Prince

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy muzyka. Zobacz też: gmina Prince w Kanadzie.
Prince
Ilustracja
Prince (1990)
Imię i nazwisko Prince Rogers Nelson
Data i miejsce urodzenia 7 czerwca 1958
Minneapolis
Data i miejsce śmierci 21 kwietnia 2016
Chanhassen
Instrumenty gitara, gitara basowa, instrumenty perkusyjne, instrumenty klawiszowe
Gatunki R&B[1], funk[1], soul[1], pop[1], dance rock[1], dance pop[1]
Zawód piosenkarz, producent, autor tekstów, aktor
Aktywność 1978-2016
Wytwórnie płytowe Universal, Arista, Paisley Park Records, NPG Records, Warner Bros. Records, Columbia
Powiązania The Revolution, The New Power Generation, Madhouse, 3rdeyegirl
Strona internetowa

Prince, właśc. Prince Rogers Nelson (ur. 7 czerwca 1958 w Minneapolis, zm. 21 kwietnia 2016 w Chanhassen[2]) – amerykański muzyk, przedstawiciel wielu stylów, m.in.: R&B, funk, soul, dance rock i pop, nazywany „Księciem”[3]. Autor takich przebojów jak „Purple Rain”, „Kiss”, „Raspberry Beret”, „Little Red Corvette”, „Let's Go Crazy” i „When Doves Cry”, zdobywca siedmiu nagród Grammy; włączony w 2004 do Rock and Roll Hall of Fame. Szacowana sprzedaż na całym świecie jego albumów wynosi ponad 100 milionów egzemplarzy. Prince był uznawany za jednego z najbardziej innowacyjnych i nowatorskich artystów wszech czasów. Wpłynął znacząco na rozwój muzyki rozrywkowej i był jedną z głównych postaci sceny muzycznej, zwłaszcza w latach 90. XX wieku[4].

Najbardziej znany jako wokalista i gitarzysta, grał także na instrumentach klawiszowych i perkusji. Autor tekstów i kompozytor, zajmował się także produkcją muzyczną i aranżacją swoich utworów[4][5]. Tworzył pod inspiracją muzyki Jimiego Hendrixa[6]. Zaliczany jest do największych ekscentryków rockowych. Jego zachowanie na scenie i ubiór początkowo było postrzegane jako kontrowersyjne i czasami obsceniczne[4][7].

Życiorys[edytuj]

Prince, 1986

Urodził się w 1958 w Minneapolis, w stanie Minnesota. Jego matka była Amerykanką włoskiego pochodzenia a ojciec, John Nelson, czarnoskórym muzykiem jazzowym, grającym na pianinie w trio The Prince Rogers Band[8]. Ojciec miał pewien wpływ na przyszłą twórczość Prince'a, który wykorzystywał używane przez niego sekwencje akordów, a w kilku piosenkach Amerykańskie Stowarzyszenie Kompozytorów, Autorów i Wydawców uznaje go za współautora. Jego rodzice rozstali się w 1966. Prince był samoukiem: w młodości samodzielnie opanował grę na pianinie, gitarze i perkusji[8].

Zadebiutował na scenie w wieku 14 lat w zespole Grand Central później przemianowanym na Champagne[8]. Później nagrywał z zespołem 94 East którego nie był oficjalnym członkiem[9]. Współpracował z zespołem do czasu podpisania kontraktu z Warner Bros. w 1978[8].

Larry Graham studiował z Princem Biblię[10]. W roku 2001 Prince został Świadkiem Jehowy[11] i uczestniczył w zebraniach w miejscowej Sali Królestwa. Od tego czasu jego płyty odróżnia przede wszystkim łagodniejsza warstwa tekstowa, w której daje się zauważyć odejście od typowego dla wcześniejszej twórczości języka ulicy[8].

W 2004 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame[12].

Zmarł 21 kwietnia 2016. Znaleziono go w jego posiadłości Paisley Park[13]. 23 kwietnia 2016 jego ciało poddano kremacji w czasie uroczystego prywatnego pogrzebu w Paisley Park w Chanhassen w stanie Minnesota[13].

Współpracownicy[edytuj]

Najdłużej współpracował z grupami The Revolution oraz The New Power Generation (występującą także pod nazwą NPG Orchestra) ale także z solowymi artystami[14][15]. Niektórzy z nich to Stevie Nicks, Madonna, Alicia Keys, Erykah Badu, Nikka Costa, George Clinton, Chaka Khan, Candy Dulfer, Stevie Wonder (w utworze So What The Fuss z 2005) i inni.

Prince pisał też piosenki dla innych artystów, między innymi dla Sheeny Easton oraz grupy The Bangles. Covery piosenek Prince'a znalazły się w repertuarze między innymi Toma Jonesa, The Art of Noise, Sinead O'Connor oraz Milesa Davisa (Give Me That Chocolate).

