Rada Języka Polskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rada Języka Polskiego
Ilustracja
Pałac Staszica, siedziba Rady
Państwo  Polska
Data założenia 1996
Dziedzina instytucja opiniodawczo-doradcza
Przewodniczący Katarzyna Kłosińska
Adres ul. Nowy Świat 72
00-330 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Rada Języka Polskiego
Rada Języka Polskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rada Języka Polskiego
Rada Języka Polskiego
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Rada Języka Polskiego
Rada Języka Polskiego
Ziemia52°14′15,0″N 21°01′05,0″E/52,237500 21,018056
Strona internetowa
Komunikaty Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN itd.
Winieta pierwszego numeru Komunikatów Rady Języka Polskiego

Rada Języka Polskiego – instytucja opiniodawczo-doradcza w sprawach używania języka polskiego. RJP została powołana przez Prezydium Polskiej Akademii Nauk na mocy uchwały nr 17/96 z dnia 9 września 1996 roku[1], formalnie stanowi komitet problemowy przy Prezydium PAN.

Siedziba Rady mieści się w Pałacu Staszica przy ul. Nowy Świat 72 w Warszawie.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Działalność Rady została znormalizowana przez ustawę o języku polskim z dnia 7 października 1999 roku, na mocy której RJP funkcjonuje od maja 2000 roku.

Pierwszym przewodniczącym RJP został Walery Pisarek, od 2000 roku zastąpił go Andrzej Markowski[2]. W VII kadencji przewodniczącą została Katarzyna Kłosińska, wiceprzewodniczącymi Jerzy Bralczyk, Anna Dąbrowska i Tadeusz Zgółka, a sekretarzem naukowym Danuta Krzyżyk[3]. W jej skład wchodzą znawcy następujących dziedzin: antropologii kultury, dziennikarstwa, historii, historii i kultury polskiej, informatyki, językoznawstwa, językoznawstwa angielskiego, literatury, medycyny, oświaty, prawa, publicystyki, semiotyki, teatru, teologii, teorii literatury, translatoryki[4].

Do zadań RJP należy rozpowszechnianie wiedzy o języku polskim, zajęcie stanowiska wobec przepisów ortograficznych i interpunkcyjnych, opiniowanie w spornych sprawach, związanych z używaniem języka polskiego oraz o formie językowej tekstów z dziedziny komunikacji publicznej, a także w kwestiach nazw proponowanych dla nowych towarów lub usług, wskazanie rozwiązań w zakresie stosowania języka polskiego w różnych dziedzinach naukowych i technicznych, opieka nad kulturą języka polskiego w edukacji[1].

Zgodnie z artykułem 12 ust. 2 ustawy o języku polskim Rada nie rzadziej niż co dwa lata przedstawia Sejmowi i Senatowi sprawozdanie o stanie ochrony języka polskiego. Sprawozdanie jest publikowane w postaci druku sejmowego (senackiego).

W latach 1997–2008 przyjęła 19 uchwał ortograficznych i wzięła udział w opracowaniu zasad pisowni słownictwa religijnego[5].

W latach 1997–2005 co pół roku wydawała Komunikaty Rady Języka Polskiego[6].

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

Lista członków RJP (data śmierci podana jest wtedy, gdy nastąpiła w trakcie członkostwa w Radzie)[2][4][3][7]:

