Koło Fortuny (teleturniej)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koło Fortuny
Ilustracja
Logo teleturnieju od 2017 roku
Nazwa formatu Wheel of Fortune
Rodzaj programu teleturniej
Kraj produkcji Polska
Język polski
Prowadzący Gospodarze:
Wojciech Pijanowski (1992–95)
Andrzej Kopiczyński (1995)
Jerzy Bończak (1995)
Paweł Wawrzecki (1995)
Stanisław Mikulski (1995–98)
Krzysztof Tyniec (2007–09)
Rafał Brzozowski (od 2017)

Hostessy:
Magda Masny (1992–98)
Anna Samusionek (1997)
Marta Piekarska (2007–09)
Izabella Krzan (od 2017)

Data premiery 2 października 1992
29 października 2007
10 września 2017
Lata emisji 1992–1998, 2007–2009, od 2017
Pora emisji obecnie:
poniedziałek–piątek 16.30; sobota–niedziela i święta 14.40
Liczba odcinków ok. 1000 (10 serii)
Czas trwania odcinka 30 minut (od 2017)
Format nadawania 4:3 1992–1998, 2007–2008
16:9 2008–2009, od 2017
HDTV od 2017
Produkcja
Produkcja Uni Vision (1992–1998)
Telewizja Polska (2007–2009)
ATM Grupa (od 2017)
Reżyseria Tomasz Motyl
Stacja telewizyjna TVP2
Nagrody Telekamery 2018 - III miejsce (2018)

Koło Fortunyteleturniej nadawany w Polsce w TVP2 od 2 października 1992 do 20 lipca 1998, następnie od 29 października 2007 do 27 października 2009, następnie od 10 września 2017. Turniej polega na losowaniu kwot na tytułowym kole, odpowiednim dobieraniu liter i odgadywaniu haseł, stanowiąc połączenie gry w wisielca i ruletkę. Program jest jednym z najpopularniejszych teleturniejów w historii światowej telewizji[1][2].

Historia emisji programu[edytuj | edytuj kod]

Teleturniej Koło Fortuny, opierający się na amerykańskim formacie Wheel of Fortune, sprowadzili do Polski Wojciech Pijanowski oraz Paweł Hańczakowski z firmy Uni Vision. Emisja rozpoczęła się 2 października 1992 na antenie TVP2. Początkowo program nadawano o godz. 18:30, później 21.40 po wieczornej "Panoramie" i był przerywany reklamami. Prowadzącym był Wojciech Pijanowski, zaś hostessą Magdą Masny. Oglądalność programu sięgała 10 mln osób.

W 1995 roku Wojciech Pijanowski przestał prowadzić program. Przez krótki czas teleturniej prowadzili Jerzy Bończak[potrzebny przypis], Andrzej Kopiczyński[potrzebny przypis] i Paweł Wawrzecki, a następnie Stanisław Mikulski. Przez ponad rok Pijanowski był producentem teleturnieju. W 1997 roku Magda Masny, ze względu na urlop macierzyński, została na 2 miesiące zastąpiona przez Annę Samusionek. Godzinę emisji Koła Fortuny przesunięto z 20.00 na 16.30. W lipcu 1998 teleturniej został zdjęty z anteny.

29 października 2007 w TVP2 została uruchomiona nowa edycja programu, którą prowadził Krzysztof Tyniec[3] razem z asystentką Martą Piekarską[4][a]. Oglądalność programu w 2008 roku utrzymywała się na poziomie 2-3 mln widzów[5].

W listopadzie 2009 emisja teleturnieju została przerwana z powodu nieprzedłużenia licencji na dalszą realizację. Nowe odcinki miały pojawić się w marcu 2010 roku[6], jednak ostatecznie zrezygnowano z dalszej emisji, w której miało dojść do zmiany prowadzącego. Krzysztofa Tyńca miał zastąpić Piotr Szwedes.

