Kazimierz Kałucki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Kałucki
Data i miejsce urodzenia 17 sierpnia 1935 r.
Sasów
Data i miejsce śmierci 8 maja 2005 r.
Szczecin
Zawód, zajęcie chemik (technologia chemiczna), nauczyciel akademicki
Narodowość polska
Tytuł naukowy prof. dr inż.
Alma Mater Politechnika Szczecińska
(obecnie Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, ZUT)
Uczelnia Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
Wydział Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej
Stanowisko kierownik Zakładu Podstaw Technologii Chemicznej i dyrektor Instytutu Technologii Nieorganicznej i Inżynierii Środowiska (1992–2005),
dziekan Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej (1996–2002),
prorektor Politechniki Szczecińskiej ds Nauki (1987–1990)
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Brązowy Krzyż Zasługi
Politechnika Szczecińska – budynek Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej („Stara Chemia”)

Kazimierz Kałucki (ur. 17 sierpnia 1935 w Sasowie, zm. 8 maja 2005 w Szczecinie) – chemik, specjalista w zakresie technologii chemicznej, naukowiec i nauczyciel akademicki[1][2][3][4][5].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Kałucki urodził się w 1935 r. w województwie tarnopolskim. Po II wojnie światowej został wysiedlony – wraz z rodzicami – do Dębna Lubuskiego na Ziemiach Odzyskanych (Ziemie Zachodnie), gdzie skończył szkołę średnią. We wrześniu 1952 r. rozpoczął studia w Szczecinie, na Wydziale Chemicznym ówczesnej Szkoły Inżynierskiej. Tytuł magistra inżyniera chemii otrzymał w 1957 r. jako absolwent Politechniki Szczecińskiej, w którą przekształcono WSI w roku 1955[3].

Pracę naukową i dydaktyczną rozpoczął pod kierownictwem prof. Józefa Kępińskiego, w dziedzinie technologii chemicznej, której pozostał wierny. Początkowo zajmował się głównie problemami chemii i technologii chloru, a później procesami katalitycznymi – ich teoretycznymi podstawami i zastosowaniami w praktyce przemysłowej. Stopień doktora uzyskał w 1966 roku. W latach 1969-1970 odbył staż naukowy w Uniwersytecie Technicznym w Delfcie (Delft, Holandia). Został habilitowany w roku 1982. W Politechnice Szczecińskiej przebył całą drogę awansu służbowego – od stanowiska asystenta do profesora zwyczajnego (1993 r.)[3].

W latach 1987–1990 był Prorektorem ds. Nauki PS, a w latach 1996–2002 – dziekanem Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej. Był też przez wiele lat członkiem Senatu PS.

Na Wydziale utworzył i kierował Zakładem Podstaw Technologii Chemicznej, który w 1992 roku został przekształcony w Instytut Technologii Nieorganicznej i Inżynierii Środowiska. Pełnił funkcję dyrektora Instytutu do śmierci w roku 2005[6][7].

W 1992 roku Kazimierz Kałucki zainicjował ogólnopolską współpracę specjalistów w obszarze technologii chemicznej, w tym[3]:

  • koordynację prac zmierzających do opracowania standardów nauczania technologii (zostały przyjęte przez Radę Główną Szkolnictwa Wyższego i MEN),
  • powołanie ogólnopolskiego Kongresu Technologii Chemicznej – I Kongres odbył się w Szczecinie w 1994 r., powołano też Stały Komitet Kongresów Chemicznych, który nie ogranicza się do organizacji cyklicznych spotkań – między kongresami zajmuje się koordynacją prac jednostek naukowych oraz nauki i przemysłu,
  • stworzenie nowego międzynarodowego czasopisma, poświęconego technologii chemicznej (ułatwiającego popularyzację osiągnięć polskich specjalistów).

Kazimierz Kałucki utworzył redakcję „Polish Journal of Chemical Technology” w swoim Instytucie i kierował nią do śmierci. Pismo jest notowane przez Chemical Abstracts i znajduje się na liście filadelfijskiej.

W 2005 roku zorganizował w Szczecinie kolejne spotkanie na temat kształcenia, z zamiarem przedyskutowania niezbędnych modyfikacji programu – otworzył konferencję, jednak nagła śmierć uniemożliwiła realizację zamierzeń[3].

