Jerzy Bralczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Bralczyk
Ilustracja
J. Bralczyk, 2004 r.
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 23 maja 1947
Ciechanów
Profesor nauk humanistycznych
Specjalność: kultura języka, nauka o współczesnym języku polskim
Doktorat 1973
Habilitacja 1986
Profesura 2000
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Strona domowa
Jerzy Bralczyk

Jerzy Bralczyk (ur. 23 maja 1947 w Ciechanowie) – polski językoznawca i gramatyk normatywny, profesor nauk humanistycznych, specjalista w zakresie języka mediów, reklamy i polityki. Jeden z popularnych autorytetów normatywnych w dziedzinie języka polskiego[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest synem Tadeusza (1918–1996) i Jadwigi Bralczyk z domu Gołaszewskiej (1918–1998). Jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego w Ciechanowie[3].

Jerzy Bralczyk doktoryzował się w 1973, habilitował w 1986, a tytuł profesorski uzyskał w 2000. Od 1999 wykłada na Uniwersytecie SWPS w Warszawie oraz w Instytucie Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Jest członkiem Rady Języka Polskiego od 1996, czyli od początku jej istnienia, a od 2003 zasiada w jej prezydium (od 2007 jako wiceprzewodniczący[4]); w konsekwencji jest współodpowiedzialny m.in. za wszystkie uchwały ortograficzne Rady. Jest także członkiem Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Komitetu Językoznawstwa PAN, Rady Etyki i Ładu Informacyjnego przy Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie i Collegium Invisibile[5].

Jest czołowym przedstawicielem tradycji preskryptywizmu na gruncie polskim[2]. W TVP Polonia prowadził cotygodniowy program Mówi się (od 2001 do 2007) oraz w TVN Lingua we wtorki i czwartki[od kiedy?] audycję Na słówko. W Polskim Radiu prowadzi codzienną audycję Słowo o słowie. Pisze również felietony dla miesięcznika „Wiedza i Życie”. Układa lub prowadzi różne ogólnopolskie i regionalne dyktanda w Radiu i w Telewizji.

Jego hobby jest zbieranie wydań Pana Tadeusza oraz podręczników dobrego zachowania i mówienia[6].

Wystąpił jako gość specjalny na płycie 100 dni do matury Maty (2020)[7], w utworze Konkubinat.

Profesor Bralczyk odznaczony został Złotym Krzyżem Zasługi (1988) i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1998)[8]. W 2013 otrzymał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[9].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • O języku polskiej propagandy politycznej lat siedemdziesiątych, Warszawa 1984
  • Przestrogi i porady językowe dla dziennikarzy, Warszawa 1984
  • Język na sprzedaż, Warszawa 1996
  • Mówi się. Porady językowe profesora Bralczyka, Warszawa 2001
  • O języku polskiej polityki lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, 2004
  • Leksykon zdań polskich, Warszawa 2004
  • Mój język prywatny, Warszawa 2004, Wydawnictwo Iskry
  • Leksykon nowych zdań polskich, Warszawa 2005
  • Polak potrafi: przysłowia, hasła i inne polskie zdania osobne, Warszawa 2006
  • 444 zdania polskie, Warszawa 2007
  • Nowe słowa, Warszawa 2007
  • O języku propagandy i polityki, Warszawa 2007
  • Porzekadła na każdy dzień, Warszawa 2008
  • Świat przez słowa, Warszawa 2009
  • Słowo o słowie: porady językowe profesora Bralczyka, Warszawa 2009
  • Mówi się: poradnik językowy profesora Bralczyka, Warszawa 2009
  • ...Kiełbasa i sznurek, Warszawa 2012 (wraz z Michałem Ogórkiem)
  • Jeść, wyd. Bosz, Olszanica 2014
  • 500 zdań polskich, Warszawa 2015
  • Na drugie Stanisław: nowa księga imion, Warszawa 2015 (wraz z Michałem Ogórkiem)
  • W drogę, wyd. Bosz, Olszanica 2016
  • Trzy po 33, Warszawa 2016 (wspólnie z profesorami Miodkiem i Markowskim)
  • Wszystko zależy od przyimka, Warszawa 2017 (wspólnie z profesorami Miodkiem i Markowskim)
  • Rozmowy przy stole, Olszanica 2017 (wspólnie z Katarzyną Lengren i Jackiem Wasilewskim)
  • 1000 słów, Warszawa 2017
  • Pokochawszy. Miłość w języku, Warszawa 2018 (wspólnie z żoną, Lucyną Kirwil, w rozmowie z Karoliną Oponowicz)
  • Zwierzyniec, Warszawa 2019

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Podczas panelu dyskusyjnego Język polskiej polityki po 1989 roku w Senacie RP (2009)
  2. a b Maciej Rataj, Małgorzata Rocławska-Daniluk, Polish in supplementary schools in Great Britain: A case study of the Polish School of Manchester, „Beyond Philology”, 15 (1), Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2018, s. 172, ISSN 1732-1220 (ang.).
  3. Znani absolwenci, „I Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie” [dostęp 2018-12-01].
  4. Rada Języka Polskiego: Historia Rady. [dostęp 2015-04-12].
  5. Lista tutorów Collegium Invisibile. ci.edu.pl. [dostęp 2 kwietnia 2011].
  6. O autorze. bralczyk.blog.polityka.pl. [dostęp 2012-09-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012−08—18)].
  7. Mata zaprosił na płytę słynnego profesora. cgm.pl, 6 stycznia 2020. [dostęp 22 stycznia 2020].
  8. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 listopada 1997 r. o nadaniu orderów (M.P. z 1998 r. nr 6, poz. 110).
  9. Medal Zasłużony Kulturze - Gloria Artis. www.mkidn.gov.pl. [dostęp 2020-05-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]