  • prof. dr hab. Irena Bajerowa (językoznawstwo), kadencja I–III (1996–2006)
  • prof. dr hab. Jerzy Bartmiński (językoznawstwo), kadencja II–V (1999–2014)
  • prof. dr hab. Andrzej Jacek Blikle (informatyka), kadencja II–VII (1999–22)
  • sen. Krystyna Bochenek (publicystyka, Senat), kadencja IV (2007–2010), zginęła 2010 r.
  • Jacek Bocheński (literatura), kadencja II–V (1999–2014)
  • red. Teresa Bogucka (publicystyka), kadencja II–III (1999–2006)
  • prof. dr hab. Jerzy Bralczyk (językoznawstwo), kadencja I–VII (1996–2022)
    • członek Prezydium w III kadencji (2003–2006)
    • wiceprzewodniczący od IV kadencji (od 2007 r.)
  • prof. dr hab. Marian Bugajski (językoznawstwo), kadencja VI–VII (2015–2022)
  • red. Bartłomiej Chaciński (dziennikarstwo), kadencja VI–VII (2015–2022)
  • prof. dr hab. Wojciech Chlebda (językoznawstwo), kadencja VII (2019–2022)
  • dr Agnieszka Choduń (prawo), kadencja V–VII (2011–2022)
  • prof. dr hab. Stefan Chwin (historia i kultura polska XX w., literatura), kadencja IV–V (2007–2014)
  • prof. dr hab. Aleksandra Cieślikowa (językoznawstwo), kadencja IV–VI (2007–2018)
  • prof. dr hab. Anna Dąbrowska (językoznawstwo), kadencja III–VII (2003–2022)
    • członek Prezydium w V kadencji (2011–2014)
    • wiceprzewodnicząca od VI kadencji (2015–2018)
  • dr Antonina Doroszewska (socjologia), kadencja VI–VII (2015–2022)
  • prof. dr hab. med. Jan Doroszewski (medycyna), kadencja I–V (1996–2014)
    • członek Prezydium w IV i V kadencji (2007–2014)
  • prof. dr hab. Tadeusz Drewnowski (historia literatury), kadencja I–III (1996–2006)
  • prof. dr hab. Stanisław Dubisz (językoznawstwo), kadencja V–VII (2011–2022)
  • prof. dr hab. Bogusław Dunaj (językoznawstwo), kadencja III–VI (2003–2018)
  • prof. dr hab. Jacek Fisiak (językoznawstwo angielskie), kadencja IV–VII (2007–2022), zmarł w 2019 r.
  • prof. dr hab. Antoni Furdal (językoznawstwo), kadencja I–III (1996–2006)
  • prof. dr hab. Stanisław Gajda (językoznawstwo), kadencja I–VII (1996–2022)
  • prof. dr hab. Michał Głowiński (teoria literatury), kadencja IV–VII (2007–2022)
  • prof. dr hab. Maciej Grochowski (językoznawstwo), kadencja V–VI (2011–2018)
  • prof. dr hab. Andrzej Gwiżdż (prawo), kadencja I (1996–1998)
  • dr hab. Dorota Jedynak (językoznawstwo), kadencja VII (2019–2022)
  • dr hab. Katarzyna Kłosińska (Mosiołek-Kłosińska) (językoznawstwo), kadencja II–VII (1999–2022)
    • sekretarz Prezydium od III kadencji (od 2003 r.)
    • informacje dodatkowe:
      • autorka kilkuset porad językowych udzielonych w imieniu Rady
  • prof. dr hab. Ewa Kołodziejek (językoznawstwo), kadencja V–VII (2011–2022)
    • członek Prezydium w VI kadencji (2015–2018)
  • Tadeusz Konwicki (literatura), kadencja II–III (1999–2006)
  • Mirosława Konys (oświata), kadencja II (1999–2002)
  • prof. dr hab. Julian Kornhauser (historia literatury), kadencja I–IV (1996–2010)
    • wiceprzewodniczący w II, III i IV kadencji (1999–2010)
  • prof. dr hab. Bogusław Kreja (językoznawstwo), kadencja I–II (1996–2002), zmarł w 2002 r.
  • dr hab. Danuta Krzyżyk (językoznawstwo), kadencja VI–VII (2015–2022)
  • prof. dr hab. Marian Kucała (językoznawstwo), kadencja I–III (1996–2006)
  • prof. dr hab. med. Marek Kulus (medycyna), kadencja VI (2015–2018)
  • prof. dr hab. Zenon Leszczyński (językoznawstwo), kadencja I–VII (1996–2022)
  • prof. dr hab. Władysław Lubaś (językoznawstwo), kadencja III (2003–2006)
  • dr hab. Marek Łaziński (językoznawstwo), kadencja VII (2019–2022)
  • prof. dr hab. Jolanta Maćkiewicz (językoznawstwo), kadencja III (2003–2006)
  • prof. dr hab. Andrzej Markowski (językoznawstwo), kadencja I–VI (1996–2018)
    • zastępca przewodniczącego w I kadencji (1996–1998)
    • przewodniczący od maja 2000 r.
    • honorowy przewodniczący od VI kadencji
  • prof. dr hab. Mirosława Marody (socjologia), kadencja III (2003–2006), VI–VII (2015–2022)
