Irreplaceable

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Irreplaceable
Singel Beyoncé
z albumu B'Day
Wydany Ziemia 23 października 2006
Australia 6 listopada 2006
Stany Zjednoczone 5 grudnia 2006
Nagrywany 2006 Sony Music Studios
(Nowy Jork)
Gatunek R&B, pop rock
Długość 4:12
Wydawnictwo Columbia
Producent Stargate, Knowles, Ne-Yo
Twórca tekstu Ne-Yo, Mikkel S. Eriksen, Tor Erik Hermansen, Espen Lind, Amund Bjørklund, Knowles
Singel po singlu

Irreplaceable – piosenka amerykańskiej wokalistki rhythm and bluesowej Beyoncé Knowles, pochodząca z jej drugiego albumu solowego, B'Day.

W założeniu nie została napisana dla Knowles, dlatego wokalistka stworzyła własną aranżację, która zmieniła jej pierwotne brzmienie country na contemporary R&B. Tekst utworu mówi o rozpadzie związku z niewiernym mężczyzną, co było bezpośrednio związane ze wspólną wizją Beyoncé i Ne-Yo, przewidującą nagranie piosenki, do której mógłby odnieść się każdy. „Irreplaceable” stanowi ponadto hymn ku empowermentowi kobiet.

„Irreplaceable” została wydana jako trzeci singel promujący album w Stanach Zjednoczonych oraz drugi na rynku międzynarodowym. Piosenka odniosła duży sukces komercyjny i spotkała się z pozytywnymi ocenami krytyków, stając się drugim najlepiej sprzedającym singlem w karierze Knowles, po „Crazy in Love”, a także najpopularniejszym utworem z B'Day.

Utwór pozostawał na szczycie Billboard Hot 100 przez dziesięć tygodni i uzyskał status trzykrotnej platyny za sprzedaż powyżej trzech milionów kopii. „Irreplaceable” był najlepiej sprzedającym się singlem 2007 roku w Stanach Zjednoczonych oraz 25. najlepiej sprzedającym się singlem lat 00. w tym kraju[1].

Magazyn muzyczny Rolling Stone umieścił utwór na 60. miejscu listy 100 najlepszych piosenek dekady, a Pitchfork Media na 183. pozycji zestawienia 500 najlepszych utworów dekady[2][3]. Z kolei witryna About.com wyróżniła „Irreplaceable” jako 4. najlepszą piosenkę R&B roku 2006.[4]

„Irreplaceable” został w oryginale stworzony z myślą o Chrisette Michele[5][6]. Norweski zespół producencki Stargate oraz amerykański wokalista i autor tekstów Ne-Yo kompletowali materiał na B'Day, jednak Tor Erik Hermansen ze Stargate powiedział, że „na płycie nie poszli w kierunku wyznaczonym przez piosenkę.”[5] Utwór początkowo nie pasował do głosu Knowles, a Ne-Yo napisał tekst z perspektywy mężczyzny. „Irreplaceable” utrzymana była w stylu country, dlatego myślał on o podarowaniu jej Shanii Twain lub Faith Hill[5][7]. Jednak, gdy dodano do niej dźwięki perkusji, piosenka nabrała rhythm and bluesowego brzmienia, a Ne-Yo zaczął rozważać nagranie ścieżki łączącej contemporary R&B z elementami country[7].

Kiedy do Ne-Yo dołączył zespół produkcyjny, nagrali wstępną wersję piosenki z mężczyzną stanowiącym główny wokal. Uznali wtedy, że głos kobiecy byłby bardziej odpowiedni[5]. Knowles otrzymała demo „Irreplaceable”, gdy była w trakcie nagrywania B'Day. Zwróciła się do producentów z zapytaniami o ewentualną możliwość zmian, w tym aranżacji wokalnych i zwiększeniu udziału niektórych instrumentów[5][8]. Espen Lind i Amund Bjørklund stworzyli refren i części gitarowe, natomiast Jim Caruana zajął się inżynierią dźwięku, a Jason Goldstein „złożeniem” wszystkich elementów w całość.

