Katowice Murcki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Katowice Murcki
Ilustracja
Miejsce zlikwidowanej stacji
(widok w kierunku Katowic Ochojca)
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice
Lokalizacja Murcki
Data otwarcia 24 czerwiec 1870[1]
Data zamknięcia 6 czerwiec 2005[2]
Poprzednie nazwy Emanuelsegen[2]
– 1868-1910
Emanuelssegen[2]
– 1910-1922 i 1939-1945
Murcki[2]
– 1922-1939 i 1945-1979
Rodzaj stacja kolejowa
Dane techniczne
Liczba peronów 0 (dawniej 2)[2]
Liczba krawędzi
peronowych
0 (dawniej 3)[2]
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
Katowice Murcki
Katowice Murcki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Katowice Murcki
Katowice Murcki
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Katowice Murcki
Katowice Murcki
Ziemia50°12′08″N 19°01′23″E/50,202222 19,023056
Portal Portal Transport szynowy

Katowice Murcki – zlikwidowana stacja kolejowa[2] w Katowicach, w województwie śląskim, w Polsce. Została ona otwarta 24 czerwca 1870 na linii Kolei Prawego Brzegu Odry[1]. Stację tą w 2012 roku. Składała się z dwóch peronów i trzech krawędzi peronowych[2], a także z budynku dworca kolejowego położonego przy ul. Tartacznej, wyburzonego w 2018 roku[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budynek dworca przy ul. Tartacznej, wyburzony w 2018 roku
Przystanek autobusowy Murcki Dworzec PKP

Kolej do Murcek dotarła już w 1852 roku[4], kiedy to Kolej Górnośląska wybudowała łącznicę do kopalni Murcki (Katowice Murcki Towarowe), lecz nie wybudowano wówczas stacji pasażerskiej[5]. Powstanie zaś nowego połączenia przez Murcki, a także samej stacji jest związane za sprawą Towarzystwa Kolei Prawego Brzegu Odry, powstałego w 1868 roku. Linię kolejową łączącą Szopienice Północne i Dziedzice przez Murcki, Tychy i Pszczynę oddano do użytku 24 czerwca 1870 roku[6]. Była to wówczas część linii łączącej Wrocław z Dziedzicami przez Tarnowskie Góry, Bytom, Siemianowice Śląskie, Murcki i Pszczynę. Liczyła ona łącznie 256,97 km[1]. Ówcześnie powstała trasa na odcinku Murcki – Tychy stanowi fragment obecnej linii kolejowej nr 142[4][7].

Pociąg pasażerski z Pszczyny w pierwszym roku funkcjonowania przyjeżdżał do Murcek o godzinie 14:50 i miał tu 5 minut postoju[1]. Dnia 24 stycznia 1884 roku linię kolejową znacjonalizowano, a raz z tym stację w Murckach[8].

Po nacjonalizacji przystąpiono do dalszej rozbudowy sieci kolejowej, związanej z rozwojem górnictwa węgla kamiennego. Na początku XX wieku przystąpiono do budowy magistrali z Sośnicy do Ligoty i przy okazji zmodernizowano w 1904 roku stację w Ligocie. Zmieniono również przebieg sieci kolejowej w kierunku Murcek – zlikwidowano dotychczasowe połączenie do kopalni Murcki, a wraz z nią wybudowano nowe przez Ochojec i stację w Murckach, stając się stacją węzłową dla trzech kierunków: Ligota, Szopienice Północne i Tychy[9]. Obecnie linia ta stanowi ona ciąg trasy kolejowej nr 142[4].

Dnia 24 czerwca 1950 roku oddano do użytku z Murcek połączenie do papierni w Czułowie przez dawną stację Katowice Murcki Towarowe[10]. Główna trasa biegnąca przez Katowice Murcki (nr 142) została zelektryfikowana 4 marca 1961 roku[4]. Odcinek trasy Murcki – Janów został zlikwidowany w 1966 roku[4]. Dnia 15 listopada 1968 roku oddano do użytku łącznik między Muchowcem a Murckami (linia nr 652). Dwa lata później został on zelektryfikowany[11].

