Józef Klemens Wittelsbach
| Data urodzenia |
5 grudnia 1671 |
|---|---|
| Data śmierci |
12 listopada 1723 |
| Biskup Liège | |
| Okres sprawowania |
1694–1723 |
| Arcybiskup Kolonii | |
| Okres sprawowania |
1688–1723 |
| Wyznanie | |
| Sakra biskupia |
1683 |
| Odznaczenia | |
Józef Klemens Wittelsbach (ur. 5 grudnia 1671 w Monachium, zm. 12 listopada 1723 w Bonn) – książę bawarski, elektor i arcybiskup Kolonii, biskup Hildesheimu, Ratyzbony, Fryzyngi, Liège.
Pochodzenie i rodzina
[edytuj | edytuj kod]Syn Ferdynanda Marii Wittelsbacha, elektora Bawarii i jego żony Adelajdy Henrietty Sabaudzkiej. Jego dziadkami byli: elektor Bawarii Maksymilian I i arcyksiężniczka austriacka Maria Anna Habsburg oraz Wiktor Amadeusz I, książę Sabaudii i Krystyna Maria Burbon księżniczka francuska.
Józef Klemens miał dwoje nieślubnych dzieci. Z Constance de Grousselier spłodził dwóch synów: hrabiego Jeana Baptiste Victora de Grosberg-Bavière (1706–1768) i hrabiego Antoine’a Levina de Grosberg-Bavière (1710–1757).
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Od młodości był przygotowywany do stanu duchownego. W 1683 roku jako 12 letni chłopiec otrzymał pierwszą tonsurę i został koadiutorem diecezji ratyzbońskiej. W 1684 roku został koadiutorem diecezji fryzyngijskiej, w 1685 roku koadiutorem, a w 1688 roku administratorem probostwa książęcej-prowincji Berchtesgaden. Choć był jeszcze niepełnoletni, w 1685 roku, po śmierci swojego kuzyna, księcia-biskupa Alberta Zygmunta, został również zatwierdzony przez papieża Innocentego XI na jego następcę na stanowisku biskupa Ratyzbony i Fryzyngi. Początkowo odmówił przyjęcia święceń kapłańskich. Nie było to wówczas niczym niezwykłym, a dodatkowo otwierało to możliwość objęcia tronu po jego bracie, Maksymilianie Emanuelu, w przypadku jego bezpotomnej śmierci.

Jako młodszy syn rodu panującego, Józef Klemens był przeznaczony do objęcia tronu po swoim wuju, księciu-elektorze arcybiskupie Kolonii Maksymilianie-Henryku Bawarskim Wittelsbachu. Arcybiskupstwo Kolonii czyli Elektorat Kolonii (niem. Kurfürstentum Köln lub Kurköln), nie mylić z dzisiejszą archidiecezją kolońską, był jednym z najważniejszych kościelnych księstw Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Jeszcze jako niepełnoletni został mianowany jego koadiutorem, ale gdy ten zmarł w 1688 r., stanowisko to powierzono Jeanowi-Louisowi d'Elderenowi, który był człowiekiem wystarczająco wiekowym, aby nie piastować zbyt długo tego prestiżowego stanowiska w Cesarstwie. Faktycznie, Jean-Louis d'Elderen zmarł po sześcioletnim panowaniu i Józef Klemens w wieku 22 lat został jego następcą. Jego powołanie na to stanowisko przez papieża Innocentego XI, popartą również przez cesarza Leopolda I Habsburga, było jedną z przyczyn wybuchu wojny dziewięcioletniej.
29 września 1693 ustanowił, jako książę bawarski, Order św. Michała stając się jego pierwszym Wielkim Mistrzem[1].
Już w 1694 roku Józef Klemens został wybrany koadiutorem diecezji Hildesheim. Po zaciętych sporach elekcyjnych, w 1694 roku został również księciem-biskupem Liège. Chociaż otrzymał potwierdzenie tego urzędu od papieża Innocentego XII, papież uznał jego kumulację urzędów biskupich za niedopuszczalną i zażądał zrzeczenia się biskupstw w Ratyzbonie i Fryzyndze. Józef Klemens zrzekł się biskupstw we Fryzyndze i Ratyzbonie, ale w 1695 roku został ponownie wybrany na biskupa Ratyzbony przez kapitułę katedralną. Nie został ponownie wybrany we Fryzyndze. Jego próba objęcia również biskupstwa w Münster, gdzie piastował urząd kanonika, zakończyła się niepowodzeniem z powodu wybuchu wojny o sukcesję hiszpańską. W 1702 roku z koadiutora został mianowany biskupem Hildesheimu. Krótko przed wybuchem wojny o sukcesję hiszpańską podpisał porozumienie z Francją. W 1702 roku musiał opuścić Bonn, które zajęte zostało przez wojska cesarza. Józef wraz ze swoimi żołnierzami uciekł na wygnanie do Namur, następnie przebywał w Lille, Valenciennes, Cambrai. W 1715 roku powrócił do Bonn, gdzie też zmarł w 1723 r., w wieku 52 lat. Pochowany w katedrze w Kolonii.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Maximilian Gritzner: Handbuch der Ritter- und Verdienstorden aller Kulturstaaten der Welt. Lipsk, 1893, s. 24