Gubernia płocka
| gubernia | |||
Gmach Rządu Gubernialnego w Płocku | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Siedziba | |||
| Powierzchnia |
10187,7 km² | ||
| Populacja (1910) • liczba ludności |
| ||
| • gęstość |
75 os./km² | ||
| Szczegółowy podział administracyjny | |||
| Liczba powiatów |
7 | ||
| Położenie na mapie Królestwa Polskiego | |||


Gubernia płocka (ros. Плоцкая губерния) – gubernia utworzona w 1837 z województwa płockiego, zachowując jego granice i stolicę (Płock) jako miasto gubernialne.
(W czasie powstania styczniowego Rząd Narodowy dnia 28 marca 1863 r. ogłosił Regulamin władz administracyjnych w byłym Królestwie Kongresowym. Według regulaminu zniesiono podział administracyjny na gubernie, a zamiast tego byłe Królestwo Kongresowe podzielono na osiem województw w granicach z 1816 r. Na terenie guberni płockiej przywrócono województwo płockie.)[2]
Na mocy ustawy o reorganizacji urzędów gubernialnych z 31 grudnia 1866 r. unifikujących administrację w Imperium Rosyjskim, w 1867 roku z obszaru guberni augustowskiej oraz płockiej utworzono nowe gubernie: płocką – mniejszą niż poprzednio, suwalską – głównie z obszarów byłej gub. augustowskiej oraz odnowioną łomżyńską, nawiązującą do departamentu łomżyńskiego Księstwa Warszawskiego.
Podział administracyjny
[edytuj | edytuj kod]Powiaty
[edytuj | edytuj kod]Słownik geograficzny Królestwa Polskiego w 1887 dzieli gubernię na następujące powiaty (ujezdy):
- Powiat ciechanowski,
- Powiat lipnowski,
- Powiat mławski,
- Powiat płocki,
- Powiat płoński,
- Powiat przasnyski,
- Powiat rypiński,
- Powiat sierpecki
26 grudnia 1893 roku od guberni płockiej odłączono powiat płoński, włączając go do guberni warszawskiej[3].
Gminy wiejskie
[edytuj | edytuj kod]| Lp. | Gmina | Liczba
wsi |
Liczba
dymów |
Liczba
dusz |
Powiat | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nazwa rosyjska | Nazwa polska | |||||
| 18 | Бартольды | Bartołdy | 49 | 402 | 3701 | ciechanowski |
| 244 | Голыминъ | Gołymin | 49 | 406 | 3681 | ciechanowski |
| 282 | Грудускъ | Grudusk | 36 | 431 | 4442 | ciechanowski |
| 405 | Залѣсе | Zalesie | 40 | 338 | 3423 | ciechanowski |
| 731 | Млоцкъ | Młock | 45 | 592 | 6017 | ciechanowski |
| 792 | Нужево | Nużewo | 43 | 372 | 4070 | ciechanowski |
| 819 | Опиногура | Opinogóra | 30 | 370 | 3839 | ciechanowski |
| 840 | Ойжень | Ojrzeń | 28 | 460 | 4012 | ciechanowski |
| 968 | Региминь | Regimin | 59 | 574 | 6588 | ciechanowski |
| 1105 | Соньскъ | Sońsk | 44 | 508 | 4613 | ciechanowski |
| 56 | Бобровники | Bobrowniki | 30 | 331 | 2718 | lipnowski |
| 89 | Брудзень | Brudzeń | 37 | 407 | 3126 | lipnowski |
| 327 | Добжеевице | Dobrzejewice | 22 | 279 | 2398 | lipnowski |
| 477 | Киколь | Kikół | 22 | 264 | 2587 | lipnowski |
| 488 | Клокоукъ | Kłokock | 24 | 281 | 2391 | lipnowski |
| 644 | Лонке | Łąkie | 12 | 221 | 2020 | lipnowski |
| 685 | Мазовше | Mazowsze | 20 | 309 | 3375 | lipnowski |
| 789 | Новогродъ | Nowogród | 26 | 253 | 2436 | lipnowski |
| 797 | Оброво | Obrowo | 20 | 267 | 2731 | lipnowski |
| 814 | Олѣшно | Oleszno | 19 | 269 | 2713 | lipnowski |
