). businessinsider.com, 2018-04-14. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  15. a b Tyler Rogoway, Joseph Trevithick: Here Are All The Details The Pentagon Just Released Regarding Its Missile Attack On Syria (Updated) (ang.). thedrive.com, 14 kwietnia 2018. [dostęp 15 kwietnia 2018]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-15)].
  16. Steve Holland, Tom Perry: U.S., UK, France strike Syria to punish Assad for suspected poison gas use (ang.). reuters.com, 2018-04-12 (akt. 2018-04-14). [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  17. a b Jonathan Beale (m.in.): Syria air strikes: Four RAF planes bomb 'chemical weapon stockpile' (ang.). bbc.come, 2018-04-14. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  18. Stephanie Ebbs, Ali Rogin: Members of Congress react to US strike on Syria (ang.). 2018-04-14 (UTC). [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  19. Rebecca Kheel: Kaine rips Syria strikes: What's stopping Trump from bombing Iran, North Korea next? (ang.). thehill.com, 2018-04-14 (UTC). [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  20. a b AAP: Turnbull says Trump’s decision to strike Syria sends 'unequivocal message' (ang.). sbs.com.au, 2018-04-14. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].
  21. Justin Trudeau: Statement by the Prime Minister on airstrikes in Syria | Prime Minister of Canada (ang.). pm.gc.ca, 2018-04-14. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)].