Po zakończeniu sesji nagraniowych „Irreplaceable”, Ne-Yo przyznał, że Beyoncé wyraziła dzięki piosence rzeczy, które nie dawały jej spokoju[9]. Poza tym była zadowolona z ogólnego oddźwięku utworu, gdyż od początku chciała stworzyć nagranie, z którym mogłaby się utożsamić każda kobieta[10].

Piosenka wywołała kontrowersje związane z udziałem w jej tworzeniu. Ne-Yo udzielił MTV wywiadu, by wyjaśnić wszlekie wątpliwości na ten temat: „Beyoncé dawała gdzieś koncert i nim wykonała „Irreplaceable” powiedziała, 'Napisałam tę piosenkę dla moich dziewczyn', po czym ją zaśpiewała. Utwór powstał we współpracy z nią. Ja stworzyłem tekst, cały tekst. Beyoncé pomogła mi z melodią i aranżacją wokalną, co czyni ją współautorką. Wymienianie mojego i jej wkładu jest tym, co naprawdę stanowi ta piosenka.”[11]

Tekst[edytuj | edytuj kod]

"Irreplaceable” opowiada o kobiecie, która zerwała ze swoim chłopakiem po tym, jak dowiedziała się, że ją zdradzał. W zamyśle tekst stanowić miał deklarację niezależności kobiet. Hermansen opisał utwór, jako „ścieżkę, która może przypaść do gustu ludziom na wszystkich ścieżkach życia”, podczas gdy Knowles uznała go za „nieco szczery.”[5][12] Ponownie pytana o piosenkę, powiedziała: „Podstawą jest to, że nie możemy zapomnieć o naszej mocy i wartości. Czasami... jesteś tak zakochana, że o tym zapominasz. Czasami czujesz, że nie jesteś... doceniana. I... czasami oni zapominają, że mogą zostać zastąpieni przez kogoś innego.”[12] Bill Lamb z About.com zauważył, że empowerment kobiet występujący w „Irreplaceable” jest podobny do koncepcji książki Waiting to Exhale (1995) Terry’ego McMillana[13].

Wydanie i wykonania na żywo[edytuj | edytuj kod]

„Irreplaceable” został na rynku międzynarodowym wydany jako drugi singel promujący B'Day. 26 października 2006 roku w Wielkiej Brytanii ukazały się jego dwie wersje: standardowe CD z albumową wersją piosenki i remiksem „Ring the Alarm” oraz wydanie złożone z wykonania albumowego, trzech remiksów „Ring the Alarm” oraz teledysku do tegoż utworu[14]. W tym samym tygodniu w Wielkiej Brytanii premierę miała również płyta gramofonowa z „Irreplaceable”[14]. 6 listopada singel wydany został w Australii i składał się z wersji albumowej oraz dwóch remiksów „Déjà Vu”.

W Stanach Zjednoczonych „Irreplaceable” był trzecim singlem promującym B'Day, po „Déjà Vu” i „Ring the Alarm”[5]. Miał premierę 5 grudnia 2006 roku i składał się z piosenki w wersji albumowej oraz instrumentalnej[15].

Knowles nagrała hiszpańskojęzyczną wersję utworu zatytułowaną „Irreemplazable”, która znalazła się na drugim dysku wydania deluxe B'Day[16]. 28 sierpnia 2007 roku w Stanach Zjednoczonych, a 10 września w Wielkiej Brytanii premierę miał minialbum Irreemplazable[17][18]. EP zawiera studyjną wersję oraz remiks „Irreemplazable”, utwór „Amor Gitano”, trzy wersje „Beautiful Liar”, remiks „Get Me Bodied” autorstwa Timbalanda, a także „Oye”, hiszpańską wersję „Listen[17][18].

Knowles wielokrotnie wykonywała „Irreplaceable” na żywo. Swoim występem, śpiewając piosenkę, rozpoczęła galę 2006 American Music Awards[19]. Zespół country Sugarland, który często wykonywał podczas swoich koncertów covery utworów wokalistki, dołączył do niej na scenie, by wspólnie wykonać „Irreplaceable” w wersji country podczas ceremonii 2007 American Music Awards[20][21]. „Irreplaceable” była również piosenką, która zakończyła trasę koncertową The Beyoncé Experience w 2007 roku. Wykonanie na żywo podczas koncertu w Staples Center w Los Angeles wydane zostało na DVD The Beyoncé Experience Live!.