| 834 | Осѣкъ-подъ-Торномъ | Osiek pod Toruniem | 39 | 356 | 2916 | lipnowski |
| 836 | Осѣкъ-парафія-Лигова | Osiek parafii Ligowo | 20 | 345 | 3205 | lipnowski |
| 1062 | Скемпе | Skępe | 20 | 380 | 3746 | lipnowski |
| 1170 | Тлухово | Tłuchowo | 16 | 262 | 2545 | lipnowski |
| 1214 | Халинъ | Chalin | 39 | 309 | 3406 | lipnowski |
| 1255 | Чарне | Czarne | 29 | 415 | 3603 | lipnowski |
| 1286 | Шпетааль-Гурный | Szpetal Górny | 53 | 448 | 3554 | lipnowski |
| 1326 | Ястжембе | Jastrzębie | 16 | 229 | 2090 | lipnowski |
| 306 | Дембскъ | Dębsk | 41 | 357 | 3837 | mławski |
| 342 | Домброва | Dąbrowa | 27 | 291 | 3393 | mławski |
| 425 | Зелена | Zielona | 18 | 284 | 3080 | mławski |
| 429 | Зелюнь | Zieluń | 17 | 308 | 3344 | mławski |
| 546 | Косинѣ-Старые | Kosiny Stare | 9 | 154 | 1880 | mławski |
| 726 | Млава | Mława | 38 | 476 | 3904 | mławski |
| 745 | Мостово | Mostowo | 23 | 231 | 2555 | mławski |
| 784 | Нехлонинъ | Niechłonin | 9 | 152 | 1649 | mławski |
| 960 | Ратово | Ratowo | 34 | 234 | 2813 | mławski |
| 988 | Розвозинъ | Rozwozin | 33 | 342 | 3939 | mławski |
| 1141 | Ступскъ | Stupsk | 35 | 360 | 3623 | mławski |
| 1185 | Туржа | Turza | 28 | 331 | 3972 | mławski |
| 1203 | Унержинъ | Unierzyż | 28 | 270 | 2735 | mławski |
| 1297 | Щепково | Szczepkowo | 44 | 419 | 3380 | mławski |
| 76 | Боришево | Boryszewo | 16 | 219 | 1968 | płocki |
| 85 | Брвильно | Brwilno | 19 | 436 | 4756 | płocki |
| 107 | Бѣлино | Bielino | 24 | 293 | 2613 | płocki |
| 247 | Гора | Góra | 24 | 204 | 2186 | płocki |
| 352 | Дробинъ | Drobin | 30 | 218 | 2789 | płocki |
| 434 | Зонготы | Zągoty | 28 | 233 | 2428 | płocki |
| 481 | Кленево | Kleniewo | 29 | 246 | 3191 | płocki |
| 622 | Лелице | Lelice | 18 | 145 | 1657 | płocki |
| 652 | Лубки | Łubki | 22 | 214 | 2604 | płocki |
| 702 | Майки | Majki | 31 | 229 | 2608 | płocki |
| 738 | Монколинъ | Mąkolin | 23 | 398 | 4072 | płocki |
| 958 | Рамутовко | Ramutówko | 26 | 254 | 2889 | płocki |
| 970 | Рембово | Rębowo | 15 | 309 | 2482 | płocki |
| 1038 | Свенцице | Święcice | 33 | 327 | 4168 | płocki |
| 1055 | Сикоржъ | Sikorz | 15 | 218 | 2262 | płocki |
| 1118 | Старожебы | Staroźreby | 26 | 256 | 2711 | płocki |
| 1252 | Цюлково | Ciołkowo | 19 | 195 | 1337 | płocki |
| 48 | Блендово | Błędówko | 32 | 275 | 2483 | płoński |
| 184 | Войты-Замостье | Wójty-Zamoście | 25 | 235 | 2257 | płoński |
| 206 | Выходзь | Wychodź | 24 | 254 | 3010 | płoński |
| 311 | Дзектажево | Dziektarzewo | 17 | 191 | 2213 | płoński |
| 404 | Залуски | Załuski | 36 | 173 | 4143 | płoński |
| 570 | Крискъ | Krysk | 22 | 203 | 2170 | płoński |
| 596 | Кухары | Kuchary | 20 | 173 | 2264 | płoński |
| 732 | Модзеле | Modzele | 37 | 312 | 3105 | płoński |
| 770 | Нацпольскъ | Nacpolsk | 14 | 219 | 2377 | płoński |
| 896 | Помѣхово | Pomiechowo | 22 | 407 | 3141 | płoński |
| 1030 | Сарбіево | Sarbiewo | 14 | 199 | 3013 | płoński |
| 1031 | Сарново | Sarnowo | 17 | 220 | 2216 | płoński |
| 1086 | Смаржево | Smardzewo | 21 | 260 | 2620 | płoński |
| 1135 | Строженцинъ | Strożęcin | 32 | 275 | 2639 | płoński |