W sierpniu 2017 potwierdzono, że program ponownie wraca na antenę, a jego nowymi prowadzącymi będą Rafał Brzozowski[7] i Izabella Krzan[8]. Prowadzącym od tego czasu towarzyszy zespół muzyczny – RBand, w składzie: Filip Sojka, Łukasz Marek, Piotr Winnicki i Piotr Matysik. Od kwietnia 2018 r. z RBandem współpracuje także Katarzyna Dereń. Zmieniono czołówkę i wystrój studia, a także czas trwania programu (ok. 30 minut).

Od 9 grudnia 2017 teleturniej jest emitowany od poniedziałku do piątku o godz. 16.30, oraz w weekendy i święta o 14:40[9], z wyjątkiem niektórych świąt i ważnych wydarzeń. Obecna oglądalność teleturnieju wynosi ponad 2 miliony widzów[10].

Spis serii[edytuj | edytuj kod]

Seria Odcinki Data rozpoczęcia Data zakończenia Godzina emisji Prowadzący Asystentka
1. 1–? (?) 2 października 1992[b] 1993 Wojciech Pijanowski Magdalena Masny[c]
2. 1993 1994
3. 1994 1995 Wojciech Pijanowski
Jerzy Bończak
Andrzej Kopiczyński
Paweł Wawrzecki
Stanisław Mikulski
4. 1995 1996
5. 1996 1997 Stanisław Mikulski
6. 1997 20 lipca 1998
7. (ok. 60) 29 października 2007 17 czerwca 2008 poniedziałek, wtorek 19.00 Krzysztof Tyniec Marta Lewandowska
8. (ok. 75) 1 września 2008 16 czerwca 2009
9. (18) 31 sierpnia 2009 27 października 2009 poniedziałek, wtorek 18.00
9. (152[d]) 10 września 2017 poniedziałek–piątek 16.30,
sobota–niedziela i święta 14.40[e]
Rafał Brzozowski Izabella Krzan

Zasady gry[edytuj | edytuj kod]

W grze bierze udział trzech graczy, którzy odpowiadają cyklicznie. Do każdego zawodnika przypisany jest kolor stanowiska. Gra polega na wyborze liter i odgadywaniu haseł. Każda odgadnięta litera premiowana jest kwotą pieniężną lub nagrodą rzeczową, które losuje się wcześniej kręcąc tytułowym kołem fortuny. Na kole występują także nagrody oraz kary.

Pola na kole fortuny

Pola pojawiające się na kole we wszystkich edycjach:

  • Kwoty pieniężne – pieniądze za odgadnięcie każdej spółgłoski.
  • STOP (początkowo STRATA KOLEJKI) – szare (wcześniej kolorowe) pole, po którego wylosowaniu gracz traci jedną kolejkę w grze, która przechodzi na następnego gracza stojącego po lewej stronie. Kolejkę traci się raz, nie obowiązuje to całej rundy.
  • BANKRUT – czarne pole, po którego wylosowaniu zawodnik traci wszystkie nagrody i pieniądze zdobyte w danej rundzie lub całej grze (zależne od zasad w poszczególnych latach). Bankrut oznacza również utratę kolejki. Nie ma możliwości odzyskania straconych pieniędzy. Na Kole mogą być trzy, dwa, bądź jedno pole Bankrut – w zależności od zasad w poszczególnych latach nadawania teleturnieju.
  • NAGRODA (od 2017 roku także jako NIESPODZIANKA) – pole z nagrodą rzeczową. Nagrodą mogą być rzeczy o różnej wartości, zależnie od odcinka oraz rundy. Nazewnictwo tego pola różniło się na przestrzeni lat, w praktyce jednak oznaczało konkretnie określoną nagrodę. W najświeższej edycji od 2017 do wygrania jest np. skórzana galanteria, zestaw kosmetyków, sprzęt AGD, zegarek szwajcarski, program antywirusowy, deskorolka elektryczna i głośnik Bluetooth, czy pobyt w SPA (przez weekend lub tydzień). Nagrody rzeczowe nie mnożą się przez ilość spółgłosek w haśle.

