Maczki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Sosnowca Maczki
Dzielnica Sosnowca
Ilustracja
Biała Przemsza w Maczkach
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Sosnowiec
W granicach Sosnowca 1975
Kod pocztowy 41-217
Położenie na mapie Sosnowca
Mapa lokalizacyjna Sosnowca
Maczki
Maczki
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Maczki
Maczki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Maczki
Maczki
Ziemia50°15′44″N 19°16′09″E/50,262222 19,269167
Portal Portal Polska

Maczki – wschodnia, niewielka i otoczona zewsząd lasami dzielnica Sosnowca, na skraju Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej, posiadająca głębokie tradycje kolejarskie a wynikające z historycznie strategicznego położenia na mapie Europy, na granicy dwóch zaborów (końcowa stacja Granica Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej). Maczki to zielone płuca Sosnowca oraz ulubione miejsce weekendowych wycieczek rowerowych.

Maczki graniczą od północy z Ostrowami Górniczymi, od wschodu ze Sławkowem, od południa z Jaworznem a od zachodu z Porąbką.

Dzielnica poprzecinana torowiskami kolejowymi, rzadko już używanymi, w tym Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (1848) oraz łączącą się z nią tutaj odnogą Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej (1887), na których istniejąca tutaj stacja Granica (właściwie dwie odrębne, połączone zadaszonym przejściem) była ostatnią przed wjazdem do zaboru austriackiego, co ówcześnie nadawało zawsze gotowej na przyjęcie carskiej rodziny miejscowości niezwykle ważny wymiar. Południowym skrajem przepływa rzeka Biała Przemsza.

Na początku XIX w. zbudowano leśniczówkę (ul. Spacerowa 4), obecnie Leśnictwo Maczki obejmuje obszar ok. 1000 ha i podlega Nadleśnictwu Siewierz.

Krzyż w Starych Maczkach

Nazwa[edytuj]

Maczki, osada kolejowa o historycznej nazwie Granica, powstała w połowie XIX wieku. Dziś dzielnica miasta Sosnowca. Pierwsza nazwa osady - Macki, pochodzi od osiadłej tutaj w XVIII w. rodziny Macków. Po 1918 r. przestaje obowiązywać dotychczasowa nazwa osady; przejściowo używa się nazwy Uroczysko, a od 1925 r. obowiązuje nazwa Maczki.

Historia Maczek[edytuj]

W XVIII wieku miejscowość ta znana już była jako przysiółek Macki. Historycznie był to przysiółek należący do wsi biskupiej Porąbka (klucz sławkowski), choć oddalony od niej dość znacznie i początkowo odgrodzony kompleksem leśnym dawnej Puszczy Pakoszyckiej. Nazwa przysiółka według opisu najstarszych mieszkańców pochodziła od rodziny Macków, którzy w XVIII w. osadzili się na terenie dóbr biskupich. Rodziny te żyły głównie z wyrębu lasów, prowadząc niewielkie gospodarstwa domowe.

Osiedle Maczki zawdzięcza swoje istnienie pierwszej w Królestwie Polskim kolei o nazwie Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska. Jak sama nazwa wskazuje, przebiegała tu granica wzdłuż rzeki Biała Przemsza pomiędzy zaborami rosyjskim i austriackim. Był to największy węzeł graniczny imperium Romanowów. Rozwój gospodarczy na przełomie XIX i XX wieku zmienił w dużej mierze wygląd ówczesnej osada kolejowej Granica, lecz w większości zachowało się budownictwo z XIX wieku.

Maczki są pomnikiem sławnego zagłębiowskiego okresu „wielkiego skoku” cywilizacyjnego, który wprowadził region na karty historii.

Edukacja[edytuj]

W dzielnicy mieszczą się:

  • Przedszkole Miejskie nr 36
  • Szkoła Podstawowa nr 37 im. Henryka Sienkiewicza
  • Gimnazjum nr 4 im. Tadeusza Kościuszki

wchodzące w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Sosnowcu.

Instytucja wyznaniowa[edytuj]

Kościół parafii p.w. Świętych Apostołów Piotra i Pawła wybudowany został w stylu neogotyckim według projektu inż. Artura Goebla i wzniesiony u schyłku XIX wieku. Powstał on z inicjatywy mieszkańców Granicy. Święto patronalne (odpust parafialny): 29 czerwca – św. Apostołów Piotra i Pawła.

W Starych Maczkach znajduje się cmentarz, założony w 1907 roku.

Zabytki[edytuj]

Komora Celna
Dworzec kolejowy w Maczkach
  • Most graniczny na Białej Przemszy z 1848 r.
  • Dworzec kolejowy w Maczkach zbudowany w neorenesansowym stylu według projektu Teofila Schullera, ucznia Henryka Marconiego z 1848 r.
  • Komora celna z 1848 r. (rozebrana w 2013r.)
  • Kaplica rzymskokatolicka z 1857 r.
  • Wieża ciśnień z 1880 r.
  • Kościół rzymskokatolicki zbudowany według projektu inżyniera Artura Goebla z 1892 r.
  • Cały kompleks budynków mieszkalnych zbudowanych dla pracowników Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej pod koniec XIX wieku
  • Plebania wybudowana w latach 1897 - 1900
  • Cmentarz - z początku był cmentarzem prawosławnym, jednak po pewnym czasie staraniem władz kościelnych na początku XX wieku przeszedł pod zarząd kościoła rzymskokatolickiego, a jego poświęcenia dokonuje ks. Józef Niewiarowski w dniu 19 lipca 1907 roku.
  • Pomnik T. Kościuszki w parku

Szlaki przechodzące przez dzielnicę Maczki[edytuj]

Ulice w Maczkach[edytuj]

Ważne instytucje i firmy działające w Maczkach[edytuj]

  • Miejski Klub Maczki (ul. Krakowska 26)
  • Filia nr 13 Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Gustawa Daniłowskiego w Sosnowcu (mieszcząca się w budynku Klubu Maczki)
  • Obwód Lecznictwa Kolejowego, Rejonowa Przychodnia Lekarska (ul. Kadłubka 16)
  • Poczta Polska - Urząd Pocztowy, Oddział Maczki
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Sosnowcu - Cieślach

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]