Mariah Carey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mariah Carey
Ilustracja
Mariah Carey (2013)
Data i miejsce urodzenia 27 marca 1970
Huntington, stan Nowy Jork
Instrumenty fortepian
Typ głosu sopran
Gatunki pop, R&B, hip-hop, soul
Zawód piosenkarka, producent muzyczny, aktorka, kompozytorka
Aktywność od 1988
Wydawnictwo Columbia, Virgin, Island/Def Jam
Powiązania Jay-Z, Boyz II Men, Jermaine Dupri, Whitney Houston, T.I., Busta Rhymes, Snoop Dogg, Ne-Yo, Nicki Minaj, The-Dream, Miguel, Nick Cannon
Podpis Mariah Carey
Strona internetowa

Mariah Carey (ur. 27 marca 1970 w Huntington na wyspie Long Island w stanie Nowy Jork[1]) – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, producentka, autorka tekstów piosenek i filantropka. Jest obdarzona skalą głosu wynoszącą pięć oktaw[2]. Podczas koncertów jej głos osiąga najwyższe tony rejestru gwizdkowego. Jest drugą po Madonnie artystką z największą liczbą sprzedanych wydawnictw muzycznych w historii, według Księgi rekordów Guinnessa. Nakład ze sprzedaży wszystkich płyt piosenkarki sięgnął 200 milionów egzemplarzy na całym świecie[3]. Jest również artystką zagraniczną z największą liczbą sprzedanych wydawnictw muzycznych w Japonii.

Życiorys[edytuj]

1970-1987: Dzieciństwo i wczesne lata działalności muzycznej[edytuj]

Mariah Carey urodziła się w Huntington w stanie Nowy Jork[4][5]. Jej ojciec, Alfred Roy Carey posiada afroamerykańskie i afro-wenezuelskie pochodzenie, podczas gdy matka, Patricia (née Hickey) ma irlandzkie korzenie. Nazwisko Carey zostało przyjęte przez jej wenezuelskiego dziadka, Francisco Núñeza, kiedy ten wyemigrował do Nowego Jorku[6]. Patricia była sporadyczną śpiewaczką operową i trenerem wokalnym, zanim poznała Alfreda w 1960 roku[5]. Jak zaczął zarabiać na życie jako inżynier aeronautyki, para wzięła ślub później w tym samym roku i przeniosła się do małej dzielnicy w Nowym Jorku. Rodzina Patricii opuściła ją ze względu na poślubienie mężczyzny o czarnym kolorze skóry. Mariah Carey wyjaśniła w późniejszych czasach, że podczas ​​dorastania, poczuła zaniedbanie ze strony rodziny matki, co miało na nią znaczący wpływ. W latach między urodzeniem starszej siostry Carey, Alison i jej samej, rodzina Carey walczyła ze sobą ze względu na ich pochodzenie etniczne[6]. Imię Carey pochodzi od piosenki „They Call the Wind Maria” z 1951 roku, wystawianej na broadway'owskim musicalu Paint Your Wagon[7]. Kiedy Mariah miała trzy lata, jej rodzice rozwiedli się[8].

Po ich separacji, Alison przeniosła się z ojcem do innego domostwa, a pozostałe dwoje dzieci, Mariah i jej brat, Morgan, pozostali z matką. Mariah rozdzieliła się z ojcem, lecz potem przestała go widzieć zupełnie[8][9]. W szkole podstawowej, obrała kierunek zainteresowań, który najbardziej ją fascynował – muzykę, literaturę i sztukę, nie odnajdując się przy tym, w innych dziedzinach życia. Po kilku latach walki finansowej, matka Carey zarobiła wystarczająco dużo pieniędzy na przeniesienie rodziny do stabilnego i zamożnego sektora w Nowym Jorku[10]. Carey zaczęła pisać wiersze i komponować do nich melodie, rozpoczynając w ten sposób karierę jako piosenkarka, podczas uczęszczania do szkoły Harborfields High School w Greenlawn w stanie Nowy Jork[11], którą ukończyła w 1987 roku[12]. Choć matka Carey, wprowadziła córkę do świata klasycznej opery, nigdy nie naciskała, aby kontynuowała karierę, jako że nigdy nie była tym zainteresowana[11][13].