Pole używane tylko w latach 1995–1998:

  • PREMIA – po wylosowaniu tego pola gracz otrzymywał „zieloną kartę”, która umożliwiała mu dalszą grę po wylosowaniu pola „Stop”.
  • SUPER PREMIA – pole, po którego wylosowaniu gracz miał prawo podać trzy spółgłoski zamiast jednej. Występowało w latach 1996–1998.

Pola używane tylko w latach 2007–2009:

W tych latach nagrody rzeczowe były szczegółowo opisywane na kole. Gracze mogli wylosować takie pola, jak:

  • Wycieczka – nagroda w postaci wycieczki dla dwóch osób na okres tygodnia. Mogła dotyczyć regionów Polski, bądź wysp tropikalnych.
  • Skuter – nagroda rzeczowa – skuter marki Zipp. Pole po raz pierwszy na kole pojawiło się w odcinku 12 z 4 grudnia 2007.
  • AGD – nagroda rzeczowa – artykuły gospodarstwa domowego o wartości 5000 złotych. To pole na kole pojawiało się od 4 lutego 2008.
  • Sklep internetowy (w odcinkach 1-24 Sklep) – talon o wartości 3000 złotych do wydania w internetowym sklepie Megapunkt. W odcinkach z 2007 roku gracz mógł zrobić zakupy za 3000 złotych po wylosowaniu pola Sklep. Zakupy nie były widoczne dla telewidzów.
  • Telewizor LCD – nagroda rzeczowa – telewizor LCD. To pole na kole pojawiało się od 4 lutego 2008 (odcinek 25).
  • Sieć rybaka – pole z nagrodą rzeczową, którą była sieć z różnymi upominkami tj. plecak, zegarki itp. Na kole pojawiało się w pierwszych 11 odcinkach w 2007 roku.

Pola używane w latach 2007-2009 i od 2017:

  • ?500 (obecnie 500?) – dwustronne pole z niespodzianką. Są dwa takie pola na kole. Pod nimi może kryć się albo wysoka kwota pieniężna (dawniej 10 000 złotych, obecnie 2000 lub 3000 złotych), albo BANKRUT. Zawodnik może odkryć pole, które wylosował lub obstawić literę za 500 złotych (od 2017 roku pole jest niepomnażalne z wyjątkiem rundy nr 4 i przyśpieszonej). Pod jednym polem jest trzeci bankrut, a pod drugim najwyższa kwota na kole, która tak jak przy pozostaniu przy kwocie 500 zł nie mnoży się przez spółgłoski. Wcześniej po odkryciu jednego pola, zdradzane było jednocześnie drugie, gdyż pola były ze sobą korelowane.

Reguły teleturnieju od 2017[edytuj | edytuj kod]

Toyota Aygo – główna nagroda w teleturnieju (obok kwoty 50 000 zł).

Począwszy od 14 grudnia 2017 teleturniej podzielony jest na 7 etapów gry: runda startowa, 1., 2., 3., 4., 5. i wielki finał (opcjonalnie rozgrywana jest runda przyspieszona, lub dogrywka). Kategorie są zazwyczaj określone szczegółowo. Gracze posiadają losowe, własne kolory stanowisk: fioletowy, turkusowy i żółty. Każdy z nich posiada własny znacznik na kole. W każdej z rund konta graczy zerują się, a zwycięzcy każdej z nich zachowują swoją wygraną.

Przebieg gry[edytuj | edytuj kod]

Runda startowa

W tej rundzie losuje się zawodnika, który jako pierwszy zakręci kołem. Po podaniu przez prowadzącego kategorii w haśle zaczynają pojawiać się litery. Kto jako pierwszy naciśnie przycisk na pulpicie i odgadnie hasło, ten rozpoczyna rundę pierwszą oraz otrzymuje 500 zł oraz nagrodę rzeczową. Jeżeli hasło będzie błędne, to prawo do odpowiedzi mają pozostali zawodnicy ew. ostatni, który pozostał. W przypadku nierozstrzygnięcia rundy, nagroda nie zostaje wręczona nikomu, a 1. rundę zaczyna gracz na pierwszym, fioletowym stanowisku.

