Humniska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Humniska
Humniska
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat brzozowski
Gmina Brzozów
Sołectwo Humniska
Liczba ludności (2009) 4800
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 36-206
Tablice rejestracyjne RBR
SIMC 0345704
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Humniska
Humniska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Humniska
Humniska
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Humniska
Humniska
Ziemia 49°40′45″N 22°02′47″E/49,679167 22,046389
Zabytkowy kościół pw. św. Stanisława Biskupa w Humniskach

Humniskawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Brzozów przy drodze wojewódzkiej nr 886. Od zachodu graniczy z Brzozowem, od południa z Grabownicą Starzeńską.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Przez wieś przepływa rzeka Stobnica.

Od 1903 działa tu ochotnicza straż pożarna[1], od 10.12.2013 włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.

Historia[edytuj]

Wieś wspomniana na początku XV w. jako własność rycerzy Balów i Humnickich. W 1361 z nadania króla Kazimierza Wielkiego osiedlili się rycerze herbu Gozdawa, od których pochodzą, Humniccy. W 1409 Piotr de Lobetanz wystawił dokument erygujący parafię w Humniskach. Parafia powstała w 1409, dzięki Benkowi Merbocie z Żabokruk, staroście przemyskiemu, sanockiemu i halickiemu. Dużą rolę odegrali w tej miejscowości Humniccy, którzy nazwisko przyjęli od nazwy rodowej wsi Humniska - rodzina szlachecka herbu Gozdawa (wywodząca swój ród od Jerzego Matiaszowicza z rodu Balów) Gozdawita, pan na Humniskach, Birczy i Boiskach, protoplasta rodu Humnickich i Bireckich. W 1447, kupił Lipę koło Birczy.

W 1615 odbyło się w Humniskach wesele Zygmunta Kazanowskiego (marszałka królewskiego Stefana Batorego, starosty krośnieńskiego), który poślubił Elżbietę Humnicką i miał z nią kilkoro dzieci: Helenę, Katarzynę, Aleksandra, Stanisława (?–1648), Adama (1599–1649).

W połowie XIX wieku właścicielką posiadłości tybularnej w HUmniskach była Lucyna Cybulska5[2].

We wsi znajduje się zabytkowy kościół parafialny pw. św.Stanisława Biskupa wzniesiony w XV wieku, wielokrotnie remontowany[3]. Przebudowany w latach 1898-1900 (m.in. przedłużenie nawy, dobudowa kaplicy pn. i krucht, przebudowa dachów z częściowym zachowaniem pierwotnej storczykowej więźby). Jest przykładem jednego z najstarszych zachowanych drewnianych kościołów w Polsce, reprezentując wyjątkowo rzadki przykład rozplanowania – korpus nawowy o szerokości równej prezbiterium, z zachowanymi reliktami płytkich aneksów transeptowych.

W 1990 po 15 dniach od erygowania przez ks. abp. Ignacego Tokarczuka nowej parafii pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny[3], mieszkańcy Humnisk rozpoczęli budowę nowego kościoła na małej stronie. Kamień węgielny pod budowę nowej świątyni poświęcił ks. bp. Edward Białogłowski 11 listopada 1990, a 8 września 1996 kościół został pobłogosławiony przez ks. abp. Józefa Michalika. Ofiarodawcami ziemi byli Bieńczakowie.

W Humniskach urodził się (31 maja 1887) rzeźbiarz ludowy regionu brzozowskiego - Antoni Lasek. Pasji tworzenia całkowicie poświęcili się jego dwaj bracia: Józef i Franciszek. Pierwszy z nich zajmował się sztuką sakralną. Jego prace zdobią kościoły w Jabłonce, Humniskach, Pakoszówce i Grabownicy Starzeńskiej.

Związani z Humniskami[edytuj]

Złoża naturalne[edytuj]

W miejscowości znajdują się złoża ropy naftowej. W wyniku intensywnej eksploatacji złóż przez ostatnie stulecie zasoby ropy naftowej są już na wyczerpaniu. W przeszłości, w czasach powstawania kopalni w Humniskach w północno-wschodniej części miejscowości znajdowały się małe jeziora utworzone z ropy, które zanikły w późniejszych latach w wyniku intensywnego wydobycia ropy naftowej.

Zabytki[edytuj]

Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa:[4]

  • drewniany kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa z XV w., przebudowany w XIX w., nr rej.: A-42 z 5.07.1984 r.
  • plebania (nr 456) z 1907, nr rej.: A-240 z 14.06.1991 r.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]