Powiat lipnowski

powiat lipnowski
	powiat
	; Kościół i klasztor w Trutowie
Herb	Flaga
Państwo	Polska
Województwo	kujawsko-pomorskie
Data powstania	1 stycznia 1999
TERC	0408
Siedziba	Lipno
Starosta	Krzysztof Baranowski
Powierzchnia (2025)	1016,99 km²
Populacja (2024); • liczba ludności	; 62 058
• gęstość	61 os./km²
Urbanizacja	35,0%
Nr kierunkowy	54
Kod pocztowy (2025)	87–6XX
Tablice rejestracyjne	CLI
	Adres urzędu:ul. Sierakowskiego 10B; 87–600 Lipno
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejskich	1
Liczba gmin miejsko-wiejskich	4
Liczba gmin wiejskich	4
Liczba sołectw	156
Liczba miejscowości	220
	Położenie na mapie województwa;
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Informacje w Wikipodróżach
	Strona internetowa
	Biuletyn Informacji Publicznej

Powiat lipnowski – powiat w Polsce, położony we wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego. Jego siedzibą jest miasto Lipno.

Podział administracyjny

Powiat lipnowski powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminami^[1].

Został stworzony z części znoszonego województwa włocławskiego^[2]^[3]. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie zmniejszonym w stosunku do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku^[4]^[5]^[6]. Wchodząca wówczas w jego skład gmina Czernikowo znalazła się w powiecie toruńskim; dodatkowo, wskutek zniesienia w województwie włocławskim kilku gmin w 1976 roku i późniejszej ich reaktywacji w zmienionych granicach w 1982 roku, powiat stracił również wieś Obory (wówczas w gminie Chrostkowo, obecnie w gminie Zbójno), zaś zyskał wsie Rachcin i Winduga (wtedy w gminie Szpetal Górny, obecnie w gminie Bobrowniki)^[7]^[8]^[9].

Z powiatem lipnowskim graniczą jednostki^[10]:

powiaty golubsko-dobrzyński i rypiński od północy,
powiat sierpecki w województwie mazowieckim od wschodu,
powiat płocki w województwie mazowieckim od południowego wschodu,
miasto na prawach powiatu Włocławek oraz powiat włocławski (posiadający również enklawę na terytorium powiatu lipnowskiego – wieś Lisek w gminie Fabianki) od południa,
powiat aleksandrowski od zachodu,
powiat toruński od północnego zachodu.

W skład powiatu wchodzi 9 gmin: 1 miejska, 4 miejsko-wiejskie oraz 4 wiejskie. Na jego terenie położonych jest 5 miast: Bobrowniki, Dobrzyń nad Wisłą, Kikół, Lipno oraz Skępe^[11].


Gmina^[11]				Pow. (2025)^[12]	Ludność (2024)^[12]	Siedziba^[13]
TERYT	Typ	Nazwa		Pow. (2025)^[12]	Ludność (2024)^[12]	Siedziba^[13]
0408011	miejska		Lipno	11,00	13 253	—
0408023	miejsko-wiejska		Bobrowniki	95,39	2968	Bobrowniki
0408032	wiejska		Chrostkowo	74,05	2746	Chrostkowo
0408043	miejsko-wiejska		Dobrzyń nad Wisłą	116,43	7026	Dobrzyń nad Wisłą
0408053	miejsko-wiejska		Kikół	98,32	6581	Kikół
0408062	wiejska		Lipno	210,06	11 474	Lipno
0408073	miejsko-wiejska		Skępe	178,72	6975	Skępe
0408082	wiejska		Tłuchowo	99,36	4394	Tłuchowo
0408092	wiejska		Wielgie	133,66	6641	Wielgie

Pokrycie terenu

Powiat lipnowski według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 1016,99 km², co stanowiło 5,7% powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego. Pod względem powierzchni zajął 9. lokatę spośród 19 powiatów w województwie oraz 123. miejsce wśród 314 powiatów Polski^[14]. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty rolne (70,9%) oraz leśne (22,5%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 3,5% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 3,0%^[15].

**Pokrycie terenu w powiecie lipnowskim**
stan na 1 stycznia 2025^[15]

Demografia

Liczba mieszkańców w powiecie lipnowskim w latach 1998–2024
Źródło: Bank Danych Lokalnych^[16]. Stan w dniu 31 grudnia.

Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie lipnowskim zamieszkiwało 62 058 mieszkańców: 31 259 kobiet (50,4% ludności) i 30 799 mężczyzn (49,6%), czyli 3,1% ludności województwa kujawsko-pomorskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 61 osób na km². Pod względem ludności powiat lipnowski zajął w 2024 roku 9. miejsce spośród 19 powiatów w województwie oraz 175. lokatę wśród 314 powiatów Polski^[14].

Wskaźnik urbanizacji wyniósł 35,0%; w miastach w tym dniu mieszkało 21 731 osób, zaś na wsi 40 327 osób^[16].

