Gmina Górnicza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy dawnej jednostki administracyjnej. Zobacz też: gmina górnicza – rodzaj współczesnej gminy o charakterze górniczym.
Górnicza
gmina wiejska
1874-1915
Państwo  Królestwo Polskie
Gubernia gubernia piotrkowska
Powiat będziński
Siedziba Dąbrowa Górnicza
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Gmina Górnicza – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1874-1915 w guberni piotrkowskiej. Siedzibą władz gminy była Dąbrowa Górnicza.

Gmina powstała w 1874 roku w powiecie będzińskim (bendińskim) w guberni piotrkowskiej w związku z połączeniem gminy Osad Górniczych z gminą Zagórze Olkuskie oraz częścią gminy Olkusko-Siewierskiej (Starej Dąbrowy). Gmina obejmowała odtąd Starą Dąbrowę z koloniami, Zagórze, Sielec, Niwkę, Klimontów, Konstantynów, Bobrek, Środulę, Dańdówkę, Józefów i Niepiekło oraz osadę miejską Modrzejów (dawne miasto, zdegradowane w 1870)[1][2][3]. Była to mała obszarowo gmina (obejmowała 152 mórg); podlegała pod sąd gminny okręgu I w Dąbrowie Górniczej i liczyła około 3000 stałych mieszkańców (4000 niestałych)[4].

W 1902 roku w skład nowo utworzonego miasta Sosnowice (Sosnowiec) wszedł m.in. Sielec z gminy Górniczej[5][6]. W 1909 roku z gminy Górniczej wydzielono nowe gminy Zagórze[7] i Dąbrowa Górnicza[8] (niejasne jest gdzie w kolejnych sześciu latach znajdowała się siedziba gminy Górniczej). W 1915 roku pozostałe miejscowości gminy włączono do Sosnowca, po czym gmina przestała istnieć[9][5] (równocześnie z południowego krańca gminy Zagórze, będącej do 1909 w obrębie gminy Górniczej, utworzono gminę Niwka).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Woźniczka: Sztygarka z tradycji Staszica
  2. Skorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2
  3. Powiat będziński w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo. Warszawa 1900.
  4. Gmina Górnicza w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.
  5. a b Strona Urzędu Miasta w Sosnowcu
  6. Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (The population of Poland in the 20th century). Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyńskiego, 2005.
  7. Zagórze, Klimontów, Józefów, Bobrek, Niwka (od 1915 odrębna gmina Niwka), Dańdówka oraz osada Modrzejów
  8. Dąbrowa Górnicza (Stara Dąbrowa), Niepiekło oraz kolonie Huty Cynkowe, Ksawera i Koszelew
  9. Konstantynów, Modrzejów, Środula