| 1155 | Сѣклюки | Siekluki | 23 | 254 | 2154 | płoński |
| 1156 | Сѣлецъ | Sielec | 20 | 218 | 2390 | płoński |
| 1289 | Шумлинъ | Szumlin | 21 | 327 | 2921 | płoński |
| 13 | Барановъ | Baranowo | 27 | 525 | 5913 | przasnyski |
| 312 | Дзержгово | Dzierzgowo | 50 | 552 | 5021 | przasnyski |
| 365 | Единорожецъ | Jednorożec | 19 | 513 | 3969 | przasnyski |
| 412 | Зарембы | Zaręby | 15 | 437 | 2825 | przasnyski |
| 463 | Карвачъ | Karwacz | 36 | 521 | 5335 | przasnyski |
| 603 | Кшиновлога-Мала | Krzynowłoga Mała | 49 | 438 | 3893 | przasnyski |
| 604 | Кшиновлога-Велька | Krzynowłoga Wielka | 53 | 440 | 3702 | przasnyski |
| 882 | Плоске | Bugzy Płoskie | 28 | 338 | 2643 | przasnyski |
| 1231 | Хойново | Chojnowo | 46 | 547 | 5075 | przasnyski |
| 52 | Близно | Blizno | 49 | 403 | 3683 | rypiński |
| 177 | Вомпельскъ | Wąpielsk | 22 | 235 | 2544 | rypiński |
| 294 | Гуйскъ | Gójsk | 24 | 268 | 2604 | rypiński |
| 318 | Дзѣржно | Dzierzno | 32 | 376 | 3335 | rypiński |
| 359 | Дульскъ | Dulsk | 35 | 423 | 4315 | rypiński |
| 371 | Жале | Żałe | 22 | 251 | 2409 | rypiński |
| 802 | Окалево | Okalewo | 26 | 219 | 2287 | rypiński |
| 837 | Осѣкъ-подъ-Бродницею | Osiek pod Brodnicą | 26 | 235 | 2607 | rypiński |
| 880 | Плонне | Płonne | 32 | 306 | 3788 | rypiński |
| 911 | Пренчки | Pręczki | 29 | 266 | 2076 | rypiński |
| 985 | Рогово | Rogowo | 30 | 329 | 3411 | rypiński |
| 1068 | Скрвильно | Skrwilno | 29 | 310 | 3628 | rypiński |
| 1120 | Старорыпинъ | Starorypin | 21 | 218 | 2578 | rypiński |
| 1236 | Хростково | Chrostkowo | 23 | 222 | 2331 | rypiński |
| 1266 | Черминъ | Czermin | 24 | 345 | 3203 | rypiński |
| 67 | Божево | Bożewo | 23 | 251 | 2172 | sierpecki |
| 79 | Борково-Костельное | Borkowo Kościelne | 27 | 234 | 2151 | sierpecki |
| 116 | Бялышево | Białyszewo | 30 | 261 | 2719 | sierpecki |
| 275 | Градзаново-Костельное | Gradzanowo Kościelne | 35 | 310 | 2974 | sierpecki |
| 291 | Гутково-Витте | Gutkowo-Wite | 30 | 277 | 2763 | sierpecki |
| 506 | Козеброды | Koziebrody | 22 | 256 | 2718 | sierpecki |
| 545 | Коссеминъ | Kosemin | 23 | 266 | 2812 | sierpecki |
| 898 | Понятово | Poniatowo | 43 | 616 | 6972 | sierpecki |
| 965 | Раціонжъ | Raciąż | 25 | 230 | 2428 | sierpecki |
| 996 | Ростишево | Rościszewo | 24 | 272 | 2709 | sierpecki |
| 1090 | Смошево | Smoszewo | 31 | 252 | 2198 | sierpecki |
| 1108 | Ставишинъ | Stawiszyn | 20 | 206 | 2095 | sierpecki |
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Gubernia płocka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 302.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku. Warszawa: Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN, 2005, s. 18. ISBN 83-87954-66-7.
- ↑ Dorota Lewandowska: Organizacja Narodowa Powstania Styczniowego z lat 1861-1864. Archiwum Główne Akt Dawnych. [dostęp 2016-10-29].
- ↑ Ukaz z dn. 14/26.12.1893 r. / Zbiór Praw, ser.II , t.19, s.25.
- ↑ Алфавитный список сельских гмин Царства Польского : [2-е изд.] / сост. в канцелярии Учредит. Ком. – Варшава : Тип. Варш. жандарм. округа, 1867. – IX, 94 с.