  • prof. dr hab. Antoni Mazurkiewicz (informatyka) kadencja I (1996–1998)
    • zastępca przewodniczącego w I kadencji (1996–1998)
  • prof. Danuta Michałowska (teatr), kadencja I–II (1996–2002)
  • prof. dr hab. Jan Miodek (językoznawstwo), kadencja I–VII (1996–2022)
  • prof. dr hab. Władysław Miodunka (językoznawstwo), kadencja V–VII (2011–2022)
  • prof. dr hab. Bogusław Nowowiejski (językoznawstwo), kadencja VI (2015–2018)
  • prof. dr hab. Kazimierz Ożóg (językoznawstwo), kadencja V (2011–2014)
  • dr hab. Jolanta Panasiuk (językoznawstwo, logopedia), kadencja VII (2019–2022)
  • Marek Pasieczny (teatr), kadencja V (2011–2014)
  • prof. dr hab. Jerzy Pelc (semiotyka), kadencja I–V (1996–1998)
  • Jerzy Pilch (literatura), kadencja I (1996–1998)
  • prof. dr hab. Walery Pisarek (językoznawstwo), kadencja I–VI (1996–2018)
    • przewodniczący w I kadencji oraz na początku II kadencji (1996–2000)
    • honorowy przewodniczący od maja 2000 r.
    • informacje dodatkowe:
      • autor kilkuset porad językowych udzielonych w imieniu Rady,
      • główny autor tezy, że istnienie języka polskiego jest zagrożone,
      • projektodawca ustawy o języku polskim i pomysłodawca Rady Języka Polskiego
  • prof. dr hab. Krystyna Pisarkowa (językoznawstwo), kadencja III–IV (2003–2010), zmarła w 2010 r.
  • prof. dr hab. Jerzy Podracki (językoznawstwo), kadencja III–VII (2003–2022)
  • prof. dr hab. Edward Polański (językoznawstwo), kadencja I–V (1996–2014)
  • prof. dr hab. Kazimierz Polański, (językoznawstwo), kadencja I–IV (1996–2010), zmarł w 2009 r.
  • prof. Anna Polony (teatr), kadencja III (2003–2006)
  • prof. dr hab. Renata Przybylska (językoznawstwo), kadencja VII (2019–2022)
  • ks. prof. dr hab. Wiesław Przyczyna (teologia), kadencja II–VII (1999–2022)
    • członek Prezydium od III kadencji (od 2003 r.)
  • prof. dr hab. Jadwiga Puzynina (językoznawstwo), kadencja I–VII (1996–2022)
  • Jerzy Radziwiłowicz (teatr), kadencja IV–VII (2007–2022)
  • dr hab. Michał Rusinek (literatura), kadencja VI–VII (2015–2022)
  • prof. dr hab. Mariusz Rutkowski (językoznawstwo), kadencja VII (2019–2022)
  • prof. dr hab. Halina Satkiewicz (językoznawstwo), kadencja I–IV (1996–2010)
  • prof. dr hab. Krystyna Skarżyńska (psychologia), kadencja IV (2007–2010)
  • dr hab. Barbara Sobczak (językoznawstwo), kadencja VII (2019–2022)
  • red. Jerzy Sosnowski (publicystyka, literatura), kadencja V–VI (2011–2018)
  • prof. dr hab. Roch Sulima (antropologia kultury), kadencja IV–VII (2007–2022)
  • prof. dr hab. Helena Synowiec (językoznawstwo, oświata), kadencja III–VII (2003–2022)
  • red. Adam Szostkiewicz (publicystyka), kadencja III (2003–2006)
  • płk Tomasz Szulejko (wojskowość), kadencja VI–VII (2015–2022)
  • prof. dr hab. Janusz Tazbir (historia), kadencja I–VI (1996–2018), zmarł w 2016 r.
  • red. Małgorzata Tułowiecka (dziennikarstwo), kadencja V–VII (2011–2022)
  • prof. dr hab. Stanisław Urbańczyk (językoznawstwo), kadencja I (1996–1998)
  • prof. dr hab. Bogdan Walczak (językoznawstwo), kadencja VI (2015–2018)
  • Piotr Wojciechowski (literatura), kadencja I–II (1996–2002)
    • sekretarz Prezydium w I kadencji (1996–1998)
  • prof. dr hab. Jacek Woźniakowski (historia sztuki), kadencja I–II (1996–2002)
  • red. Andrzej Ibis–Wróblewski (publicystyka), kadencja I–II (1996–2002), zmarł 2002 r.
  • Jarosław Zaczykiewicz (językoznawstwo, translatoryka), kadencja V (2011–2014)
  • prof. dr hab. Janusz Zakrzewski, czł. rzecz. PAN (fizyka), kadencja I–IV (1996–2010), zmarł 2008 r.
    • członek Prezydium w IV kadencji
  • prof. Zbigniew Zapasiewicz (teatr), kadencja III (2003–2006)
  • prof. dr hab. Tadeusz Zgółka (językoznawstwo), kadencja III–VII (2003–2022)
    • członek Prezydium od V kadencji (od 2011)
  • prof. dr hab. Maciej Zieliński (prawo), kadencja II–VII (1999–2022)
    • wiceprzewodniczący od V kadencji (od 2011)
  • prof. dr hab. Piotr Żmigrodzki (językoznawstwo), kadencja V–VII (2011–2022)