Rundę startową rozpoczyna hasło wygłaszane przez prowadzącego i publiczność: 3, 2, 1, start!.

Runda 1.

W tej rundzie jest jedno hasło do odgadnięcia. Za wytypowanie spółgłoski, która znajduje się w haśle, gracz otrzymuje wylosowaną nagrodę lub kwotę pomnożoną przez wielokrotność występowania odgadniętej litery w haśle (nie dotyczy nagród rzeczowych) oraz prawo do obstawiania kolejnej litery. Przywilej wytypowania samogłoski kosztuje 200 złotych z dotychczas zebranych pieniędzy w rundzie. Jeżeli gracz obstawi literę, która nie występuje, kołem kręci następny w kolejności gracz. Zwycięzcą rundy zostaje ta osoba, która odgadła hasło i to jedynie ten gracz zachowuje pieniądze zebrane w rundzie. Wygrana pozostałych graczy w rundzie przepada. W przypadku jeżeli w danej rundzie hasło jest w formie pytania, to wtedy zwycięzca może udzielić na nie prawidłowej odpowiedzi, za którą przyznawany jest bonus 500 zł.

Na wszelkie decyzje (o zakręceniu kołem, kupnie samogłoski, odgadnięciu hasła) zawodnik ma 3 sekundy. W przeciwnym razie traci kolejkę.

Sumy pieniężne występujące na kole: 150, 200 (także po zdjęciu pola "Niespodzianka"), 250, 300, 350, 400 (także po zdjęciu pola "Nagroda"), 500, 600 (tylko po zdjęciu pola "Niespodzianka" sąsiadującego z Bankrutem), 1000, 1500. Pozostałe pola:

  • 1 × BANKRUT, 1 × STOP, 2 × NIESPODZIANKA, 1 × NAGRODA.

Runda 2.

Zasady są identyczne, jak w rundzie pierwszej. Zmieniają się jedynie pola obecne na tytułowym kole, oraz pojawia się pole 500?.

Sumy pieniężne występujące na kole: 150, 200, 250 (także po usunięciu pola 500? z Bankrutem), 300, 350 (także po usunięciu pola 500? z kwotą 2000 zł), 400 (także po zdjęciu pola "Nagroda" i "Niespodzianka" obok pola 500?), 500, 550, 600 (tylko po zdjęciu pola "Niespodzianka" sąsiadującego z Bankrutem), 1500 i 2000 (tylko po odsłonięciu pola 500?). Pozostałe pola:

  • 2 × BANKRUT, 1 × STOP, 2 × NIESPODZIANKA, 2 × NAGRODA, 2 × 500?.

Runda 3. (runda muzyczna)

Runda 3 jest bliźniacza do rundy startowej, jednakże zwycięzca otrzymuje 1000 złotych. Runda muzyczna, podobnie jak startowa, rozpoczyna się hasłem prowadzącego i publiczności. Po podaniu kategorii, w haśle zaczynają pojawiać się litery. Pierwszy uczestnik, który naciśnie przycisk na pulpicie i odgadnie hasło, wygrywa rundę. W przypadku błędnego hasła szansę mają pozostali zawodnicy. Runda ta zawsze dotyczy świata muzyki, zawsze po jej zakończeniu prezentowany jest występ muzyczny z udziałem prowadzącego Rafała Brzozowskiego oraz RBandu, a od kwietnia 2018 r. także Katarzyny Dereń w chórkach lub też solowo.

Runda 4.

Prowadzący (choć czasem wyręcza go Izabella, lub kręcą wspólnie) losuje na kole stałą stawkę (wyznacza ją środkowy wskaźnik koła), a zawodnicy bez dalszego kręcenia kołem odsłaniają spółgłoski w haśle, otrzymując odpowiednią kwotę. Warto zaznaczyć, iż gracze w tej rundzie nie mogą być nagradzani nagrodą rzeczową, utratą kolejki, czy bankrutem, zatem każde wylosowanie przez prowadzącego któregoś z tych pól skutkuje anulowaniem próby i kręceniem kołem raz jeszcze (anulowane próby nie są pokazywane telewidzom). Gracze mogą także wybierać samogłoski, nie otrzymując za nie nic, ale także nic nie płacąc. Po odsłonięciu liter zawodnik ma 3 sekundy na odgadnięcie hasła. Gdy tego nie robi, kolejka przechodzi na kolejnego gracza. Ten, kto odgadnie hasło, wygrywa rundę. Podawanie liter w tej rundzie zaczyna się od osoby, która wygrała rundę 3. - rundę muzyczną.