Tematyka pracy naukowej[edytuj | edytuj kod]

Prace naukowe Kazimierza Kałuckiego dotyczyły przede wszystkim technologii chloru i związków chloru oraz procesów katalitycznych, w tym wytwarzania nowoczesnych katalizatorów. Szczególnie wyróżniane są[3]:

Prace Kałuckiego, prowadzone we współpracy z Instytutem Nawozów Sztucznych w Puławach, umożliwiły uruchomienie produkcji nowego katalizatora syntezy NH3 dla potrzeb kilku wytwórni w kraju (m.in. w ZA Kędzierzyn) i za granicą, w tym – w wytwórni zachodnioeuropejskiej, która poprzednio konkurowała z Polską. Nestor polskiej szkoły katalitycznej, prof. Jerzego Habera (PAN Kraków), uznał opracowanie polskiego katalizatora syntezy amoniaku za jedno z największych osiągnięć w dziedzinie katalizy przemysłowej[3].

Spośród innych osiągnięć badawczych Kałuckiego i jego współpracowników wyróżniane są opracowania procesu konwersji metanu w oksygenaty (ominięcie etapu wytwarzania gazu syntezowego dzięki zastosowaniu katalizy heterogenicznej i homogenicznej)[1].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Kałucki jest autorem lub współautorem ok. 200 prac naukowych i 30 patentów[3]. Tematykę naukowych publikacji Kazimierza Kałuckiego ilustrują tytuły artykułów zamieszczonych w bazie SIGMA-NOT[8], które ukazały się w czasopiśmie Przemysł Chemiczny:

  • Beata Michalkiewicz, Kazimierz Kałucki, Bezpośrednia przemiana metanu do metanolu, formaldehydu i kwasów organicznych. Przemysł Chemiczny 2002, nr 3
  • Barbara Grzmil, Kazimierz Kałucki, Chlorek potasu w procesach otrzymywania siarczanu potasu. Część I. Wytwarzanie siarczanu potasu z surowców naturalnych. Przemysł Chemiczny 2000, nr 2
  • Barbara Grzmil, Kazimierz Kałucki, Chlorek potasu w procesach otrzymywania siarczanu potasu. Część II. Wytwarzanie siarczanu potasu z odpadowych siarczanów. Przemysł Chemiczny 2000, nr 3
  • Marek Lewicki, Kazimierz Kałucki, Katalizator absorpcyjnego procesu usuwania SO2 z gazów odlotowych. Przemysł Chemiczny 1998, nr 12
  • Ryszard J. Kaleńczuk, Kazimierz Kałucki, Metoda odsiarczania naturalnego węgla aktywnego – nośnika katalizatorów heterogennych. Przemysł Chemiczny 1993, nr 6
  • Ryszard J. Kaleńczuk, Kazimierz Kałucki, Badanie szybkości termicznego rozkładu azotanu kobaltawego osadzonego na aktywnym tlenku glinu. Przemysł Chemiczny 1993, nr 8
  • Ryszard J. Kaleńczuk, Kazimierz Kałucki, Badanie szybkości termicznego rozkładu azotanu kobaltawego osadzonego na aktywnym tlenku glinu. Przemysł Chemiczny 1993, nr 7
  • Urszula Narkiewicz, Walerian Arabczyk, Kazimierz Kałucki, Aktywność w syntezie amoniaku katalizatorów żelazowych osadzonych na węglu aktywnym. Przemysł Chemiczny 1993, nr 3
  • Kazimierz Kałucki, Walerian Arabczyk, Henryk Gabryel, Badania przebiegu wytopu katalizatora żelazowego do syntezy amoniaku. Przemysł Chemiczny 1994, nr 2
  • Kazimierz Kałucki, Walerian Arabczyk, Antoni W. Morawski, Jan Kmita, Badania fizykochemicznych zmian w katalizatorze wanadowym do utleniania SO2 zachodzących w trakcie pracy w reaktorze przemysłowym. Przemysł Chemiczny 1993, nr 10
  • Kazimierz Kałucki, Walerian Arabczyk, Urszula Narkiewicz, Zygmunt Śpiewak, Przemysłowy katalizator syntezy amoniaku o zwiększonej odporności termicznej. Przemysł Chemiczny 1994, nr 5
  • Kazimierz Kałucki, Beata Michalkiewicz, Antoni W. Morawski Walerian Arabczyk, Janusz Ziebro, Utlenianie metanu do formaldehydu, Przemysł Chemiczny 1995, nr 4.

Kazimierz Kałucki publikował również materiały dydaktyczne, np.:

  • Józef Kępiński, Kazimierz Kałucki, Iwo Pollo, Technologia chemiczna nieorganiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1984[9],
  • Kazimierz Kałucki, Materiały do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu "Podstawy technologii chemicznej", Wyd. Uczelniane PS, 2005[10],
  • Kazimierz Kałucki, Materiały do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu "Reaktory chemiczne", Wyd. Uczelniane PS, 2005[11].

