Powiat włocławski

powiat włocławski
	powiat
	; Wiatrak „koźlak” w Kłóbce
Herb	Flaga
Państwo	Polska
Województwo	kujawsko-pomorskie
Data powstania	1 stycznia 1999
TERC	0418
Siedziba	Włocławek
Starosta	Roman Gołębiewski
Powierzchnia (2025)	1471,55 km²
Populacja (2024); • liczba ludności	; 81 591
• gęstość	55 os./km²
Urbanizacja	19,3%
Nr kierunkowy	54
Kod pocztowy (2025)	87–8XX
Tablice rejestracyjne	CWL
	Adres urzędu:ul. Cyganka 28; 87–800 Włocławek
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejskich	1
Liczba gmin miejsko-wiejskich	5
Liczba gmin wiejskich	7
Liczba sołectw	279
Liczba miejscowości	460
	Położenie na mapie województwa;
	52°39′N 19°03′E/52,650000 19,050000
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Informacje w Wikipodróżach
	Strona internetowa
	Biuletyn Informacji Publicznej

Powiat włocławski – powiat w Polsce, położony w południowo-wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego. Jego siedzibą, niewchodzącą zarazem w jego skład jest miasto na prawach powiatu Włocławek.

Podział administracyjny

Powiat włocławski powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminami^[1].

Został stworzony z części znoszonego województwa włocławskiego^[2]^[3]. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie zbliżonym do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku^[4]^[5]^[6]. W porównaniu z tamtym okresem, w 1999 roku w skład powiatu weszła większość terenów ówczesnej gminy Lubanie (wtedy w powiecie aleksandrowskim), a także miasto i gmina Izbica Kujawska (powiat kolski w województwie poznańskim) oraz wieś Lisek (z gminy Bobrowniki w powiecie lipnowskim). Z drugiej strony, współczesny powiat włocławski stracił na rzecz ościennych jednostek miasto i gminę Przedecz (do powiatu kolskiego w województwie wielkopolskim), północno-zachodnią część terenów ówczesnej gminy Szpetal Górny (do powiatu lipnowskiego) oraz terytoria, włączone w 1979 roku do Włocławka z sąsiadujących z nim gmin^[7]^[3].

Z powiatem włocławskim graniczą jednostki^[8]:

powiat lipnowski od północy,
powiaty płocki i gostyniński w województwie mazowieckim od wschodu,
powiat kutnowski w województwie łódzkim oraz powiat kolski w województwie wielkopolskim od południa,
powiaty aleksandrowski i radziejowski od zachodu.

Dodatkowo, tereny powiatu otaczają (z wyjątkiem krótkich odcinków) miasto na prawach powiatu Włocławek.

W skład powiatu wchodzi 13 gmin: 1 miejska, 5 miejsko-wiejskich oraz 7 wiejskich. Na jego terenie położone jest 6 miast: Brześć Kujawski, Chodecz, Izbica Kujawska, Kowal, Lubień Kujawski oraz Lubraniec^[9].


Gmina^[9]				Pow. (2025)^[10.1]	Ludność (2024)^[10.1]	Siedziba^[11]
TERYT	Typ	Nazwa		Pow. (2025)^[10.1]	Ludność (2024)^[10.1]	Siedziba^[11]
0418011	miejska		Kowal	4,68	3245	—
0418022	wiejska		Baruchowo	106,65	3267	Baruchowo
0418032	wiejska		Boniewo	77,64	3128	Boniewo
0418043	miejsko-wiejska		Brześć Kujawski	150,95	11 013	Brześć Kujawski
0418052	wiejska		Choceń	99,89	7496	Choceń
0418063	miejsko-wiejska		Chodecz	122,09	5354	Chodecz
0418072	wiejska		Fabianki	75,82	10 339	Fabianki
0418083	miejsko-wiejska		Izbica Kujawska	132,11	7080	Izbica Kujawska
0418092	wiejska		Kowal	114,75	3844	Kowal
0418102	wiejska		Lubanie	69,41	4296	Lubanie
0418113	miejsko-wiejska		Lubień Kujawski	150,89	6630	Lubień Kujawski
0418123	miejsko-wiejska		Lubraniec	147,99	8458	Lubraniec
0418132	wiejska		Włocławek	218,68	7441	Włocławek

W historii powiatu doszło do jednej zmiany jego granic. W 2021 roku w granice miasta Włocławka włączono część wsi Potok o powierzchni 76,44 ha z gminy Włocławek^[12]. Władze Włocławka wnioskowały o przyłączenie znacznie większego obszaru – niemal 180 ha. Rada Gminy Włocławek początkowo negatywnie opiniowała wniosek, jednak po negocjacjach i zmniejszeniu obszaru podlegającego zmianom wyraziła zgodę na zmianę granic^[13].