**Sytuacja demograficzna w powiecie lipnowskim**
stan na 31 grudnia 2024^[16]

**Piramida wieku mieszkańców powiatu lipnowskiego**
stan na 31 grudnia 2024^[16]

Transport drogowy

Drogi krajowe przebiegające przez powiat:

10 ( – granica państwa z Niemcami – Lubieszyn – Szczecin – Stargard – Piła – Bydgoszcz – Toruń – Lubicz Dolny – Kikół – Lipno – Skępe – Sierpc – Drobin – Płońsk)
67 (Włocławek – Lipno)

Drogi wojewódzkie przebiegające przez powiat:

539 (Tłuchowo – Blinno)
541 (Dobrzyń nad Wisłą – Kamień Kotowy – Tłuchowo – Sierpc – Żuromin – Lidzbark – Lubawa)
557 (Lipno – Rypin)
558 (Lipno – Dyblin)
559 (Lipno – Kamień Kotowy – Płock)
562 (Szpetal Górny – Dyblin – Dobrzyń nad Wisłą)

Starostowie lipnowscy

Na podstawie źródła^[17]:

Wojciech Obernikowicz (1 stycznia 1999 – 29 marca 2000),
Kazimierz Tułodziecki (28 kwietnia 2000 – 21 sierpnia 2002),
Przemysław Gęsicki (26 listopada 2002 – 7 grudnia 2006),
Krzysztof Baranowski (od 7 grudnia 2006).

Ponadto, w okresie od 19 sierpnia do 26 listopada 2002 funkcję starosty jako komisarz rządowy w powiecie pełnił Marek Stefański.

Uwagi

↑ Oprócz kodów 87–632, 87–640 oraz 87–645.

Przypisy

↑ Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz.U. z 1998 r. nr 96, poz. 603).
↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz.U. z 1996 r. nr 130, poz. 612).
↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz.U. z 1998 r. nr 103, poz. 652).
↑ Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych : stan w dniu 1 I 1974 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, 1974, s. 31.
↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1974 r. do 1 I 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, marzec 1975, s. 2-3 [dostęp 2025-09-30] (pol.).
↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1975 r. do 31 V 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, sierpień 1975, s. 1-3 [dostęp 2025-09-30] (pol.).
↑ Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 grudnia 1975 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: gdańskim, gorzowskim, leszczyńskim, włocławskim i zielonogórskim (Dz.U. z 1976 r. nr 1, poz. 10).
↑ Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 24 czerwca 1976 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia, zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: bielskim, gdańskim, kaliskim, miejskim krakowskim, krośnieńskim, łomżyńskim, miejskim łódzkim, ostrołęckim, rzeszowskim, szczecińskim, wałbrzyskim, włocławskim i zamojskim (Dz.U. z 1976 r. nr 24, poz. 143).
↑ Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 26 lipca 1982 r. w sprawie utworzenia i zmiany granic niektórych gmin w województwach: ciechanowskim, częstochowskim, kaliskim, krośnieńskim, leszczyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, skierniewickim, włocławskim, wrocławskim i zamojskim (Dz.U. z 1982 r. nr 23, poz. 166).
↑ Państwowy Rejestr Granic (PRG) [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-09-30] (pol.).
↑ ^a ^b Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1998 r. nr 157, poz. 1031).
↑ ^a ^b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025, tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin [dostęp 2025-09-30] (pol.).
↑ Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r. poz. 853).
↑ ^a ^b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025, tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu [dostęp 2025-09-30] (pol.).
↑ ^a ^b Powiatowe zbiorcze zestawienie danych dotyczących gruntów wg stanu na dzień 1 stycznia 2025 (woj. kujawsko-pomorskie, pow. lipnowski). [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-09-30] (pol.).
↑ ^a ^b ^c ^d Bank Danych Lokalnych [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2025-09-30] (pol.).
↑ Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. II: Starostowie województwa kujawsko-pomorskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 23. ISBN 978-83-62251-85-8. [dostęp 2024-04-10].

[1] Oprócz kodów 87–632, 87–640 oraz 87–645.

[2] Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz.U. z 1998 r. nr 96, poz. 603).

[3] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz.U. z 1996 r. nr 130, poz. 612).

[rozp_powiaty-4] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz.U. z 1998 r. nr 103, poz. 652).

[5] Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych : stan w dniu 1 I 1974 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, 1974, s. 31.

[6] Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1974 r. do 1 I 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, marzec 1975, s. 2-3 [dostęp 2025-09-30] (pol.).

[7] Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1975 r. do 31 V 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, sierpień 1975, s. 1-3 [dostęp 2025-09-30] (pol.).

[8] Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 grudnia 1975 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: gdańskim, gorzowskim, leszczyńskim, włocławskim i zielonogórskim (Dz.U. z 1976 r. nr 1, poz. 10).

[9] Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 24 czerwca 1976 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia, zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: bielskim, gdańskim, kaliskim, miejskim krakowskim, krośnieńskim, łomżyńskim, miejskim łódzkim, ostrołęckim, rzeszowskim, szczecińskim, wałbrzyskim, włocławskim i zamojskim (Dz.U. z 1976 r. nr 24, poz. 143).

