Kazimierz IV słupski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kazimierz IV słupski
książę dobrzyński
Okres panowania od 1370
do 1377
Poprzednik Kazimierz III Wielki
Następca Małgorzata
(żona Kaźka słupskiego)
książę inowrocławski
Okres panowania od 1370
do 1377
Poprzednik Kazimierz III Wielki
Następca Władysław Opolczyk
książę słupski
Okres panowania od 1374
do 1377
Poprzednik Bogusław V
Następca Warcisław VII
Dane biograficzne
Dynastia Gryfici
Urodziny 1351
Śmierć 2 stycznia 1377 w
Bydgoszczy
Ojciec Bogusław V
Matka Elżbieta Kazimierzówna
Żona Kenna (Joanna), Małgorzata
Pieczęć piesza Kaźka słupskiego z 1373

Kazimierz IV (Kaźko słupski) (ur. 1351, zm. 2 stycznia 1377 w Bydgoszczy[1]) – książę dobrzyński, inowrocławski i słupski z dynastii Gryfitów, syn Bogusława V i Elżbiety Kazimierzówny, córki Kazimierza Wielkiego, króla Polski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci matki wychowywany był na dworze krakowskim oraz cesarskim Karola IV, adoptowany przez Kazimierza Wielkiego przypuszczalnie w kwietniu 1369, aby Ludwik Węgierski nie mógł wyegzekwować tzw. "paktu o przeżycie"; otrzymał wówczas ziemie sieradzką i łęczycką. Już wcześniej przewidywany był na następce przez Kazimierza Wielkiego. W 1360 roku ustalono małżeństwo Kaźka z Joanną Olgierdówną, księżniczką litewską, jedynie jej przedwczesna śmierć w 1368 roku zapobiegła stadłu. W 1370 uzyskał dodatkowo ziemię dobrzyńską (jako lenno), część Kujaw z Bydgoszczą, kasztelanię kruszwicką, Złotorię, Wałcz i Złotów[2][3][4].

Pomimo poparcia planów Kazimierza Wielkiego przez część „panów wielkopolskich”, sąd po śmierci króla anulował testament, a przyszłemu księciu słupskiemu pozwolono zatrzymać jedynie ziemię dobrzyńską, Kruszwicę, Wałcz i Złotów[3].

Dopuszczony do współrządów w 1370. Po śmierci ojca w 1374 objął władzę w Księstwie Słupskim[5], a w dwa lata później osiadł na stałe w ziemi dobrzyńskiej, gdzie wdał się w wojnę z księciem gniewkowskim Władysławem Białym[6]. Na skutek odniesionych ran (trafiony kamieniem w głowę) w czasie oblężenia zamku w Złotorii w pobliżu Torunia zmarł (bezpotomnie) 2 stycznia 1377 w Bydgoszczy[7]. Pochowano go w klasztorze Cystersów w Byszewie lub w Koronowie[8][3].

Według ówczesnego prawa lennego, ziemie i zamki, które objął w posiadanie Kaźko słupski, zostały przyłączone do Królestwa Polskiego[3], z wyłączeniem ziemi dobrzyńskiej, którą zarządzała Małgorzata, druga żona księcia. W 1378 zrzekła się ona praw do tych ziem na rzecz księcia Władysława Opolczyka[9].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz IV był dwukrotnie żonaty, tj. z Kenną (Joanną), córką księcia litewskiego Olgierda oraz Małgorzatą, córką Siemowita III Starszego. Z obu związków małżeńskich nie posiadał potomstwa[10].

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Warcisław IV
ur. w okr. 11–27 V 1291
zm. w okr. 31 VII–1 VIII 1326
Elżbieta
ur. w okr. 1300–1304
zm. w okr. II–III 1355
lub przed 2 II 1356
Kazimierz III Wielki
ur. 30 IV 1310
zm. 5 XI 1370
Aldona Anna
ur. ok. 1311–1313
zm. 25 V 1339
         
     
  Bogusław V
ur. w okr. 1317–1318
 zm. w okr. 3 II–24 IV 1374
Elżbieta Kazimierzówna
ur. ok. 1326
zm. 1361
     
   
Kazimierz IV (Kaźko słupski)
(ur. 1351, zm. 2 I 1377)


Przypisy

  1. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 320-323.
  2. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 320.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 71.
  4. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 263.
  5. Swawolny tryb życia księcia doprowadził do tego, że dobra z ziem księstwa, zostały częściowo rozdane i sprzedane na skutek zadłużenia i braku środków do życia. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 264.
  6. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 320-321.
  7. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 264.
  8. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 321.
  9. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 323.
  10. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 321-323.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa (online)[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Kazimierz III Wielki
książę dobrzyński
1370-1377
Następca
Małgorzata
(żona Kaźka słupskiego)
Poprzednik
Kazimierz III Wielki
książę inowrocławski
1370-1377
Następca
Władysław Opolczyk
Poprzednik
Bogusław V
książę słupski
1374-1377
Następca
Warcisław VII