Gmina Szpetal Górny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szpetal (Górny)
gmina wiejska
1919-1954 i 1973-79[1]
Państwo  PRL
Województwo 1919-38: warszawskie
1938-39: pomorskie (II RP)
1945-50: pomorskie (PRL)
1950-54 i 1973-75: bydgoskie
1975-79: włocławskie
Powiat lipnowski (do 1975)
Siedziba Fabianki
Szpetal Górny
Populacja (1974)
• liczba ludności

6712[2]
Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad 21
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Gmina Szpetal Górny (za II RP i do 1954 gmina Szpetal; od 1979 gmina Fabianki) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku oraz w latach 1973-1979[3] w woj. warszawskim, pomorskim, bydgoskim[4] i włocławskim. Siedzibą władz gminy były do 1954 roku Fabianki[5][6], a następnie Szpetal Górny[7].

Gmina o nazwie Szpetal należąca do powiatu lipnowskiego istniała już w XIX wieku. Jej północne i wschodnie granice wyznaczały wsie Winduga, Polichnowo, Brzustowa, Lisek, Łochocin, Popowo, Wichowo, Zbytkowo, Świątkowizna, Chełmica Mała, Skórzno, Urszulewo, Zarzeczewo. Południową i zachodnią granicę wyznaczała rzeka Wisła (w skład gminy Szpetal wchodziły wioski, które w 1927 roku zostały włączone do Włocławka i stanowią obecnie jego dzielnicę Zawiśle)[8].

W okresie międzywojennym gmina Szpetal należała do powiatu lipnowskiego w woj. warszawskim. 1 kwietnia 1938 roku gminę wraz z całym powiatem lipnowskim przeniesiono do woj. pomorskiego[9].

Po wojnie gmina weszła w skład terytorialnie zmienionego woj. pomorskiego, przemianowanego 6 lipca 1950 roku na woj. bydgoskie[10]. Według stanu z 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 21 gromad: Bogucin, Chełmica Duża, Chełmica Mała, Cyprianka, Fabianki, Lisek, Łęg-Witoszyn, Łochocin, Osiek, Popowo, Rachcin, Szpetal Górny, Świątkowizna, Wichowo, Wilczeniec Bogucki, Wilczeniec Fabianki, Winduga, Witoszyn Nowy, Witoszyn Stary, Zarzeczewo i Zbytkowo[11]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[12].

Gminę Szpetal Górny reaktywowano 1 stycznia 1973 roku[13] w powiecie lipnowskim w województwie bydgoskim. 1 czerwca 1975 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego woj. włocławskiego[14]. 15 stycznia 1976 roku do gminy Szpetal Górny przyłączono część obszaru znoszonej gminy Bobrowniki (sołectwa Białe Błota, Bobrowniki Osada, Bobrowniki Pole, Bógpomóż, Brzostowo, Gnojno, Lisek, Polichnowo i Rybitwy)[15].

1 września 1979 roku siedziba gminnych organów władzy i administracji państwowej gminy Szpetal Górny została przeniesiona do Fabianek z jednoczesną zmianą nazwy gminy na gmina Fabianki[7]. Od 1999 roku gmina Fabianki należy do powiatu włocławskiego w woj. kujawsko-pomorskim.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. warszawskiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. Liczba ludności z publikacji "Rocznik Demograficzny Polski", GUS 1975-1995
  3. Do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 31 sierpnia 1979
  4. 1945-50 nazwa woj. bydgoskiego brzmiała województwo pomorskie
  5. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  6. Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948.
  7. a b Dz.U. z 1979 r. Nr 20, poz. 119
  8. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, s. 30-31.
  9. Dz.U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240
  10. Dz.U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
  11. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  12. Dz.U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  13. Dz.U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
  14. Dz.U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
  15. Dz.U. z 1976 r. Nr 1, poz. 10