[10] Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 26 lipca 1982 r. w sprawie utworzenia i zmiany granic niektórych gmin w województwach: ciechanowskim, częstochowskim, kaliskim, krośnieńskim, leszczyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, skierniewickim, włocławskim, wrocławskim i zamojskim (Dz.U. z 1982 r. nr 23, poz. 166).

[11] Państwowy Rejestr Granic (PRG) [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-09-30] (pol.).

[TERYT-12] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1998 r. nr 157, poz. 1031).

[gminy_2025-13] Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025, tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin [dostęp 2025-09-30] (pol.).

[14] Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r. poz. 853).

[powiaty_2025-15] Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025, tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu [dostęp 2025-09-30] (pol.).

[pokrycie_terenu-16] Powiatowe zbiorcze zestawienie danych dotyczących gruntów wg stanu na dzień 1 stycznia 2025 (woj. kujawsko-pomorskie, pow. lipnowski). [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-09-30] (pol.).

[BDL-17] Bank Danych Lokalnych [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2025-09-30] (pol.).

[18] Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. II: Starostowie województwa kujawsko-pomorskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 23. ISBN 978-83-62251-85-8. [dostęp 2024-04-10].

[a]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

Miasta na prawach powiatu	Bydgoszcz (siedziba wojewody) Grudziądz Toruń (siedziba sejmiku) Włocławek
Powiaty	aleksandrowski brodnicki bydgoski chełmiński golubsko-dobrzyński grudziądzki inowrocławski lipnowski mogileński nakielski radziejowski rypiński sępoleński świecki toruński tucholski wąbrzeski włocławski żniński
Inne zagadnienia	Podział administracyjny Herb Flaga

Miasta	Bobrowniki Dobrzyń nad Wisłą Kikół Lipno Skępe
Gminy miejskie	Lipno
Gminy miejsko-wiejskie	Bobrowniki Dobrzyń nad Wisłą Kikół Skępe
Gminy wiejskie	Chrostkowo Lipno Tłuchowo Wielgie

Przynależność wojewódzka	gubernia płocka (1867–1915) woj. warszawskie (II RP) (1919–38) woj. pomorskie (II RP) (1938–39) woj. pomorskie (PRL) (1945–50) woj. bydgoskie (1950–75)
Miasta	Bobrowniki (do 1870) Dobrzyń nad Wisłą Kikół (do 1870) Lipno Skępe (do 1870)
Gminy wiejskie (1867–1954 i 1973–75)	Bobrowniki Brudzeń (do 19?? →) Chalin (do 1954) Chrostkowo (od 1973) Czarne (do 1954) Czernikowo (od 1929) Dobrzejewice (do 1954) Dobrzyń nad Wisłą (od 1973) Jastrzębie (do 1954) Kikół Kłokock (do 1954) Ligowo (1921–54) Lipno (od 1973) Łąkie (do 1874) Mazowsze (do 1954) Narutowo (1932–44 i 1947–54) Nowogród (do 1954) Obrowo (1868–1929) Oleszno (1868–1930) Osiek (do 1921) Osiek nad Wisłą (do 1868) Ossówka (Osówka) (do 1954) Skępe (1932–54) Skępe (do 1932 i od 1973) Szpetal (do 1954) Tłuchowo Wielgie (od 1973) Zaduszniki (do 1868 i 1930–54)
Gromady (1954–72)	Barany (1954–59) Bobrowniki (1954–72) Brzeźno (1954–59) Chalin (1954–71) Chrostkowo (← 1956–72) Ciechocin (1954–55 →) Czarne (1954–68) Czernikowo (1954–72) Dobrzyń nad Wisłą (1959–72) Dyblin (1954–59) Działyń (1954–55 →) Fabianki (1954–55 →) Głodowo (1954–61) Głogowo (1954 →) Grochowalsk (1954–72) Huta (1954–59) Jankowo (1954–68) Jasień (1954–59) Jastrzębie (1954–68) Karnkowo (1954–71) Kikół (1954–72) Kukowo (1954–68) Lenie Wielkie (1954–59) Ligowo (1954–55 →) Lipno (1969–72) Łąkie (1954–61) Łążyn (1954–55 →) Łochocin (1954–71) Makówiec (1954–59) Mazowsze (1954–71) Mierzynek (1954 →) Mokowo (1954–61) Moszczonne (1954–68) Mysłakówko (1954–71) Nasiegniewo (1954–57 →) Nowogród (1954–55 →) Obrowo (1954–55 →) Osiek nad Wisłą (1954–55 →) Osówka (1954–71) Ostrowite (1954–59) Pokrzywno (1954–59) Radomice (1954–72) Skępe (1954–72) Stalmierz (← 1956–59) Sumin (1954–59) Szpetal Górny (1954–55 →) Świętosław (1954–55 →) Tłuchowo (1954–72) Wielgie (1954–72) Wioska (1954–59) Witoszyn Stary (1954–55 →) Wola (1954–71) Wólka (1954–68) Zaduszniki (1954–68)