W szkole średniej, Carey zaczęła pisać piosenki z Gavinem Christopherem[12][13], ze wzgledu na to, iż potrzebowała asystenta, który mógłby grać na klawiaturze[13]. Carey i Christopher zaczęli pisać i tworzyć piosenki w piwnicy sklepu jego ojca podczas ostatniego roku nauki Carey. Po skomponowaniu ich pierwszej piosenki „Here We Go' Round Again”, kontynuowali pisanie materiałów na demo w pełnym wymiarze. Wkrótce potem, Carey zamieszkała w jednopokojowym mieszkaniu na Manhattanie, który dzieliła z czterema innymi studentkami[14][15]. Carey pracowała jako kelnerka w różnych restauracjach. Pomimo obowiązku opłacania czynszu, nadal miała ambicje muzyczne, nadal pracując późno w nocy z nadzieją na ukończenie demo[16]. Po ukończeniu taśmy demonstracyjnej z czterema utworami, Carey próbowała przekazać ją do wytwórni muzycznych, jednakże za każdym razem spotykała się z odmową[17]. Wkrótce potem, zaprzyjaźniła się z piosenkarką muzyki pop, Brendą K. Starr[17][18].

1988-1992: Mariah Carey i Emotions[edytuj]

Mariah Carey, 1990

Kiedy przyjaźń Carey ze Starr rosła, zainterosowanie Brendą, pomagało Mariah w branży muzycznej. W grudniu 1988 roku, Carey towarzyszyła Starr w drodze do sali nagraniowej, gdzie wręczyła taśmę demo szefowi Columbia Records, Tommy'iemu Mottoli, który przesłuchał ją w drodze powrotnej do domu[19][20].

Po przesłuchaniu pierwszych dwóch utworów, zainteresował się nią; później, po poszukiwaniach Carey przez dwa tygodnie, natychmiast podpisał z nią kontrakt płytowy i zaczął odwzorowywać jej debiut komercyjny. Podczas gdy, Carey utrzymywała, że chce kontynuować pracę z Benem Marguliesem, Mottola zwerbował do projektu ówczesnych największych producentów muzycznych w branży, Ric'a Wake'a , Naradę Michaela Waldena i Rhetta Lawrence'a[19]. Mottola i pracownicy Columbia planowali wprowadzić na rynek Carey jako główną artystkę popową, rywalizującą z Whitney Houston i Madonną[21]. Po ukończeniu debiutanckiego albumu piosenkarki o tytule Mariah Carey, Columbia Records wydała ponad milion dolarów na jego promocję[22]. Mimo słabego początku, album ostatecznie osiągnął szczyt listy Billboard 200, po ekspozycji piosenkarki, w czasie trwania 33. ceremonii rozdania nagród Grammy[23]. Mariah Carey zatrzymała się na szczycie list przebojów przez jedenaście kolejnych tygodni[24] i zdobyła dwie nagrody Grammy w kategorii Najlepszy nowy artysta i Najlepsze popowo-wokalny występ za singiel „Vision of Love[25]. Oprócz „Vision of Love”, na albumie znalazły się jeszcze trzy inne sukcesywne single, które osiągnęły wysokie pozycje na liście Billboard Hot 100: „Love Takes Time”, „Someday” i „I Don't Wanna Cry”[26]. Carey stała się przy tym, pierwszym artystą od czasów The Jackson 5, który miał pierwsze cztery single osiągające pierwszą pozycję na amerykańskiej liście przebojów[27]. Wydawnictwo Mariah Carey stało się najlepiej sprzedającym się albumem w Stanach Zjednoczonych w 1991 roku[28], przy łącznej sprzedaży ponad 15 milionów egzemplarzy[29][30].

Carey zaczęła nagrywać swój drugi album studyjny, zatytułowany Emotions w 1991 roku[31][32]. Opisała to jako hołd dla gatunku Motown soul. Stwierdziła, że czuła potrzebę, aby oddać hołd rodzaju muzyki, które wpłynął na nią jako dziecko[32]. W projekcie, Carey współpracowała z Walterem Afanasieff'em, a także Robertem Clivillés i Davidem Cole, z tanecznej grupy C + C Music Factory[33]. Relacja Carey z Marguliesem pogorszyła się w stosunku do kontraktu osobistego, który podpisał z Mariah przed podpisaniem umowy z wytwórnią. Zgodził się wówczas na podzielenie połowy zarobków. Gdy jednak nadszedł czas, aby napisać muzykę do Emotions, urzędnicy Sony wyraźnie wskazali, iż wynagrodzenie otrzymają jedynie współtwórcy albumu. Margulies później złożył pozew przeciwko Sony, który ostatecznie doprowadził do ich rozstania[32]. Album Emotions został wydany w dniu 17 września 1991 roku i został przyjęty przez krytyków jako bardziej dojrzały album, niż jego poprzednik[34]. Chociaż uznano, że ulepszono piosenki, produkcję i nowy dźwięk głosu Carey, płyta została krytykowana za materiał, słabszy niż jej debiut[35]. Album sprzedał się w nakładzie ponad 8 milionów egzemplarzy[30].