Pokrycie terenu

Powiat włocławski według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 1471,55 km², co stanowiło 8,2% powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego. Pod względem powierzchni zajął 2. lokatę spośród 19 powiatów w województwie oraz 40. miejsce wśród 314 powiatów Polski^[10.2]. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty rolne (73,6%) oraz leśne (18,9%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 4,3% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 3,0%^[14].

**Pokrycie terenu w powiecie włocławskim**
stan na 1 stycznia 2025^[14]

Zasoby naturalne

Na terenie powiatu są zasoby węgla brunatnego^[15] oraz soli kamiennej (okolice Lubienia Kujawskiego)^[16].

Na terenie powiatu znajduje się 71 jezior. Największe z nich to Jezioro Modzerowskie, które zajmuje 232 ha^[17]. W powiecie włocławskim znajduje się duża część Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego.

Demografia

Liczba mieszkańców w powiecie włocławskim w latach 1998–2024
Źródło: Bank Danych Lokalnych^[18]. Stan w dniu 31 grudnia.

Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie włocławskim zamieszkiwało 81 591 mieszkańców: 41 213 kobiet (50,5% ludności) i 40 378 mężczyzn (49,5%), czyli 4,1% ludności województwa kujawsko-pomorskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 55 osób na km². Pod względem ludności powiat włocławski zajął w 2024 roku 6. miejsce spośród 19 powiatów w województwie oraz 115. lokatę wśród 314 powiatów Polski^[10.2].

Wskaźnik urbanizacji wyniósł 19,3%; w miastach w tym dniu mieszkało 15 751 osób, zaś na wsi 65 840 osób^[18].

**Sytuacja demograficzna w powiecie włocławskim**
stan na 31 grudnia 2024^[18]

**Piramida wieku mieszkańców powiatu włocławskiego**
stan na 31 grudnia 2024^[18]

Transport

Transport drogowy

Drogi krajowe

A1 E75 (Gdańsk – Toruń – Włocławek – Łódź – Górny Śląsk – Gorzyczki)
62 (Strzelno – Włocławek – Płock – Nowy Dwór Mazowiecki – Wyszków – Siemiatycze)
67 (Włocławek – Lipno)
91 (Gdańsk – Toruń – Włocławek – Łódź – Górny Śląsk – Cieszyn)

Drogi wojewódzkie

Transport kolejowy

18 (Kutno – Kaliska Kujawskie – Włocławek – Toruń Główny – Bydgoszcz Główna – Piła Główna)

Starostowie włocławscy

Na podstawie źródła^[19]:

Maria Ciesielska (9 listopada 1998 – 11 lipca 2001),
Stefan Czajkowski (20 lipca 2001 – 25 listopada 2002),
Piotr Stanny (25 listopada 2002 – 24 listopada 2006),
Jan Ambrożewicz (24 listopada 2006 – 2 grudnia 2010),
Kazimierz Kaca (2 grudnia 2010 – 22 listopada 2018),
Roman Gołębiewski (od 22 listopada 2018).

Uwagi

↑ Oprócz numeru 87–875; numer 87–800 jest ponadto wykorzystywany we Włocławku.