Struktura[edytuj | edytuj kod]

W strukturach RJP działa 9 zespołów problemowych[6][8]:

  1. Zespół Dydaktyczny (przewodniczący Tadeusz Zgółka)
  2. Zespół Języka Medycznego (przewodniczący Marek Kulus)
  3. Zespół Języka Polskiego poza Granicami Kraju (przewodniczący Władysław Miodunka)
  4. Zespół Języka Prawnego (przewodniczący Maciej Zieliński)
  5. Zespół Języka Religijnego (przewodniczący Wiesław Przyczyna)
  6. Zespół Ortograficzno-Onomastyczny (przewodnicząca Danuta Krzyżyk)
  7. Zespół Retoryki i Komunikacji Publicznej (przewodnicząca Ewa Kołodziejek — obejmuje dawniej działające: Zespół Etyki Słowa. Zespół Języka w Mediach oraz Zespół Kultury Żywego Słowa)
  8. Zespół Rozwoju i Zaburzeń Mowy (przewodnicząca Jolanta Panasiuk)
  9. Zespół Terminologii Informatycznej (przewodniczący Andrzej Blikle)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Podstawowe informacje o Radzie. Rada Języka Polskiego. [dostęp 2016-12-13].
  2. a b Historia Rady. Rada Języka Polskiego. [dostęp 2016-12-13].
  3. a b Skład Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN w VII kadencji (2019–2022), Rada Języka Polskiego [zarchiwizowane z adresu 2019-07-02].
  4. a b Skład Rady Języka Polskiego w VI kadencji (2015–2018), Rada Języka Polskiego [zarchiwizowane z adresu 2016-07-20].
  5. Uchwały ortograficzne. Rada Języka Polskiego. [dostęp 2016-12-13].
  6. a b Rada Języka Polskiego w bazie instytucji naukowych portalu Nauka Polska (OPI)
  7. Zmarli członkowie Rady. Rada Języka Polskiego. [dostęp 2016-12-13].
  8. Zespoły Rady. Rada Języka Polskiego. [dostęp 2016-12-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]