Po debiucie dwóch pierwszych płyt, krytycy muzyczni dopytywali się, czy Carey ma w planach wyruszyć w międzynarodową trasę koncertową, promującą jej materiał[36]. Artystka wyjaśniła wówczas, iż była niezdolna do doskonałego słuchu i pięciooktawowej skali głosu, z której była znana szerszej publiczności[2]. W nadziei, że spoczną wszelkie spekulacje, czy Mariah jest prawdziwą artystką, Carey i Walter Afanasieff postanowili zarezerwować występ w MTV Unplugged, programie telewizyjnym nadawanym przez stację MTV[37]. Pomimo faktu, że Carey faworyzowała swoje bardziej pełne duszy i potężne piosenki, zdecydowano, że zostanie włączony jej najbardziej popularny utwór. Na kilka dni przed nagraniem w programie, Carey i Afanasieff pomyśleli o dodaniu coverowej wersji starszego utworu, aby zapewnić coś innego i nieoczekiwanego[38]. Wybrali „I'll Be There, piosenkę popularyzowaną przez The Jackson 5 w 1970 roku. 16 marca 1992 Carey nagrali siedmioosobowy występ w Kaufman Astoria Studios w Queens, w stanie Nowy Jork[39]. Spotkał się z krytycznym uznaniem, co doprowadziło do emisji ponad trzy razy częściej niż przeciętny odcinek[40]. Sukces skłonił urzędników Sony do jego wprowadzenia na rynek[41].

1993-1996: Music Box i Daydream[edytuj]

Mariah wykonująca utwór „One Sweet Day w Madison Square Garden w 1995 roku. Obok niej muzycy z Boyz II Men.

Kiedy Mariah ukończyła prace nad swoim trzecim albumem studyjnym o tytule Music Box, został on wydany w 1993 roku. Wydawnictwo okazało się najlepiej sprzedającą się płytą w karierze piosenkarki. Zakupiło ją ponad 32 miliony nabywców. W 1995 Carey wydała album zatytułowany Daydream, który sprzedał się w nakładzie 25 milionów kopii. Główny singiel z płyty, „One Sweet Day okazał się najdłużej przebywającym singlem na pozycji numer 1 na amerykańskiej liście przebojów w historii przemysłu muzycznego. Mariah wyjawiła, że był on inspirowany śmiercią jej siostry, Alison, która umarła na AIDS[30].

Życie prywatne[edytuj]

Od 1993 do 1998 roku była żoną Tommy'ego Mottoli. 30 kwietnia 2008 roku wzięła ślub z aktorem Nickiem Cannonem i dokładnie trzy lata później, bo w trzecią rocznicę ich ślubu została matką bliźniąt, chłopca i dziewczynki. Po czterech dniach od narodzin dzieci podano oficjalne imiona dzieci. Córka nosi imię Monroe, a syn Moroccan Scott.

W 2008 roku wzięła udział w kampanii społecznej sprzeciwiającej się wprowadzeniu w amerykańskim stanie Kalifornia poprawki legislacyjnej zamykającej drogę parom jednopłciowym do zawierania małżeństw (tzw. Propozycja 8)[42].

Filmografia[edytuj]

Filmy fabularne
  • 2013: Kamerdyner (The Butler) jako Hattie Pearl
  • 2009: Hej, skarbie (Precious) jako Pani Weiss
  • 2008: Tennessee jako Krystal Evans
  • 2005: State Property 2 jako Kobieta
  • 2002: Kłopoty na zamówienie (WiseGirls) jako Raychel
  • 2001: Glitter jako Billie Frank
  • 1999: Kawaler (The Bachelor) jako Ilana
Komedie
Seriale telewizyjne

Dyskografia[edytuj]

 Osobny artykuł: Dyskografia Mariah Carey.

Albumy studyjne[edytuj]

Nagrody[edytuj]

 Osobny artykuł: Nagrody Mariah Carey.

Trasy koncentrowe[edytuj]

  • 1993: Music Box Tour
  • 1996: Daydream World Tour
  • 1998: Butterfly World Tour
  • 2000: Rainbow World Tour
  • 2003–2004: Charmbracelet World Tour: An Intimate Evening with Mariah Carey
  • 2006: The Adventures of Mimi: The Voice, The Hits, The Tour
  • 2009–2010: The Angels Advocate Tour
  • 2014: The Elusive Chanteuse Show Tour
  • 2016: The Sweet Sweet Fantasy Tour