Na takiej samej zasadzie prowadzona jest runda przyspieszona, w przypadku, gdy czas turnieju zostanie przekroczony (zazwyczaj może to się stać w rundzie piątej), do 13 grudnia 2017 było tak w rundzie czwartej.

Do czasu wprowadzenia rundy piątej, tj. do 14 grudnia 2017 runda ta była bliźniacza do rund pierwszej i drugiej.

Pola na kole są identyczne jak w rundzie drugiej. Pole 500? podczas tej rundy nie jest odsłaniane (pozostaje 500 zł i mnoży się przez spółgłoski). Ta sama zasada obowiązuje w 5.rundzie, ale tylko jeżeli staje się rozgrywką przyśpieszoną

Runda 5.

Grę rozpoczyna gracz, który nie zaczął rundy pierwszej lub drugiej. Obowiązują zasady z rundy drugiej, rosną jednak wartości obecne na kole:

200, 250, 300, 350 (także po usunięciu pól 500? zarówno z Bankrutem, jak i z kwotą 3000 zł, w odcinkach świątecznych 2000 zł), 400 (także po zdjęciu pola "Nagroda" i "Niespodzianka" obok pola 500?), 500, 550, 600 (tylko po zdjęciu pola "Niespodzianka" sąsiadującego z Bankrutem), 1000, 2000, 2500 i 3000 zł (tylko po odsłonięciu pola 500?). UWAGA! W odcinkach świątecznych pod jednym z pól 500? zamiast 3000 zł widnieje kwota 2000 zł tak jak w rundzie 2.

Pozostałe pola:

  • 2 × BANKRUT, 1 × STOP, 2 × NIESPODZIANKA, 1 × NAGRODA, 2 × 500?.

Wielki Finał

Do finału wchodzi osoba, która zdobędzie najwięcej pieniędzy we wszystkich poprzednich rundach, nie wliczając w to wartości nagród rzeczowych. Pozostali uczestnicy wygrywają nagrody zdobyte w wygranych rundach i kończą grę. Gracz losuje z małego koła fortuny jedną spośród 24 kopert z nagrodami. Po wylosowaniu koperty (której zawartość odkrywana jest na samym końcu) Rafał wyjmuje ją i odkłada na stolik przy kole finałowym. Wtedy pojawia się hasło i podana zostaje kategoria hasła. Prowadzący podaje zestaw następujących liter: R, S, T, L, N, E. Gdy wyświetlają się na tablicy, gracz podaje swoje 3 spółgłoski oraz 1 samogłoskę. Po pojawieniu się ostatniej litery, gracz ma 10 sekund na odgadnięcie hasła. Jeśli mu się udało to, wygrywa nagrodę wylosowaną w kopercie, jeśli zaś nie zgadł hasła, wychodzi ze studia ze swoimi wygranymi z poprzednich rund. Kopertę finałową otwiera Izabella, bądź sam zawodnik, przy przygrywce RBandu. Bardzo rzadko robi to Rafał. W finale odcinków świątecznych nie ma samochodu, nie ma też pobytu w SPA. Są tylko kwoty pieniężne i każda z 12 kwot występuje wtedy dwukrotnie.

Opcjonalne rundy[edytuj | edytuj kod]

Runda przyspieszona

W przypadku gdy czas antenowy gry dobiegnie końca, dana runda (najczęściej piąta) zostaje przerwana i zmieniają się jej zasady. Reguły gry są identyczne jak w rundzie czwartej, jednakże gra wznawia się przy udziale dotychczasowego hasła i kont zawodników. Gracze posiadają wtedy 5 sekund na odgadnięcie hasła. Zwycięzca zachowuje wygraną.

