Gocław (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Warszawy Gocław
osiedle Warszawy
Gocław z powietrza.jpg
Zdjęcie lotnicze Gocławia z 2004 r.
Miasto Warszawa
Status osiedle
Zespół dzielnic Praga Południe
Założono 1977
Powierzchnia 4,1 km²
Tablice rejestracyjne WF
Położenie na planie Warszawy
Położenie na planie Warszawy
brak współrzędnych
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Widok na Gocław
Gocław - Lotnisko, osiedle Orlik
Dzienna panorama Gocławia z bloku przy ul. Gen. Romana Abrahama
Nocna panorama Gocławia z bloku przy ul. Gen. Romana Abrahama
Park nad Balatonem
Park nad Balatonem
Rzeźba Kota Niezależnego Cyryla

Gocław – część dzielnicy Praga Południe w Warszawie. Składa się z osiedli:

Gocław jest położony w odległości ok. 6 km od centralnej części Warszawy.

Osiedle zamieszkuje około 50 000 mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś o ówczesnej nazwie Gościsław, bądź Gościesław, prawdopodobnie nazwana imieniem jej pierwszego właściciela, założona została w IX w., podobnie, jak i Kamion, z którym stanowi najstarsze zamieszkałe tereny dzisiejszej Warszawy[1] . Dokumenty historyczne z 1155 r. wymieniają ją, jako własność biskupa płockiego. W późniejszym okresie weszła ona w skład dóbr Kamion. W 1580 r. powierzchnia rolna Gocławia wynosiła ok. 115 ha. W lipcu 1655 r. na tych terenach odbyła się trzydniowa bitwa ze Szwedami[potrzebne źródło]. Gocław w wyniku tych walk został zniszczony. Dopiero w 1755 r. Gocław i Kępa Gocławska liczyły 17 domów. W 1780 r. król Stanisław August Poniatowski nabył teren Gocławia i odstąpił swemu bratankowi Stanisławowi Poniatowskiemu. W 1795 r. po utracie niepodległości dobra te przeszły na własność skarbu państwa. W 1827 r. Gocław liczył 22 domy i 168 mieszkańców, a w 1912 r. - 497 mieszkańców.

Gocław przyłączono do Warszawy w kwietniu 1916 roku (wraz z Grochowem, Saską Kępą i Gocławkiem) tworząc Komisariat (Okręg) Grochowski (Nr XVII). W jego obrębie zamieszkiwało wówczas ok. 5500 mieszkańców przeważnie w parterowych i drewnianych budynkach pozbawionych większości urządzeń komunalnych. W okresie II RP na Gocławiu planowano drugie po Okęciu lotnisko międzynarodowe, zabezpieczono nawet teren pod budowę Lotniska Gocław.

Po II wojnie światowej w 1946 na terenach Gocławia założono lotnisko sportowe Aeroklubu Warszawskiego, które istniało do połowy lat 70. XX wieku.

W 1977 roku Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "Osiedle Młodych" rozpoczęła na jego miejscu budowę największego na prawym brzegu Wisły zespołu mieszkaniowego Gocław-Lotnisko. Generalnym projektantem przedsięwzięcia został Tadeusz Mrówczyński.

Dziś znajduje się tu m.in. rzeźba kota niezależnego Cyryla, park Nad Balatonem, kościół św. apostołów Jana i Pawła, kościół św. Patryka, kościół św. Ojca Pio, C.H. Promenada, C.H. Gocław oraz basen Wodnik

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Granice Gocławia[edytuj | edytuj kod]

Gocław według podziału Miejskiego Systemu Informacji (tzw. Obszar "Gocław" tego systemu; nie jest to jednak jednostka administracyjna), obejmuje tereny ograniczone[2][3]:

W tak wyznaczonych granicach osiedle ma 410,5 ha (4,1 km²) powierzchni.

Podział wytyczony przez Miejski System Informacji wzbudza jednak kontrowersje, gdyż w wielu przypadkach nie uwzględnia uwarunkowań historycznych. Podobnie jest również w przypadku Gocławia - wyłączono z niego Kępę Gocławską (według MSI jest to część Saskiej Kępy), a włączono Przyczółek Grochowski (historycznie to część Grochowa) oraz zabudowania wzdłuż ul. Ostrobramskiej (obydwa te obszary nie są traktowane jako część Gocławia w podziale na pomocnicze jednostki samorządowe Pragi Południe).

