Katowice Murcki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Katowice Murcki
Ilustracja
Miejsce zlikwidowanej stacji
(widok w kierunku Katowic Ochojca)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Katowice Flaga.svg Katowice
Lokalizacja Murcki
Data otwarcia 24 czerwca 1870[1]
Data zamknięcia 6 czerwca 2005[2]
Poprzednie nazwy Emanuelsegen[2]
– 1868–1910
Emanuelssegen[2]
– 1910–1922 i 1939–1945
Murcki[2]
– 1922–1939 i 1945–1979
Rodzaj stacja kolejowa
Dane techniczne
Liczba peronów 0 (dawniej 2)[2]
Liczba krawędzi
peronowych
0 (dawniej 3)[2]
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, w centrum znajduje się punkt z opisem „Katowice Murcki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Katowice Murcki”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Katowice Murcki”
Ziemia50°12′08″N 19°01′23″E/50,202222 19,023056
Portal Transport szynowy

Katowice Murcki – zlikwidowana stacja kolejowa[2] w Katowicach, w województwie śląskim, w Polsce. Została ona otwarta 24 czerwca 1870 na linii Kolei Prawego Brzegu Odry[1]. Stację tą w 2012 roku. Składała się z dwóch peronów i trzech krawędzi peronowych[2], a także z budynku dworca kolejowego położonego przy ul. Tartacznej, wyburzonego w 2018 roku[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budynek dworca przy ul. Tartacznej, wyburzony w 2018 roku
Przystanek autobusowy Murcki Dworzec PKP

Kolej do Murcek dotarła już w 1852 roku[4], kiedy to Kolej Górnośląska wybudowała łącznicę do kopalni Murcki (Katowice Murcki Towarowe), lecz nie wybudowano wówczas stacji pasażerskiej[5]. Powstanie zaś nowego połączenia przez Murcki, a także samej stacji jest związane za sprawą Towarzystwa Kolei Prawego Brzegu Odry, powstałego w 1868 roku. Linię kolejową łączącą Szopienice Północne i Dziedzice przez Murcki, Tychy i Pszczynę oddano do użytku 24 czerwca 1870 roku[6]. Była to wówczas część linii łączącej Wrocław z Dziedzicami przez Tarnowskie Góry, Bytom, Siemianowice Śląskie, Murcki i Pszczynę. Liczyła ona łącznie 256,97 km[1]. Ówcześnie powstała trasa na odcinku Murcki – Tychy stanowi fragment obecnej linii kolejowej nr 142[4][7].

Pociąg pasażerski z Pszczyny w pierwszym roku funkcjonowania przyjeżdżał do Murcek o godzinie 14:50 i miał tu 5 minut postoju[1]. Dnia 24 stycznia 1884 roku linię kolejową znacjonalizowano, a raz z tym stację w Murckach[8].

Po nacjonalizacji przystąpiono do dalszej rozbudowy sieci kolejowej, związanej z rozwojem górnictwa węgla kamiennego. Na początku XX wieku przystąpiono do budowy magistrali z Sośnicy do Ligoty i przy okazji zmodernizowano w 1904 roku stację w Ligocie. Zmieniono również przebieg sieci kolejowej w kierunku Murcek – zlikwidowano dotychczasowe połączenie do kopalni Murcki, a wraz z nią wybudowano nowe przez Ochojec i stację w Murckach, stając się stacją węzłową dla trzech kierunków: Ligota, Szopienice Północne i Tychy[9]. Obecnie linia ta stanowi ona ciąg trasy kolejowej nr 142[4].

Dnia 24 czerwca 1950 roku oddano do użytku z Murcek połączenie do papierni w Czułowie przez dawną stację Katowice Murcki Towarowe[10]. Główna trasa biegnąca przez Katowice Murcki (nr 142) została zelektryfikowana 4 marca 1961 roku[4]. Odcinek trasy Murcki – Janów został zlikwidowany w 1966 roku[4]. Dnia 15 listopada 1968 roku oddano do użytku łącznik między Muchowcem a Murckami (linia nr 652). Dwa lata później został on zelektryfikowany[11].