Oceny krytyków[edytuj | edytuj kod]

"Irreplaceable” zebrała pozytywne opinie krytyków. Bill Lamb z About.com pochwalił Stargate za „prostą, zwróconą w stronę popu produkcję”, a sam utwór uznał za „wspaniały”[13][22]. Jody Rosen w recenzji dla Entertainment Weekly napisała, że piosenka jest inna od wszystkiego, co do tej pory wykonywała Beyoncé.[23] Sarah Rodman z The Boston Globe określiła ją mianem „delikatnej, ale chwytliwej.”[24] Spence Abbott ze strony internetowej IGN zauważył, że „Irreplaceable” i „Resentment” „podążają za tradycyjnym dźwiękiem contemporary R&B” bardziej niż pozostałe piosenki z albumu, przez co „wyróżniają się tak, jakby były nagrane oddzielnie od całego B'Day."

Lamb wyróżnił piosenkę jako jeden z najsilniejszych punktów albumu i uznał ją za „przedmiot kobiecej siły i niezależności.”[13] Pitchfork Media nazwała „Irreplaceable” „najbardziej wyszukanym” i „najbardziej szczerym utworem” w dotychczasowej twórczości Knowles[25]. Barry Schwartz z magazynu internetowego Stylus Magazine napisał, że „Irreplaceable” jest „niemalże perfekcyjna i zawiera najbardziej prawdziwy i emocjonalny wokal Beyoncé, jaki do tej pory zaprezentowała.”[26]

Sukces komercyjny[edytuj | edytuj kod]

Podczas nagrywania „Irreplaceable” Hermansen uznał, że piosenka nie spotka się z dużą popularnością w stacjach radiowych ze względu na obecność gitar akustycznych i popowe brzmienie. Nie oczekiwał również przypisania jej do konkretnego gatunku. Mimo to, utwór stał się najpopularniejszym singlem z B'Day, zajmując miejsca na listach przebojów na całym świecie[5].

Singel 4 listopada 2006 roku zadebiutował na 87. pozycji Billboard Hot 100[27]. Szybko jednak zaczął piąć się w górę, głównie za sprawą obecności na antenach stacji radiowych, również tych, które nadawały muzykę country. „Irreplaceable” był przez sześć tygodni najczęściej odtwarzanym utworem w amerykańskich rozgłośniach[28][29]. Trzy dni po premierze, singel pomógł B'Day powrócić do pierwszej dziesiątki Billboard 200[5]. Piosenka dotarła na szczyt Hot 100 16 grudnia, stając się czwartym utworem numer jeden w solowej karierze Knowles oraz jej drugim singlem na szczycie w roku 2006, po „Check on It[30]. „Irreplaceable” spędził w sumie dziesięć tygodni na 1. miejscu[28][31][32]. Ostatnim singlem, który tego dokonał był „Gold DiggerKanye Westa i Jamiego Foxxa w 2005 roku[32]. „Irreplaceable” pobił tym samym dziewięciotygodniowy rekord „Baby Boy”, jednak nie zdołał pobić „Independent Women Part IDestiny’s Child, który utrzymywał się na szczycie przez jedenaście tygodni na przełomie 2000/2001 roku[32]. Dzięki „Irreplaceable” Knowles zajęła 3. miejsce na liście artystek z największą liczbą singli numer jeden. Wokalistka w 2006 roku była współautorką trzech piosenek na czołowej pozycji Hot 100, stając się jedną z trzech kobiet w historii, które tego dokonały, po Carole King (1971) i Mariah Carey (1991)[33]. Singel pozostawał w zestawieniu przez trzydzieści tygodni i uzyskał status trzykrotnej platyny za sprzedaż powyżej trzech milionów kopii[34]. „Irreemplazable”, hiszpańskojęzyczna wersja „Irreplaceable”, również odniosła sukces, plasując się na 4. pozycji Hot Latin Songs[35].

„Irreplaceable” był najpopularniejszym singlem 2007 roku w Stanach Zjednoczonych i został umieszczony na szycie listy Top Hot 100 Hits of 2007[36][37].

