Józef Pinior

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Pinior
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 marca 1955
Rybnik
Zawód, zajęcie polityk, nauczyciel akademicki
Alma Mater Uniwersytet Wrocławski
Stanowisko poseł do Parlamentu Europejskiego VI kadencji (2004–2009), senator VIII kadencji (2011–2015)
Partia PPS/PPS-RD (1987–1990)
UP (1996–1999)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Galeria: Józef Pinior
Józef Pinior udzielający wywiadu w Sejmie (2014)
Józef Pinior na demonstracji KOD we Wrocławiu (2015)
Józef Pinior przemawiający podczas 10. posiedzenia Senatu RP VIII kadencji (2012)

Józef Pinior (ur. 9 marca 1955 w Rybniku) – polski polityk, prawnik i nauczyciel akademicki, działacz opozycji w PRL, deputowany do Parlamentu Europejskiego VI kadencji oraz senator VIII kadencji, w latach 1998–1999 wiceprzewodniczący Unii Pracy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie i praca zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Syn Antoniego i Eleonory[1]. W 1978 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1980 został absolwentem Podyplomowego Studium Etyczno-Religioznawczego na UWr. W 1994 ukończył Szkołę Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. W latach 1993–1994 był stypendystą New School University w Nowym Jorku. Od 1986 do 1989 był doktorantem na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim[2].

W latach 1978–1981 pracował jako tłumacz w Wydziale Operacji Zagranicznych dolnośląskiego oddziału Narodowego Banku Polskiego. W 1989 został pracownikiem naukowym na UWr.; od 1994 nauczyciel akademicki związany z Akademią Ekonomiczną we Wrocławiu, a od 1997 także z Wyższą Szkołą Zarządzania i Finansów w tym mieście.

Działalność polityczna w PRL[edytuj | edytuj kod]

Od jesieni 1980 działacz NSZZ „Solidarność”; założyciel komitetu pracowniczego we wrocławskim oddziale NBP[2]. Organizował (m.in. z Władysławem Frasyniukiem) struktury „Solidarności” na Dolnym Śląsku. Był członkiem prezydium zarządu regionu związku i jego rzecznikiem finansowym. W 1981 delegat na I Wojewódzki Zjazd Delegatów Regionu Dolny Śląsk oraz delegat na I Krajowy Zjazd Delegatów. 3 grudnia 1981 razem z Piotrem Bednarzem, Stanisławem Huskowskim i Tomaszem Surowcem wypłacił z banku fundusze „Solidarności” (w sumie 80 milionów złotych) i zdeponował je u arcybiskupa Henryka Gulbinowicza.

Po wprowadzeniu stanu wojennego ukrywał się i był poszukiwany listem gończym. Od wrześniu 1982 reprezentował Dolny Śląsk w Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej. 25 kwietnia 1983 został tymczasowo aresztowany, 24 maja 1984 skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu na 4 lata pozbawienia wolności; już 25 lipca tego samego roku zwolniony na mocy amnestii[2]. W 1984 ogłoszony przez Amnesty International więźniem sumienia. Od 1986 członek jawnej Tymczasowej Rady „Solidarności” utworzonej przez Lecha Wałęsę. Od lipca 1987 rzecznik strony polskiej Kręgu Przyjaciół Solidarności Polsko-Czechosłowackiej. Związany również z Ruchem Wolność i Pokój i Pomarańczową Alternatywą[2].

W listopadzie 1987 był jednym z założycieli Polskiej Partii Socjalistycznej[2]. Został wiceprzewodniczącym prezydium rady naczelnej partii. Od grudnia 1988 w PPS-Rewolucji Demokratycznej, członek rady naczelnej tej partii. Uczestnik manifestacji organizowanych przez PPS i PPS-RD. 5 maja 1988 podjął próbę wzniecenia strajku w DZWME Dolmel, został wówczas tymczasowo aresztowany i oskarżony o napaść na funkcjonariuszy straży przemysłowej, 30 maja zwolniony. 3 października 1988 skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla Dzielnicy Wrocław-Fabryczna na 1 rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Po odwołaniu 27 stycznia 1989 Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrok ten utrzymał w mocy. W 1989 współzałożyciel Solidarności Polsko-Węgierskiej.