Kasę biletową na dworcu zlikwidowano we wrześniu 1993 roku. Stację Katowice Murcki po zamknięciu przebudowano na posterunek odstępowy, przystanek osobowy i ładownię[2]. Ruch pasażerski przez Murcki został zawieszony 25 czerwca 1994 roku[4]. Przed 2000 rokiem zamknięto odcinek do stacji towarowej przy kopalni Murcki[10]. W czerwcu 2005 roku na odcinku od posterunku odgałęźnego Staszic do Katowic Murcek został zlikwidowany fragment linii nr 652 do Muchowca[11]. Dnia 6 maja 2008 roku posterunek odstępowy Katowice Murcki został zakończył funkcjonowanie. W latach 2010-2012 rozpoczęto likwidację infrastruktury – zlikwidowano perony, boczne tory, a także rozjazdy[2].

Dworzec kolejowy przed wyburzeniem pełnił funkcje mieszkalne, a wnętrza obiektu posłużyły również jako scenografia do filmu Lecha Majewskiego pt. Angelus. W czerwcu 2016 roku w dworcu kolejowym na piętrze wybuchł pożar, który strawił konstrukcję poddasza i dachu. W wyniku pożaru budynek wyłączono z użytkowania[12]. W dniu 9 października 2018 roku ceglany budynek dworca po 148 latach istnienia został zburzony[3].

W latach 2018-2020 wzdłuż zlikwidowanej stacji trwała przebudowa linii kolejowej nr 142 na całym odcinku Katowice Ligota – Tychy[13].

Stacja znajdowała się w południowej części Katowic, w jednostce pomocniczej Murcki[14]. Na placu przed wyburzonym dworcem kolejowym nadal funkcjonuje przystanek komunikacji publicznej ZTM Murcki Dworzec PKP z którego wg stanu z września 2020 roku kursowała jedna linia (nr 973)[15].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Soida 1997 ↓, s. 48.
  2. a b c d e f g h i j Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji: Katowice Murcki (pol.). www.atlaskolejowy.net. [dostęp 2020-09-12].
  3. a b Bulsa i Szmatloch 2019 ↓, s. 34.
  4. a b c d e f Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny, Atlas linii kolejowych Polski 2010, Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010, R16-R19, ISBN 978-83-926946-8-7.
  5. Soida 1997 ↓, s. 43.
  6. Wg Atlasu linii kolejowych Polski linię tą oddano do użytku 15 listopada 1868 roku
  7. Ogólnopolska Baza Kolejowa: Linia Katowice Ligota – Tychy (142) (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2020-09-12].
  8. Soida 1997 ↓, s. 50.
  9. Soida 1997 ↓, s. 67.
  10. a b Ogólnopolska Baza Kolejowa: Linia Katowice Murcki – Katowice Murcki Towarowe (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2020-09-07].
  11. a b Ogólnopolska Baza Kolejowa: Linia Katowice Muchowiec – Katowice Murcki (652) (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2020-09-07].
  12. Justyna Przybytek: Wyburzają dworzec w Murckach. Miał prawie 150 lat (pol.). katowice.naszemiasto.pl, 2018-10-08. [dostęp 2020-09-12].
  13. Kasper Fiszer: Katowice: Pociągi wracają na odcinek Ligota – Ochojec (pol.). www.rynek-kolejowy.pl, 2020-03-31. [dostęp 2020-09-08].
  14. Geoportal krajowy (pol.). geoportal.gov.pl. [dostęp 2020-07-20].
  15. Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-08-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Michał Bulsa, Barbara Szmatloch, Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019, ISBN 978-83-7729-502-1.
  2. Krzysztof Soida (red.): Dzieje katowickiego okręgu kolejowego. Katowice: Śląska Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, 1997.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Katowice Murcki
Linia 142 Katowice LigotaTychy (5,236 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
podg. Staszic
odległość: 2,436 km
BSicon exBHFq.svg
odległość: 3,108 km
Linia Katowice Murcki – Katowice Murcki Towarowe (0,000 km)
BSicon exKBHFaq.svg
odległość: 1,973 km
Linia 652 Katowice Muchowiec – Katowice Murcki
BSicon xKBHFaq.svgBSicon exSTRq.svgBSicon exSTRq.svg
podg. Staszic
BSicon exKBHFeq.svg
Linia Katowice Zawodzie – Katowice Murcki
BSicon xKBHFaq.svgBSicon exSTRq.svgBSicon exSTRq.svg
KWK Staszic Szyb IV
BSicon exKBHFeq.svg