Dogrywka

W przypadku, gdy po rundzie piątej gracze posiadają taką samą ilość pieniędzy na kontach, uruchamiana jest runda dogrywkowa, mająca wyłonić gracza otrzymującego przywilej grania w Wielkim Finale. Jej zasady są identyczne jak w rundzie startowej i rundzie 3. (muzycznej), gracz jednak nie otrzymuje gratyfikacji finansowej.

Główne nagrody[edytuj | edytuj kod]

Głównymi nagrodami są: 50 000 zł lub samochód osobowy Toyota Aygo. Pozostałymi nagrodami w finale są: sumy pieniężne (4000, 5000, 8000, 10000, 15000, 20000, 25000, 30000, 35000, 40000, 45000), bądź pobyt w luksusowym hotelu SPA. Gracz nie zna dokładnie swojej nagrody przed odgadnięciem hasła – zawartość koperty zostaje odsłonięta po rozegranym finale, również w przypadku, gdy hasło nie zostanie odgadnięte.

Reguły w latach 2007–2009[edytuj | edytuj kod]

Styl Koła z lat 2007 – 09 – runda 3

W tym okresie teleturniej podzielony był na 5 etapów gry: runda startowa, 1., 2., 3. i finał (opcjonalnie rozgrywana była runda przyśpieszona).

Runda startowa

W tej rundzie losowało się zawodnika, który jako pierwszy zakręci kołem. Po podaniu przez prowadzącego kategorii w haśle zaczynają pojawiać się litery. Kto jako pierwszy naciśnie przycisk na pulpicie i odgadnie hasło, ten rozpoczyna rundę 1. oraz dostaje upominek. Jeżeli hasło będzie błędne, to prawo do odpowiedzi ma zawodnik obok.

Runda 1., 2., i 3.

W każdej rundzie jest jedno hasło do odgadnięcia. Wartości kwot na kole oraz nagrody rzeczowe są różne w zależności od rundy. Za wytypowanie spółgłoski, która znajduje się w haśle, gracz otrzymywał wylosowaną nagrodę lub kwotę pomnożoną przez wielokrotność występowania odgadniętej litery w haśle (nie dotyczy kwoty 10 000 zł) oraz prawo do obstawiania kolejnej litery. Aby wytypować samogłoskę, uczestnik musiał zapłacić 200 złotych z dotychczas zebranych pieniędzy w rundzie. Jeżeli gracz obstawił literę, która nie występuje, kołem kręci następny w kolejności gracz. Zwycięzcą rundy zostawała ta osoba, która odgadła hasło. Nagrody zdobywał jedynie zwycięzca rundy. Wygrana pozostałych graczy w rundzie przepadała. Do finału wchodzi osoba, która zdobędzie najwięcej pieniędzy, nie wliczając w to wartości nagród rzeczowych. Pozostali uczestnicy wygrywają nagrody zdobyte w wygranych rundach.

Sumy pieniężne występujące na kole: 0 (po odsłonięciu pola ?500), 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 500, 750, 1000, 1500, 2000, 2500, 3000, 5000 (w 1. rundzie), 10 000 zł (w 2. rundzie na polu Bankrut/10 000/Bankrut i w 3. rundzie po odsłonięciu pola ?500). Pozostałe pola:

  • W rundzie 1.: 2 × Bankrut, 1 × Stop, 2 × Wycieczka, 1 × Nagroda.
  • W rundzie 2.: 1 × Bankrut, 1 × Sklep internetowy, 1 × Bankrut/10 000/Bankrut, 1 × Skuter
  • W rundzie 3.: 1 × Nagroda, 2 × ?500

Runda przyspieszona

W chwili, gdy czas normalnej gry zostawał przekroczony, uruchamiany był tryb gry przyspieszonej, zastępujący trwającą rundę (przeważnie trzecią). Prowadzący losował na kole stałą stawkę, a zawodnicy bez kręcenia kołem odsłaniali litery hasła otrzymując wylosowaną stawkę. Po odsłonięciu liter zawodnik ma 5 sekund na odgadnięcie hasła. Gdy tego nie zrobił, kolejka przechodzi na kolejnego gracza. Ten, kto odgadł hasło, wygrywał rundę. Stała stawka była ustalana przez lewy czerwony wskaźnik.