Przypisy

↑ Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603 (ISAP)).
↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1996 r. Nr 130, poz. 612 (ISAP)).
1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652 (ISAP)).
↑ Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych : stan w dniu 1 I 1974 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, 1974, s. 31, 36, 153.
↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1974 r. do 1 I 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, marzec 1975, s. 2-3 [dostęp 2026-04-07] (pol.).
↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1975 r. do 31 V 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, sierpień 1975, s. 1-3 [dostęp 2026-04-07] (pol.).
↑ Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 listopada 1979 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwach: bialskopodlaskim, kaliskim, kieleckim, konińskim, lubelskim, ostrołęckim, pilskim, sieradzkim, tarnobrzeskim i włocławskim (Dz. U. z 1979 r. Nr 26, poz. 155 (ISAP)).
↑ Państwowy Rejestr Granic (PRG) [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2026-04-07] (pol.).
1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 157, poz. 1031 (ISAP)).
Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-04-07] (pol.).
1. 1 2 S. tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin.
2. 1 2 S. tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu.
↑ Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r. poz. 853 (ISAP)).
↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2020 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedziby władz gminy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1332 (ISAP)).
↑ Uzasadnienie do projektu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2020 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedziby władz gminy [online], Rządowe Centrum Legislacji, 31 lipca 2020, s. 3-5 [dostęp 2026-04-07] (pol.).
1 2 Powiatowe zbiorcze zestawienie danych dotyczących gruntów wg stanu na dzień 1 stycznia 2025 (woj. kujawsko-pomorskie, pow. włocławski). [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2026-04-07] (pol.).
↑ Węgiel brunatny pod Włocławkiem? Złoża są, ale... [online], Portal Włocławek, 6 września 2022 [dostęp 2025-02-08] .
↑ Kopalnia soli Lubień Kujawski [online], Lubień Kujawski [dostęp 2025-02-08] .
↑ Modzerowskie, Jezioro, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-02-08] .
1 2 3 4 Bank Danych Lokalnych [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2026-04-07] (pol.).
↑ Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. II: Starostowie województwa kujawsko-pomorskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 34. ISBN 978-83-62251-85-8. [dostęp 2024-04-10].

Linki zewnętrzne

Monografia powiatu włocławskiego. T. 1 (1930) w bibliotece Polona

[1] Oprócz numeru 87–875; numer 87–800 jest ponadto wykorzystywany we Włocławku.

[2] Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603 (ISAP)).

[3] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1996 r. Nr 130, poz. 612 (ISAP)).

[rozp_powiaty-4] 1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652 (ISAP)).

[5] Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych : stan w dniu 1 I 1974 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, 1974, s. 31, 36, 153.

[6] Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1974 r. do 1 I 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, marzec 1975, s. 2-3 [dostęp 2026-04-07] (pol.).

[7] Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1975 r. do 31 V 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, sierpień 1975, s. 1-3 [dostęp 2026-04-07] (pol.).

[8] Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 listopada 1979 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwach: bialskopodlaskim, kaliskim, kieleckim, konińskim, lubelskim, ostrołęckim, pilskim, sieradzkim, tarnobrzeskim i włocławskim (Dz. U. z 1979 r. Nr 26, poz. 155 (ISAP)).

[9] Państwowy Rejestr Granic (PRG) [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2026-04-07] (pol.).

[TERYT-10] 1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 157, poz. 1031 (ISAP)).

[Powierzchnia-11] Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-04-07] (pol.).
1 2 S. tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin.

1 2 S. tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu.

[12] 1 2 S. tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin.

[16] 1 2 S. tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu.

[13] Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r. poz. 853 (ISAP)).

[14] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2020 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedziby władz gminy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1332 (ISAP)).

[15] Uzasadnienie do projektu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2020 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedziby władz gminy [online], Rządowe Centrum Legislacji, 31 lipca 2020, s. 3-5 [dostęp 2026-04-07] (pol.).

[pokrycie_terenu-17] 1 2 Powiatowe zbiorcze zestawienie danych dotyczących gruntów wg stanu na dzień 1 stycznia 2025 (woj. kujawsko-pomorskie, pow. włocławski). [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2026-04-07] (pol.).

[18] Węgiel brunatny pod Włocławkiem? Złoża są, ale... [online], Portal Włocławek, 6 września 2022 [dostęp 2025-02-08] .

[19] Kopalnia soli Lubień Kujawski [online], Lubień Kujawski [dostęp 2025-02-08] .

[20] Modzerowskie, Jezioro, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-02-08] .

[BDL-21] 1 2 3 4 Bank Danych Lokalnych [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2026-04-07] (pol.).