Działalność pozauczelniana[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Kałucki był[3]:

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Kałucki był odznaczony m.in.[3]:

Aktywność pozazawodowa – krótkofalarstwo[edytuj | edytuj kod]

Przed obroną pracy doktorskiej Kazimierz Kałucki zaangażował się w krótkofalarstwo – otrzymał znak wywoławczy SP 1 CGM, a wkrótce został członkiem Zarządu Lokalnego Polskiego Związku Krótkofalowców. Był uczestnikiem i organizatorem imprez klubowych[14].

W 1970 roku, wracając ze stażu w Holandii przywiózł do kraju unikatowy nadajnik Heathkit(ang.) HW-100 (urządzenie udostępniał kolegom klubowym). Aktywny kontakt z elektroniką sprawił, że prof. Kałucki zdobył umiejętności pozwalające na samodzielne naprawianie aparatury elektronicznej i jej modernizację. Zainicjował też komputeryzację pracowni w Politechnice Szczecińskiej (doprowadził do zakupu jednego z pierwszych komputerów cyfrowych, samodzielnie tworzył algorytmy)[a].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Informacja przekazana przez Wojciecha Jacobsona: „Kazik był świetnym łącznikiem radiowym dla Ludka Mączki w czasie żeglugi na MARII. Był nawet "QSL Managerem" (zob. QSL card(ang.)) – do niego przychodziły poświadczenia łączności z innymi radioamatorami”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Prof. dr hab. inż. Kazimierz Kałucki, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2020-02-02].
  2. Maria Tomaszewska, Jacek A. Soroka. Prof. dr hab. inż. Kazimierz Kałucki 1935-2005. „Przemysł Chemiczny”, 2005. 
  3. a b c d e f g h i j Kalendarium chemików polskich i europejskich: Kazimierz Kałucki. „Chemik”. 63 (5), s. 396, 2010. Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego (pol.). 
  4. SP1CGM 1935-2005 Kazimierz Kałucki (pol.). W: Wspomnienie prof. Marii Tomaszewskiej (przedruk z „Inżynier” nr 2(21) lipiec 2005) [on-line]. Krótkofalowcy z Dębna. [dostęp 2012-05-02].
  5. Antoni W. Morawski: prof. dr hab. inż. Kazimierz Kałucki 17.08.1935 – 8.05.2005 (pol.). W: Drzewka Pamięci na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie [on-line]. Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2012-05-01].
  6. Kalendarium Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej (pol.). W: Strona internetowa Politechniki Szczecińskiej [on-line]. ZUT w Szczecinie. [dostęp 2011-10-01].
  7. Instytut Technologii Chemicznej Nieorganicznej i Inżynierii Środowiska (pol.). W: Strona internetowa – historia Instytutu [on-line]. www.itn.zut.edu.pl. [dostęp 2012-05-02].
  8. Kazimierz Kałucki – publikacje w bazie czasopism fachowych (pol.). W: Baza artykułów technicznych online [on-line]. SIGMA NOT, Czasopisma. [dostęp 2012-05-01].
  9. Technologia chemiczna nieorganiczna (pol.). W: Informacje bibliograficzne [on-line]. PWN, 1984. [dostęp 2012-05-02].
  10. Materiały do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu "Podstawy technologii chemicznej", [w:] Informacje bibliograficzne [online], Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej, 2005, ISBN 83-7457-001-6 [dostęp 2012-05-02] (pol.).???
  11. Materiały do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu "Reaktory chemiczne", [w:] Informacje bibliograficzne [online], Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej, 2005, ISBN 978-83-88764-94-3 [dostęp 2012-05-02] (pol.).???
  12. Komitet Chemii w kadencji 2003-2006 (pol.). ichf.edu.pl. [dostęp 2012-05-02].
  13. R&D Groups Working on Catalysis in Poland (ang.). W: EFCATS European Federation of Catalysis Societics [on-line]. www.efcats.org/. [dostęp 2012-05-02].
  14. Maria Tomaszewska, Jacek A. Soroka: SP1CGM 1935–2005 Kazimierz Kałucki. W: Wspomnienie na stronie internetowej „Krótkofalowcy z Dębna - SP3DRY“; przedruk z czasopisma Politechniki Szczecińskiej „Inżynier” nr 2(21) [on-line]. sp3dry.debno.com, lipiec 2005. [dostęp 2018-08-28].