Zmiana pseudonimu[edytuj]

Na początku lat 90. konflikt z wytwórnią Warner Bros. (z którą wiązał Prince'a wieloletni, niekorzystny finansowo dla artysty kontrakt) spowodował zmianę artystycznego pseudonimu na The Artist Formerly Known as Prince (pl. artysta poprzednio znany jako Prince) – "TAFKAP" lub po prostu "The Artist". Ten z czasem został zastąpiony przez specjalny znak graficzny, tzw. love symbol. Wyrazem protestu Prince'a wobec polityki wyzysku prowadzonej przez wielkie wytwórnie płytowe były także okładki jego płyt, na których fotografował się w łańcuchach lub z napisem slave (niewolnik) na policzku. Artysta ponownie nagrywał jako Prince od 2001, po wywiązaniu się ze zobowiązań wobec Warner Bros.[8].

Dziedzictwo[edytuj]

Mural przedstawiający Muhammada Ali i Prince'a. (Londyn)

Cztery z albumów Prince'a (Dirty Mind, 1999, Purple Rain, Sign O' the Times) znalazły się na Liście 500 Albumów wg. Magazynu Rolling Stone.[16] Prezydent Stanów Zjednoczonych Barack Obama nazwał go „kreatywną ikoną”. Powiedział także, że: „On i jego żona dołączają się do miliona jego fanów z całego świata”.[17]

Muzyka filmowa[edytuj]

Love symbol

W dyskografii Prince'a muzykę filmową zawierają następujące płyty (lista niekompletna):

  • Purple Rain (1984, do filmu w reżyserii Alberta Magnoli)[18]
  • Parade (1986, do filmu Under the Cherry Moon w reż. Prince'a)[19]
  • Sign 'O' the Times (1987, do filmu w reż. Prince'a będącego zapisem koncertu)[20]
  • Batman (1989, do filmu w reż. Tima Burtona)[21]
  • Graffiti Bridge (1990, do filmu w reż. Prince'a będącego kontynuacją Purple Rain)[22]
  • Music From The Motion Picture "Girl 6" (1996, do filmu w reż. Spike'a Lee)[23]

W najsłynniejszym, parabiograficznym, filmie Purple Rain, Prince wystąpił osobiście w głównej roli utalentowanego i wyobcowanego młodego muzyka Kida, rozpoczynającego swą estradową karierę w klubie muzycznym. Z filmu pochodzi też tytułowy utwór. Na DVD film Purpurowy deszcz w wersji dwupłytowej ukazał się w Polsce w 2005. W tym samym roku została wydana w Polsce również dwupłytowa edycja filmu Batman. Druga płyta zawiera teledyski nawiązujące do filmu oraz inne dodatki.

Artystyczna jakość filmów z muzyką Prince'a dla wielu jest dyskusyjna. To samo dotyczy większości wideoclipów, w których ubiory i scenografia eksploatują estetykę kiczu.

Dyskografia[edytuj]

Gitara Prince'a
Prince, 2009
 Osobny artykuł: Dyskografia Prince'a.

Na wielu płytach powtarza się informacja Produced, arranged, composed and per4med by Prince (na niektórych słowo "Prince" zastępuje love symbol) uzupełniana czasem nazwą współpracującej grupy muzyków ...and The Revolution (do ok. 1986) i ...with The New Power Generation.

  • 1978 For You
  • 1979 Prince
  • 1980 Dirty Mind
  • 1981 Controversy
  • 1982 1999
  • 1984 Purple Rain
  • 1985 Around the World in a Day
  • 1986 Parade
  • 1987 Sign 'O' the Times (album podwójny)
  • 1987 The Black Album (oficjalnie wydany dopiero w 1994)
  • 1988 Lovesexy
  • 1989 Batman
  • 1990 Graffiti Bridge
  • 1991 Diamonds and Pearls
  • 1992 O(+>
  • 1993 The Hits/The B-Sides (album potrójny kompilacyjny)
  • 1993 Goldnigga (jako New Power Generation)
  • 1994 The Beautiful Experience (jako O(+>) (EP)
  • 1994 Come
  • 1995 The Gold Experience (jako O(+>)
  • 1995 Exodus (jako New Power Generation)
  • 1996 Music From The Motion Picture Girl 6
  • 1996 Chaos & Disorder (jako O(+>)
  • 1996 Emancipation (jako O(+>, album potrójny)
  • 1997 Crystal Ball (jako O(+>, album potrójny)
  • 1998 New Power Soul (jako New Power Generation)
  • 1999 The Vault... Old Friends 4 Sale
  • 1999 Rave Un2 the Joy Fantastic (jako O(+>)
  • 2000 Rave In2 the Joy Fantastic
  • 2001 The Very Best Of Prince (kompilacja)
  • 2001 The Rainbow Children
  • 2002 One Nite Alone...
  • 2002 One Nite Alone... Live! (pierwszy oficjalny album koncertowy, potrójny)
  • 2003 Xpectation
  • 2003 C-Note (dostępny tylko przez internet)
  • 2003 N.E.W.S (4 utwory instrumentalne)
  • 2004 The Chocolate Invasion (dostępny tylko przez internet)
  • 2004 The Slaughterhouse (dostępny tylko przez internet)
  • 2004 Musicology
  • 2006 3121
  • 2006 Ultimate
  • 2007 Planet Earth
  • 2009 Lotusflow3r
  • 2009 MPLSound
  • 2010 20Ten
  • 2014 Art Official Age
  • 2014 Plectrum Electrum (z zespołem 3rd Eye Girl)
  • 2015 HITNRUN Phase One
  • 2015 HITNRUN Phase Two

