Gocławek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Warszawy Gocławek
Osiedle Warszawy
Ilustracja
Widok na Gocławek
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Dzielnica Praga-Południe
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Gocławek
Gocławek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gocławek
Gocławek
Ziemia 52°14′17″N 21°07′09″E/52,238100 21,119300
Portal Portal Polska
Park Jana Szypowskiego "Leśnika"

Gocławek – część składowa warszawskiej dzielnicy Praga-Południe oraz dzielnicy Wawer (zachodnie tereny obecnego Gocławka w granicach Warszawy od 1924 r.[potrzebny przypis], wschodnie od 1951 r.[1]). Zabudowa Gocławka jest typowa dla przedmieścia wielkiego miasta, najstarsze budynki pochodzą z okresu powstania listopadowego. Gocławek znajduje się w północno-wschodniej części Pragi-Południe – jego północną granicę stanowi otwocka linia kolejowa, wschodnią ul. Korkowa, południową ul. Płowiecka i Grochowska[2] . Zachodnia granica Gocławka tradycyjnie biegła przedwojenną granicą Warszawy – ulicami Biskupią, Zawierciańską, Czechowicką i Pabianicką[3], jednak obecnie znajduje się wzdłuż ulic Olszynki Grochowskiej i Jubilerskiej. Część Gocławka leżąca na terenie dzielnicy Praga-Południe znajduje się w granicach jednostki pomocniczej niższego rzędu "Osiedle Grochów Północny"[4].

Obszar "Gocławek" Miejskiego Systemu Informacji obejmuje tereny ograniczone ulicami Chłopickiego, Zamieniecką, Ostrobramską, Marsa oraz linią kolejową. Tak wyznaczony Obszar "Gocławek" obejmuje poza Gocławkiem również część Grochowa oraz cały Witolin (i jego integralną część Osiedle Ostrobramska)[5], pomija natomiast wawerską część Gocławka.

Pomniki, parki i zabytki[edytuj]

Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika”[edytuj]

Park położony jest w okolicach Dworka Grochowskiego. Na terenie zieleńca znajduje się ośrodek sportowy TKKF, ogród jordanowski oraz plac zabaw. Od końca lat 50. XX w. park nosił nazwę 13 września 1944 roku. W 2005 r. na wniosek Rady Dzielnicy park nazwano imieniem Jana Szypowskiego „Leśnika”.

Jerzy Wierzbicki tak opisywał park: W starym parku otaczającym dworek subtelne i wyczulone ucho jest jeszcze zdolne usłyszeć śpiew tamtych dni i rżenie koni, a badawcze oko wyłowi z porannej mgły wyłaniające się, pochylone szeregi bohaterskiego 4 Pułku Piechoty.

Dworek Grochowski (ul. Grochowska 64)[edytuj]

Według legendy dworek został wybudowany z inicjatywy prymasa Michała Poniatowskiego, podczas bitwy grochowskiej był kwaterą Józefa Chłopickiego. Historycy jednak wskazują datę powstania dworka na lata 1835-1840, więc po powstaniu listopadowym. W 1915 r. w dworku działała polska szkoła, w której uczyła się i pisała wiersze Pola Gojawiczyńska. W 1918 r. powstał w nim sierociniec, który prowadzili Metodyści. W 1924 r. dworek kupił Andrzej Wierzbicki, wyremontował on gruntownie budynek. Dziś w dworku działa Państwowa Szkoła Muzyczna 1 st. nr 3.

 Osobny artykuł: Dworek Grochowski.

Komunikacja[edytuj]

4 stycznia 1901 wzdłuż całej długości ulicy Grochowskiej – centralnej ulicy Gocławka uruchomiono Warszawską Kolej Dojazdową Jabłonowską, parową kolej wąskotorową o rozstawie torów 800 mm, łączącą Jabłonnę z Wawrem, wtedy to otwarto dwie stacje przy Grochowskiej: Rogatki Moskiewskie i Grochów. W 1925 r. po uruchomieniu wzdłuż ulicy linii tramwajowej, zaczęto podejmować kroki ku likwidacji kolejki. 7 września 1939 r. linie kolejki z powodu działań wojennych zawieszono, a następnie reaktywowano miesiąc później. W 1942 r. otrzymała ona nową nazwę: Warschauer Eisenbahnen Ost. Powstanie warszawskie ponownie uniemożliwiło kursowanie linii. Kolej Jabłonowska jako przedsiębiorstwo państwowe odrodziła się w 1945 r. Ostatni raz Kolej Jabłonowska wyjechała na tory przy Grochowskiej: 31 stycznia 1956.

 Osobny artykuł: Kolej Jabłonowska.

Od 1925 r. wzdłuż ulicy Grochowskiej na kraniec Gocławka biegnie trasa tramwajowa, kursują nią tramwaje linii: 3, 9 i 24.Ulicą kursuje też wiele linii autobusowych, łączących Pragę ze Śródmieściem, Wolą, Rembertowem i Wawrem.

Przypisy

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. 1951 nr 27 poz. 199)
  2. Mapa topograficzna Polski 1:10.000, ark. Warszawa – Grochów (N-34-139-A-c-2), Główny Geodeta Kraju, Warszawa 2002
  3. Według Mapy szczegółowej 1:25.000, ark. Warszawa-Mokotów (Pas 40-Sup 32-B), Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa 1931
  4. Uchwała Nr 779/LIX/98 Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 15 stycznia 1998 r. w sprawie nadania statutu Osiedlu Grochów Północny i określenia jego granic
  5. Podział Pragi-Południe według MSI

Linki zewnętrzne[edytuj]