Na arenie międzynarodowej „Irreplaceable” także cieszył się dużą popularnością. W Oceanii singel zadebiutował na 28. pozycji australijskiej ARIA Singles Chart, ostatecznie docierając na szczyt listy, na którym pozostawał przez trzy tygodnie. Był jednocześnie pierwszym utworem numer jeden Knowles w tym kraju. „Irreplaceable” uzyskał w Australii platynowy status za sprzedaż powyżej 70.000 kopii[38]. Poza tym, singel był dwukrotnie obecny w zestawieniach najlepiej sprzedających się singli roku w Australii; zajął 23. miejsce w 2006 i 42. miejsce w 2007.[39][40] W Nowej Zelandii piosenka zadebiutowała na pozycji 3., awansując następnie na szczyt i spędzając w sumie 18 tygodni na liście. W większości krajów europejskich singel zajmował miejsca w czołówkach notowań[31]. W Wielkiej Brytanii uplasował się na 4. miejscu i spędził dwanaście tygodni w pierwszej dwudziestce UK Singles Chart, w sumie pozostając na liście przez 25 tygodni. W brytyjskim iTunes „Irreplaceable” jest, tuż za utworami z I Am... Sasha Fierce, najczęściej kupowaną piosenką Knowles[41].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

„Irreplaceable” otrzymała nagrodę Soul Train Music Award w kategorii najlepszy singel R&B/soulowy, a także statuetkę dla ulubionej piosenki na gali Nickelodeon Kids' Choice Awards[42][43]. W 2008 roku była również nominowana do nagrody Grammy w kategorii nagranie roku, a także do VH1 Soul Vibe za utwór roku[44][45]. „Irreplaceable” została wyróżniona jako jedna z pięciu najczęściej wykonywanych piosenek roku na gali ASCAP Music Awards[46].

Wideoklip[edytuj | edytuj kod]

Wideoklip do „Irreplaceable” nakręcony został przez Anthony’ego Mandlera i zawiera debiutancki występ zespołu koncertowego Knowles, Suga Mama. W rolę byłego chłopaka wokalistki wcielił się model Bobby Roache, który zagrał również policjanta w teledysku do „Ring the Alarm”, a także pojawił się na scenie jako wojownik podczas występu Jaya-Z i Beyoncé w ramach Fashion Rocks 2006.[47] Wideo wydane zostało w 2007 roku na B'Day Anthology Video Album. Fragment teledysku, w którym Knowles tańczy przed szklanymi drzwiami zainspirowany był jednym z filmów o Jamesie Bondzie[48]. W styczniu 2008 roku, na antenie MTV Tr3s, premierę miał wideoklip do „Irreemplazable”, hiszpańskojęzycznej wersji „Irreplaceable”[49].

Teledysk opowiada historię obrazującą tekst piosenki. Roache powiedział: „Kazała mi spakować wszystkie moje rzeczy, zostałem wykopany – tak zaczyna się wideo.”[47] W połowie wideoklipu Beyoncé podąża za swoim byłym chłopakiem na zewnątrz domu i opiera się o maskę Jaguara XK, obserwując, jak wynosi swoje bagaże. Po chwili okazuje się, że czekała na zewnątrz wyłącznie po to, by odebrać to, co mu kupiła. Po tym mężczyzna opuszcza jej dom taksówką. Między tymi ujęciami przedstawione są obrazy Knowles przeglądającej się w lustrze; ubranej w spódnicę z wysokim stanem, malującej się szminką i z wałkami na włosach. Pod koniec teledysku, wokalistka śpiewa ze swoim, złożonym z samych kobiet, zespołem Suga Mama. Wideo kończy się tym, jak Beyoncé wita w drzwiach swojego nowego chłopaka.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

"Irreplaceable” zdobył nagrodę dla wideoklipu roku na gali BET Awards 2007.[50][51] Teledysk nominowany był również do MTV Video Music Award w tej samej kategorii[52]. Wideo nominowane było również do nagrody Michaela Jacksona dla najlepszego teledysku R&B/soulowego lub rapowego na gali Soul Train Music Awards. Wokalistka przegrała jednak z raperem (i mężem) Jayem-Z i jego teledyskiem do „Show Me What You Got[43][53].