Przypisy

  1. a b c d e f Stephen Thomas Erlewine: Prince Biography (ang.). allmusic.com. [dostęp 2010-02-22].
  2. Jon Pareles: Prince, an Artist Who Defied Genre, Is Dead at 57 (ang.). nytimes.com, 2016-04-21.
  3. Prince nie żyje. "Książę" miał 57 lat, Interia, 21 kwietnia 2016 (pol.).
  4. a b c Prince nie żyje, TVN 24, 21 kwietnia 2016, Cytat: Prince zawsze zaskakiwał innowacyjnością i miał ogromny wpływ na rozwój muzyki. Przez dziesięciolecia należał do najbardziej nowatorskich i ekscentrycznych postaci na amerykańskiej scenie pop. Był wyjątkowym kompozytorem, autorem tekstów, grał na gitarze, instrumentach klawiszowych i perkusyjnych. W swojej muzyce łączył jazz, funk i disco. Do jego największych przebojów należą: "Purple Rain", "Kiss", "Raspberry Beret", "Little Red Corvette", "Let's Go Crazy" i "When Doves Cry". Od lat 70., gdy rozpoczął karierę, był postrzegany jako jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci sceny muzycznej.(...) Prince sprzedał ponad 100 mln płyt na całym świecie, zdobył siedem nagród Grammy, a w 2004 został włączony do Galerii Sław Rock&Rolla (...). (pol.).
  5. Tom Larson: History of Rock and Roll. Kendall/Hunt Publishing Company, 1 lutego, 2004, s. 243. ISBN 978-0-7872-9969-9. (ang.)
  6. Mark Kemp: Jimi Hendrix Biography (ang.). www.rollingstone.com. [dostęp 2016-04-22].
  7. Marques Harper: Heels, hair and purple clothes: 6 ways Prince explored sexuality, gender roles and fashion on his own terms (ang.). www.latimes.com. [dostęp 2016-04-22].
  8. a b c d e f Evan Serpick: Prince Biography (ang.). www.rollingstone.com. [dostęp 2016-04-22].
  9. Ericka Blount Danois: Prince and André Cymone formed the band Grand Central while still in high school (ang.). www.waxpoetics.com. [dostęp 2016-04-22].
  10. Alex Heigl: Purple Faith: Prince's Life as a Jehovah's Witness (ang.). www.people.com, 2016-04-21. [dostęp 2016-04-24].
  11. Justin Wm. Moyer: Prince emerges from apolitical purple wormhole and will play in Baltimore, honor Freddie Gray (ang.). www.washingtonpost.com. [dostęp 2016-04-22].
  12. Melissa Locker: Watch Prince’s Show-Stopping Guitar Solo at the Rock and Roll Hall of Fame (ang.). time.com. [dostęp 2016-04-22].
  13. a b Prince skremowany podczas prywatnej uroczystości w Minnesocie. [dostęp 2016-04-24].
  14. Andy Kellman: Prince & the New Power Generation Biography (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2016-04-22].
  15. Andy Kellman: Prince & the Revolution Biography (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2016-04-22].
  16. 500 Greatest Albums of All-Time (ang.). [dostęp 2016-06-24].
  17. President Obama Mourns Death of Creative Icon. Rolling Stone. [dostęp 2016-06-24].
  18. Vincent Canaby: Purple Rain With Prince (ang.). www.nytimes.com. [dostęp 2016-04-21].
  19. Walter Goodman: Screen: Prince in Cherry Moon (ang.). www.nytimes.com. [dostęp 2016-04-21].
  20. Daryl Easlea: Prince Sign 'O' The Times Review (ang.). www.bbc.co.uk. [dostęp 2016-04-21].
  21. Vincent Canaby: Nicholas and Keaton Do Battle in Batman (ang.). www.nytimes.com. [dostęp 2016-04-21].
  22. Paul Evans: Graffiti Bridge (Sdtrk) review (ang.). www.rollingstone.com. [dostęp 2016-04-21].
  23. Janet Maslin: Finding a Career in Telephone Sex (ang.). www.nytimes.com. [dostęp 2016-04-21].