Działalność polityczna w III RP[edytuj | edytuj kod]

W lutym 1990 wraz ze swoimi zwolennikami z powodu różnic programowych został usunięty z PPS-RD. W tym samym roku założył trockistowski Socjalistyczny Ośrodek Polityczny. W latach 1996–1999 był członkiem Unii Pracy, w której od 1998 do 1999 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego. Od 2002 do 2003 był pełnomocnikiem wojewody dolnośląskiego ds. referendum unijnego, zaś od 2003 do 2004 ds. europejskich.

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 uzyskał mandat deputowanego do Parlamentu Europejskiego z ramienia Komitetu Wyborczego Socjaldemokracji Polskiej (nie należąc do partii), uzyskując 18 381 głosów w okręgu wyborczym nr 12 (województwa dolnośląskie i opolskie)[3]. Został wiceprzewodniczącym Podkomisji Praw Człowieka[4]. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 startował bez powodzenia z pierwszego miejsca Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Porozumienie dla Przyszłości – CentroLewica, uzyskując 13 768 głosów[5].

W wyborach parlamentarnych w 2011 jako bezpartyjny kandydat do Senatu z ramienia Platformy Obywatelskiej uzyskał mandat senatorski, otrzymując 40 703 głosy w okręgu wyborczym nr 2[6]. W Senacie należał do Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej, był członkiem Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji oraz Komisji Spraw Unii Europejskiej. W wyborach parlamentarnych w 2015 nie został ponownie wybrany do Senatu, przegrywając z Jarosławem Obremskim[7]. Później zaangażował się w działalność Komitetu Obrony Demokracji[8][9].

29 listopada 2016 został zatrzymany przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego wraz z grupą innych osób[10]. Prokurator z Prokuratury Krajowej przedstawił mu dwa zarzuty dotyczące popełnienia przestępstw korupcyjnych, do których popełnienia się nie przyznał[11]. 28 lutego 2020 został przez sąd pierwszej instancji nieprawomocnie uznany winnym i skazany na karę wynoszącą 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności[12].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W filmie 80 milionów (2011) w postać Józefa Piniora wcielił się aktor Krzysztof Czeczot[16].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dane osoby z katalogu osób „rozpracowywanych”. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2019-10-26].
  2. a b c d e Kamil Dworaczek: Józef Pinior. Encyklopedia Solidarności. [dostęp 2019-10-26].
  3. Serwis PKW – Wybory 2004. [dostęp 2015-08-09].
  4. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2015-08-09].
  5. Serwis PKW – Wybory 2009. [dostęp 2015-08-09].
  6. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2015-08-09].
  7. Znamy ponad połowę senatorów. Wśród nich Bierecki, Napieralski i Bielan. tvn24.pl, 26 października 2015. [dostęp 2015-10-26].
  8. Pinior na manifestacji KOD do premiera, prezydenta i prezesa PiS: Nie złamiecie mnie. wprost.pl, 10 grudnia 2016. [dostęp 2019-10-26].
  9. Józef Pinior i Mateusz Kijowski na manifestacji KOD w Poznaniu, dorzeczy.pl, 19 lutego 2017 [dostęp 2019-10-26].
  10. Józef Pinior, były opozycjonista i były polityk PO oraz SDPL zatrzymany przez CBA. wp.pl, 29 listopada 2016. [dostęp 2016-11-29].
  11. Józef Pinior nie przyznaje się do winy. wp.pl, 30 listopada 2016. [dostęp 2016-12-05].
  12. Sąd: Józef Pinior winny korupcji. Ma trafić do więzienia. tvn24.pl, 28 lutego 2020. [dostęp 2020-02-28].
  13. M.P. z 2011 r. nr 98, poz. 994 – pkt 2.
  14. M.P. z 2004 r. nr 12, poz. 189 – pkt 121.
  15. Senator Józef Pinior Kawalerem Legii Honorowej. gazetawroclawska.pl, 19 września 2015. [dostęp 2015-09-20].
  16. 80 milionów w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2016-05-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Gawiński. Prezent od losu. „Angora”. Nr 25, 2008.