Listy utworów i formaty[edytuj | edytuj kod]

Amerykański minialbum z remiksami[54]
  1. „Irreplaceable” (Ralphi & Craig Club Radio Remix) – 4:08
  2. „Irreplaceable” (Ralphi & Craig Club Voc Remix) – 8:51
  3. „Irreplaceable” (Ralphi Rosario Dub Remix) – 9:27
  4. „Irreplaceable” (Maurice Joshua Remix Edit) – 4:05
  5. „Irreplaceable” (Maurice Joshua Club Remix) – 7:06
  6. „Irreplaceable” (feat. Ghostface Killah) – 4:45
  7. „Irreplaceable” (DJ Speedy Remix) – 4:20
Australijski minialbum[55]
  1. „Irreplaceable” (wersja albumowa) – 3:47
  2. „Déjà Vu” (remiks klubowy autorstwa Freemasons) – 8:05
  3. „Déjà Vu” (remiks) – 3:54
Singel Maurice'ego Joshua (wyłącznie w Australii)
  1. „Irreplaceable” (remiks autorstwa Maurice'ego Joshua w wersji radiowej) – 4:05
Wydanie niemieckie[56]
  1. „Irreplaceable” (wersja albumowa) – 3:47
  2. „Ring the Alarm” (remiks autorstwa Freemasons w wersji radiowej) – 3:27

Pozycje na listach[edytuj | edytuj kod]

Kraj (2006) Najwyższa
pozycja[57]
Australia 1
Austria 11
Belgia 13
Brazylia 3
Bułgaria 10
Chiny 1
Czechy 80
Dania 9
Estonia 5
Filipiny 1
Francja 10
Grecja 10
Holandia 3
Irlandia 1
Japonia 12
Kanada 3
Litwa 5
Niemcy 11
Nowa Zelandia 1
Kraj (2006) Najwyższa
pozycja
Norwegia 8
Polska 2
Portugalia 2
Peru 87
Rumunia 4
Republika Południowej Afryki 6
Singapur 4
Słowacja 4
Słowenia 2
Szwajcaria 9
Szwecja 19
Węgry 1
Wielka Brytania 4
Włochy 10
Stany Zjednoczone
(Billboard Hot 100)
1
Stany Zjednoczone
(Hot Dance Club Play)
1
Stany Zjednoczone
(Hot R&B/Hip-Hop Songs)
1
Stany Zjednoczone
(Pop 100)
1

Certyfikaty[edytuj | edytuj kod]

Kraj Certyfikat
Australia Platyna (70.000+)
Nowa Zelandia Platyna (15.000+)
Stany Zjednoczone 3x Platyna (3.000.000+)

Historia notowań[edytuj | edytuj kod]