Kasę biletową na dworcu zlikwidowano we wrześniu 1993 roku. Stację Katowice Murcki po zamknięciu przebudowano na posterunek odstępowy, przystanek osobowy i ładownię[2]. Ruch pasażerski przez Murcki został zawieszony 25 czerwca 1994 roku[4]. Przed 2000 rokiem zamknięto odcinek do stacji towarowej przy kopalni Murcki[10]. W czerwcu 2005 roku na odcinku od posterunku odgałęźnego Staszic do Katowic Murcek został zlikwidowany fragment linii nr 652 do Muchowca[11]. Dnia 6 maja 2008 roku posterunek odstępowy Katowice Murcki został zakończył funkcjonowanie. W latach 2010-2012 rozpoczęto likwidację infrastruktury – zlikwidowano perony, boczne tory, a także rozjazdy[2].

Dworzec kolejowy przed wyburzeniem pełnił funkcje mieszkalne, a wnętrza obiektu posłużyły również jako scenografia do filmu Lecha Majewskiego pt. Angelus. W czerwcu 2016 roku w dworcu kolejowym na piętrze wybuchł pożar, który strawił konstrukcję poddasza i dachu. W wyniku pożaru budynek wyłączono z użytkowania[12]. W dniu 9 października 2018 roku ceglany budynek dworca po 148 latach istnienia został zburzony[3].

W latach 2018-2020 wzdłuż zlikwidowanej stacji trwała przebudowa linii kolejowej nr 142 na całym odcinku Katowice Ligota – Tychy[13].

Stacja znajdowała się w południowej części Katowic, w jednostce pomocniczej Murcki[14]. Na placu przed wyburzonym dworcem kolejowym nadal funkcjonuje przystanek komunikacji publicznej ZTM Murcki Dworzec PKP z którego wg stanu z września 2020 roku kursowała jedna linia (nr 973)[15].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Soida 1997 ↓, s. 48.
  2. a b c d e f g h i j Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji: Katowice Murcki (pol.). www.atlaskolejowy.net. [dostęp 2020-09-12].
  3. a b Bulsa i Szmatloch 2019 ↓, s. 34.
  4. a b c d e f Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny, Atlas linii kolejowych Polski 2010, Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010, R16-R19, ISBN 978-83-926946-8-7.
  5. Soida 1997 ↓, s. 43.
  6. Wg Atlasu linii kolejowych Polski linię tą oddano do użytku 15 listopada 1868 roku
  7. Ogólnopolska Baza Kolejowa: Linia Katowice Ligota – Tychy (142) (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2020-09-12].
  8. Soida 1997 ↓, s. 50.
  9. Soida 1997 ↓, s. 67.
  10. a b Ogólnopolska Baza Kolejowa: Linia Katowice Murcki – Katowice Murcki Towarowe (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2020-09-07].
  11. a b Ogólnopolska Baza Kolejowa: Linia Katowice Muchowiec – Katowice Murcki (652) (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2020-09-07].
  12. Justyna Przybytek: Wyburzają dworzec w Murckach. Miał prawie 150 lat (pol.). katowice.naszemiasto.pl, 2018-10-08. [dostęp 2020-09-12].
  13. Kasper Fiszer: Katowice: Pociągi wracają na odcinek Ligota – Ochojec (pol.). www.rynek-kolejowy.pl, 2020-03-31. [dostęp 2020-09-08].
  14. Geoportal krajowy (pol.). geoportal.gov.pl. [dostęp 2020-07-20].
  15. Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-08-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Michał Bulsa, Barbara Szmatloch, Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019, ISBN 978-83-7729-502-1.
  2. Krzysztof Soida (red.): Dzieje katowickiego okręgu kolejowego. Katowice: Śląska Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, 1997.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Katowice Murcki
Linia 142 Katowice LigotaTychy (5,236 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
podg. Staszic
odległość: 2,436 km
BSicon exBHFq.svg
odległość: 3,108 km
Linia Katowice Murcki – Katowice Murcki Towarowe (0,000 km)
BSicon exKBHFaq.svg
odległość: 1,973 km
Linia 652 Katowice Muchowiec – Katowice Murcki
BSicon xKBHFaq.svgBSicon exSTRq.svgBSicon exSTRq.svg
podg. Staszic
BSicon exKBHFeq.svg
Linia Katowice Zawodzie – Katowice Murcki
BSicon xKBHFaq.svgBSicon exSTRq.svgBSicon exSTRq.svg
KWK Staszic Szyb IV
BSicon exKBHFeq.svg