Przypisy

  1. Jason Ankeny, Mariah Carey Biography, AllMusic [dostęp 2017-10-02] (ang.).
  2. a b Marc Shapiro, Mariah Carey, Kanada: ECW Press, 1 czerwca 2001, s. 69, ISBN 1550224441 (ang.).
  3. Best-selling female recording artist, [w:] Księga rekordów Guinnessa [online] [dostęp 2016-12-12], Cytat: Madonna (USA, b. Madonna Ciccone) has sold more than 300 million albums in her career since debuting with her self-titled release in 1983. As of October 2013, Madonna had sold an estimated 305,600,000 albums (...). Among female artists, Mariah Carey (USA), Celine Dion (Canada) and Whitney Houston (USA, 1963-2012) all have total worldwide album sales estimated at 200 million units. (ang.).
  4. Glenn Gamboa, LI Music Hall of Fame recognizes local talent, „Newsday”, Long Island, Stany Zjednoczone , 22 października 2008 [dostęp 2017-10-01] [zarchiwizowane z adresu 2013-10-14], Cytat:
    (...) MARIAH CAREY
    LI connection: Born in Huntington, raised in Greenlawn (...).
    (ang.).
  5. a b Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 8, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  6. a b Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 7, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  7. Margaret Rose, Baby Names For Dummies, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: John Wiley & Sons, 27 kwietnia 2011, ISBN 1118069005 (ang.).
  8. a b Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 9, ISBN 978-0-312-19512-0.
  9. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 10-11, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  10. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 13, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  11. a b Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 16, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  12. a b Steve Dougherty, How Sweet It Is, „People”, Stany Zjednoczone: Time Inc., 22 listopada 1993, ISSN 0093-7673 [dostęp 2017-10-01], Cytat: (...) While still in high school, and with Mom’s blessing, she began commuting to Manhattan to write songs with a musician friend of her brother’s, sometimes staying out until 2 a.m. on school nights. Within days of graduating from Harborfields High in 1987, says Mariah, „I packed up my stuffed animals and my posters and tapes, and I moved into the city.” (ang.).
  13. a b c Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 17, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  14. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 19, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  15. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 20, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  16. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 21, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  17. a b Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 22, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  18. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 61, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  19. a b Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 25, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  20. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 26, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  21. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 28-29, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  22. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 33, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  23. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 45, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  24. David Landis, Bathgate' Wait, „USA Today”, Gannett Company, 13 maja 1991, ISSN 0734-7456, Cytat: R.E.M.'s Out of Time has knocked Mariah Carey off the top of the Billboard album chart after 11 weeks. (ang.).
  25. Mariah Carey, grammy.com [dostęp 2017-10-01] (ang.).
  26. Mariah Carey (Chart History), billboard.com [dostęp 2017-10-01] (ang.).
  27. Jan DeKnock, Year Ends Well for Countries Hottest Stars, „Chicago Tribune”, 27 grudnia 1991 [dostęp 2017-10-01] (ang.).
  28. Richard Harrington, 1991's Chart-Toppers: Garth, Mariah & CC, „The Washington Post”, Waszyngton, Stany Zjednoczone: The Washington Post Company, 1992, ISSN 0190-8286 [dostęp 2017-10-01] (ang.).
  29. Clay Clane, Mariah Celebrates Twenty Years, Black Entertainment Television, 11 czerwca 2010 [dostęp 2017-10-01], Cytat: (...) Mariah's first album would spawn four number one singles. Plus, two Grammys for Best Female Pop Vocal Performance and Best New Artist. To date, Mariah's first album has sold over 15 million copies (...). (ang.).
  30. a b c Michael Hur, Shadows of the Music Industry, Stany Zjednoczone: Lulu Press, Inc, 25 lipca 2014, s. 281-282, ISBN 131230605X, Cytat: In late 1989 Mariah released her first album called Mariah Carey (...). The album would go to sell 15 million copies (...). Her second album called Emotions would sell 8 million copies (...). When Mariah finished her third album it was called Music Box, and it was released in 1993. The album was a huge seller as it sold 32 million copies. In 1995 Mariah released the album called Daydream, and this album would sell 25 million copies. The lead single from the album called One Sweet Day became the longest running number one single in music industry history. The song was inspired by the death of Mariah's sister Alison who died of AIDS (...). (ang.).
  31. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 50-51, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  32. a b c Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  33. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  34. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 58, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  35. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  36. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 68, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  37. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  38. Marc Shapiro, Mariah Carey, Kanada: ECW Press, 1 czerwca 2001, s. 70, ISBN 1550224441 (ang.).
  39. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 72, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  40. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 77-78, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  41. Chris Nickson, Mariah Carey revisited, Nowy Jork, Stany Zjednoczone: St. Martin's Griffin, 1998, s. 79, ISBN 978-0-312-19512-0 (ang.).
  42. The most complete NOH8 list

Linki zewnętrzne[edytuj]