Ukształtowanie powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Gocław położony jest w całości na obszarze Doliny Środkowej Wisły. Jego najniższe punkty znajdują się na południu wzdłuż brzegu Wisły i osiągają wysokość 79,8 m n.p.m. Teren łagodnie wznosi się ku północy, by w okolicach ul. Ostrobramskiej osiągnąć 86,0 m n.p.m. Jedynie sztuczne nasypy osiągają większe wysokości, np. korona Wału Miedzeszyńskiego ma 88,1 m n.p.m.[4]

Hydrografia[edytuj | edytuj kod]

Głównym ciekiem wodnym Gocławia jest Wisła, stanowiąca jego południową granicę na długości 800 m. Na obszarze zalewowym, pomiędzy brzegiem Wisły a wałem przeciwpowodziowym, znajdują się okresowe i stałe zalewy zmieniające swoje kształty po każdym wylewie Wisły. Granicę południowo-wschodnią wyznacza Kanał Nowa Ulga (2520 m z całkowitej długości kanału wynoszącej 5600 m stanowi odcinek graniczny Gocławia) oraz, przy samej ul. Ostrobramskiej na odcinku długości ok. 40 m, bezimienny kanał wpadający do Kanału Nowa Ulga. Równoleżnikowo przez Gocław przepływa Kanał Gocławski, mający 2320 m długości, wypływający z Jeziora Gocławskiego (powierzchnia jego wynosi 1,65 ha) i wpadający do Kanału Nowa Ulga. Górny bieg tego kanału, powyżej Jeziora Gocławskiego, nosi nazwę Kanału Wystawowego (na mapach czasami nazywany Kanałem Kamionkowskim) i na niewielkim odcinku (ok. 50 m) również znajduje się na terenie Gocławia. W środkowej części od Kanału Gocławskiego odchodzi niewielka odnoga, na której utworzony jest sztuczny zbiornik niemający nazwy oficjalnej, a nieoficjalnie nazywany Balatonem lub Jeziorkiem Balatońskim[5]. Jezioro to ma powierzchnię 2,64 ha i łączy się z Kanałem Gocławskim dwoma kanałami łącznikowymi - zachodnim o długości 60 m i wschodnim o długości 55 m.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Na osiedlu znajduje się pętla autobusowa ZTM. Dojazd na osiedle umożliwiają autobusy linii: 111, 117, 123, 147, 148, 168, 213, 311, 325, 401, 411, 507, 509, N02, N03, N22, N72, N75. Na terenie Gocławia planowane jest metro.

Główną sieć ulic tworzą: ul. Abrahama, Umińskiego, Jugosłowiańska, Meissnera (te ulice tworzą elipsę), ul. Fieldorfa (północ - południe) i Bora-Komorowskiego (wschód - zachód).

Węzeł komunikacyjny "Bora Komorowskiego" umożliwia łatwe połączenie z Trasą Siekierkowską.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Gimnazja[edytuj | edytuj kod]

Zabudowa[edytuj | edytuj kod]

Spółdzielnia Mieszkaniowa Gocław-Lotnisko[edytuj | edytuj kod]

Największy na Pradze Południe zespół osiedli mieszkaniowych o nazwach odnoszących się do historii polskiego lotnictwa:

Jedno z największych blokowisk w mieście, w istniejących zasobach mieszkaniowych znajduje się około 13000 mieszkań i 300 lokali użytkowych.

Przypisy

  1. "Dzieje Pragi" Komitet redakcyjny: J. Kazimierski, R. Kołodziejczyk, Ż. Kormanowa, H. Rostkowska. - Warszawa 1970, PWN
  2. Mapa podziału Pragi Południe według Miejskiego Systemu Informacji
  3. Uchwała Nr 781/LIX/98 Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 15 stycznia 1998 r. w sprawie nadania statutu Osiedlu Gocław i określenia jego granic
  4. Mapa topograficzna Polski 1:10 000. Ark. N-34-139-A-c-2 Warszawa-Grochów. Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Warszawa 2002.
  5. Balaton jest bliżej, niż myślisz – na Gocławiu