[22] Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. II: Starostowie województwa kujawsko-pomorskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 34. ISBN 978-83-62251-85-8. [dostęp 2024-04-10].

[12] 1 2 S. tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin.

[16] 1 2 S. tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu.

[a]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10.1]

[11]

[12]

[13]

[10.2]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

Miasta na prawach powiatu	Bydgoszcz (siedziba wojewody) Grudziądz Toruń (siedziba sejmiku) Włocławek
Powiaty	aleksandrowski brodnicki bydgoski chełmiński golubsko-dobrzyński grudziądzki inowrocławski lipnowski mogileński nakielski radziejowski rypiński sępoleński świecki toruński tucholski wąbrzeski włocławski żniński
Inne zagadnienia	Podział administracyjny Herb Flaga

Miasta	Brześć Kujawski Chodecz Izbica Kujawska Kowal Lubień Kujawski Lubraniec
Gminy miejskie	Kowal
Gminy miejsko-wiejskie	Brześć Kujawski Chodecz Izbica Kujawska Lubień Kujawski Lubraniec
Gminy wiejskie	Baruchowo Boniewo Choceń Fabianki Kowal Lubanie Włocławek

Przynależność wojewódzka	gubernia warszawska (1867-1915) woj. warszawskie (II RP) (1919-38) woj. pomorskie (II RP) (1938-39) woj. pomorskie (PRL) (1945-50) woj. bydgoskie (1950-75)
Miasta	Brześć Kujawski Chodecz (do 1870 i od 1921) Kowal (do 1870 i od 1919) Lubień (Kujawski) (do 1870 i od 1919) Lubraniec (do 1870 i od 1919) Przedecz (do 1870 i od 1919) Włocławek (do 1947→)
Gminy wiejskie (1867-1954 i 1973-75)	Baruchowo (1867-1954) Boniewo (1973-75) Brześć Kujawski (1973-75) Choceń (1973-75) Chodecz (191?-21) Chodecz (1870-1954 i 1973-75) Dobiegniewo (1867-1954) Falborz (1867-1954) Kamienna (1867-70) Kłóbka (1867-1954) Kłótno (1973-75) Kowal (1870-1919) Kowal (1867-70, 1919-54 i 1973-75) Lubień (Kujawski) (1867-1954 i 1973-75) Lubraniec (1973-75) Łęg (1867-1954) Piaski (1867-1954) Pikutkowo (1867-1921) Przedecz (1867-1954 i 1973-75) Pyszkowo (1867-1954) Szpetal Górny (1973-75) Śmiłowice (1867-1954) Wieniec (1921-54) Włocławek (1973-75)
Gromady (1954-72)	Bielawy (1954-59) Bilno (1954-59) Boniewo (1954-72) Borzymowice (1954-61) Brzezie (1954-59) Cetty (1954-61) Choceń (1954-72) Chodeczek (1954-72) Czarne (1954-59) Czerniewice (1954-71) Dąbie Kujawskie (1954-59) Dobiegniewo (1954-61) Dziwie (1954-59) Fabianki (← 1956-71) Falborz (1954-59) ~~Goreń Duży~~(←~~1958~~) Grabkowo (1954-59) Kaliska (1954-59) Kanibród (1954-68) Kąkowa Wola (1954-68) Kłobia (1954-68) Kłotno (Kłótno) (1954-72) Kłóbka (1954-71) Kowal (1954-72) Kruszynek (1954-72) Kurowo (1954-61) Lubień (1954-72) Lubomin (1954-59) Lubraniec (1954-72) Michelin (1954-72) Modzerowo (1954-61) Morzyce (1954-61) Nakonowo (1954-68) Nasiegniewo (← 1958-59) Osiecz Wielki (1954-68) Pikutkowo (1954-59) Przedecz (1954-72) Psary (1954-61) Rózinowo (1954-72) Sarnowo (1954-61) Smólnik (1954-61) Smólnik (1972) Sokołowo (1954-61) Stary Brześć (1959-72) Sułkowo (1954-59) Szpetal Górny (← 1956-72) Śmiłowice (1954-71) Wieniec (1954-71) Więsławice (1954-61) Wistka Królewska (1961-71) Witoszyn Stary (← 1956-59) Zalesie (1954-61) Zgłowiączka (1954-71)