Poprzedzony przez
„Night of My Life” – Damien Leith
Australian ARIA Singles Chart singel numer jeden
31 grudnia 2006 – 20 stycznia 2007
Poprzedzający
„Light Surrounding You” – Evermore
Poprzedzony przez
I Wanna Love You” – Akon feat. Snoop Dogg
Billboard Hot 100 singel numer jeden
16 grudnia 2006 – 17 lutego 2007
Poprzedzający
Say It Right” – Nelly Furtado
Poprzedzony przez
Smack That” – Akon feat. Eminem
Fergalicious” – Fergie feat. will.i.am
Billboard Pop 100 singel numer jeden
16 grudnia 2006 – 6 stycznia 2007
20 stycznia 2007 – 27 stycznia 2007
Poprzedzający
„Fergalicious” – Fergie feat. will.i.am
This Ain't a Scene, It's an Arms Race” – Fall Out Boy
Poprzedzony przez
Say Goodbye” – Chris Brown
Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs singel numer jeden
2 grudnia 2006 – 27 stycznia 2007
Poprzedzający
„Promise” – Ciara
Poprzedzony przez
„Runaway” – Jamiroquai
Billboard Hot Dance Club Play singel numer jeden
10 marca 2007
Poprzedzający
„Say It Right” – Nelly Furtado
Poprzedzony przez
Bad Day” – Daniel Powter
Billboard Hot 100 singel roku
2007
Poprzedzający
Low” – Flo Rida feat. T-Pain
Poprzedzony przez
Everytime We Touch” – Cascada
Irish Singles Chart singel numer jeden
26 października 2006 – 2 listopada 2006
Poprzedzający
The Saints Are Coming” – U2 & Green Day
Poprzedzony przez
My Love” – Justin Timberlake feat. T.I.
RIANZ New Zealand singel numer jeden
11 grudnia 2006 – 18 grudnia 2006
Poprzedzający
„My Love” – Justin Timberlake feat. T.I.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hot 100 Decade Songs
  2. 100 Best Songs of the Decade: Rolling Stone
  3. The Top 500 Tracks of the decade
  4. 10 Best R&B Songs of 2006
  5. a b c d e f g h i Beyonce's 'Irreplaceable' Could Have Gone Country: Behind The Grammys
  6. Chrisette Michele – Epiphany. Allmusic.
  7. a b Stomp The Yard: An Interview with NEYO
  8. Chart Beat Chat
  9. Singer, Dancer, Girl-Power Ally? Beyonce Brings Out New Side Of Ne-Yo
  10. Beyoncé Takes Over: Look past the movies and the new fashion line—she’s making the best music of her career
  11. Ne-Yo clears up Beyonce confusion
  12. a b CNN Larry King Live: Interview With Beyonce
  13. a b c Review: Beyonce – Irreplaceable
  14. a b Irreplaceable out now!!
  15. Irreplaceable
  16. Beyonce: Discography
  17. a b Beyonce To Release 'Irreemplazable' As Wal-Mart Exclusive
  18. a b Irreemplazable
  19. Black Eyed Peas Top American Music Awards With 3 Wins
  20. Beyonce gives surprise performance at Music Awards
  21. Daughtry, Carrie Underwood Stage 'Idol' Takeover At American Music Awards; Usher Offers Support To Kanye
  22. Beyonce – B'Day: Beyonce Steps Several Steps Forward on Her B'Day
  23. Music Review: B'Day (2006) – Beyonce Knowles
  24. Beyonce shows rage and range on new release
  25. Record Reviews: Beyoncé – B'Day
  26. Top 50 Singles of 2006
  27. Billboard Hot 10
  28. a b Beyonce Makes It Ten Weeks At No. 1 With 'Irreplaceable'
  29. Beyonce's 'Irreplaceable' Secures Second Week At No. 1
  30. Beyonce 'Irreplaceable' At No. 1 On Hot 100
  31. a b Global Chart Positions and Trajectories
  32. a b c Nelly Furtado scores 2nd No. 1 on singles chart
  33. Chart Beat Chat
  34. Gold and Platinum
  35. Beyoncé: Billboard Singles
  36. The Year In Charts 2007: An Early Peek
  37. Billboard 2007: The Year in Music – The Billboard Hot 100
  38. ARIA Charts – Accreditations – 2007 Singles
  39. ARIA Year-Ends charts 2006
  40. ARIA Year-Ends charts 2007
  41. ChartArchive - Beyonce, www.chartstats.com [dostęp 2017-11-24] [zarchiwizowane z adresu 2012-05-27].
  42. Beyoncé Apparel Suit Unravels
  43. a b Hudson, Beyonce Star At Soul Train Awards
  44. Kanye West, Amy Winehouse Lead Grammy Nods
  45. Beyoncé and Jay-Z Lead the Pack of ASCAP Members Nominated for VH1 Soul Vibe Awards
  46. ASCAP Celebrates 25 Years of Honoring Pop Music's Top Music Creators
  47. a b Beyonce's 'Irreplaceable' Guy Had A Tough Time Getting Dumped: VMA Lens Recap
  48. James Bond's Women: Five Decades Of Treacherous Hotties And Their Spywear
  49. Beyonce enjoys Spanish-language crossover hit
  50. Beyoncé Bests BET Noms
  51. BET Awards 2007 Winners
  52. Justin Timberlake, Beyoncé Top VMA Nominations
  53. Beyonce Reigns Over Soul Train Nominations
  54. iTunes Store – Beyoncé – Irreplaceable – Remixes”. Itunes.apple.com.
  55. iTunes Store – Beyoncé – Irreplaceable – EP”. Itunes.apple.com.
  56. iTunes Store – Beyoncé – Irreplaceable – single”. Itunes.apple.com.
  57. Beyoncé: Artist Chart History

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]