Finał

Gracz losował z małego koła fortuny jedną spośród 24 kolorowych kopert z nagrodami. Nie było koperty pustej. Po wylosowaniu koperty uczestnik podawał ją prowadzącemu, a ten odkładał ją. Wtedy pojawiało się hasło i podana została kategoria hasła. Prowadzący podawał zestaw następujących liter: R, S, T, L, N, E. Gdy wyświetliły się na tablicy, gracz podawał swoje 3 spółgłoski oraz 1 samogłoskę. Po pojawieniu się ostatniej litery, gracz miał 10 sekund na to, by odgadnąć hasło. Jeśli się mu to udało wygrywał nagrodę wylosowaną w kopercie, jeśli zaś nie zgadł hasła, wychodził ze studia ze swoimi wygranymi z 1., 2. i 3 rundy. Kopertę finałową otwierał prowadzący lub uczestnik.

Główne nagrody[edytuj | edytuj kod]

Głównymi nagrodami były: 50 000 zł lub samochód osobowy (jako ostatni – Toyota Aygo). Pozostałymi nagrodami w finale są: sumy pieniężne, bądź kamery, wycieczki itp. Gracz nie zna dokładnie swojej nagrody przed odgadnięciem hasła – zawartość koperty zostaje odsłonięta po rozegranym finale, również w przypadku, gdy hasło nie zostanie odgadnięte.

Reguły w latach 1995–1998[edytuj | edytuj kod]

Styl koła z lat 1995–98 – runda 2

Gra podzielona była na 5 etapów: rundę 1., 2., 3. i 4. oraz finał.

Pola występujące na kole: 25, 50, 75, 100, 125, 150, 175, 200, 225, 250, 275, 300, 325, 350, 375, 400, 425, 450, 475 zł oraz 500 (w rundzie 1.), 1400 (w rundzie 2.) i 2000 zł (w rundzie 3.). Pozostałe pola: 1 × Nagroda, 1 × Super premia (w 1. rundzie), 1 × Bankrut, 1 × Stop (lub Strata kolejki). Razem było 21 pól.

Runda 1., 2., 3.

Poza anteną losowało się pierwszego uczestnika, który miał zakręcić kołem. Hasła dzieliły się na 9 kategorii: miejsce, przysłowie/powiedzenie, cytat, osoba, tytuł, rzecz, czynność, postać, miasto. Zlikwidowano Sklepik Koła Fortuny oraz zakupy samogłosek – za samogłoski dostawało się pieniądze, jednak niemnożone przez ilość występowania w haśle wybranej litery. Koło musiało wykonać przynajmniej jeden pełny obrót. W przeciwnym wypadku zawodnik tracił kolejkę.

Runda 4.

Na początku każdy gracz podaje trzy dowolne spółgłoski, każda warta po 500 zł. Litery nie są odkrywane. Następnie uczestnicy zaczynają po kolei kręcić kołem. Gdy każdy wylosuje nagrodę, litery wybrane przez zawodników są odkrywane. Osoba, która trafiła na pole z najwyższą kwotą, odgaduje hasło – jeżeli jest prawidłowe, uczestnik od razu przechodzi do finału. Jeśli zawodnik nie zna hasła lub udzieli błędnej odpowiedzi, kolejka przechodzi do następnego zawodnika z najwyższą, uprzednio wylosowaną kwotą. Jeśli żaden gracz nie zna hasła, rozgrywana jest druga część rundy oparta na regułach etapu 4. z lat 1992–1995. Każda litera jest warta 500 zł. Kto odgadnie hasło, przechodzi do finału.

Finał

W finale zawodnik wybierał jedną z czterech kopert z dodatkową liczbą liter, jaką miał prawo podać (od 0 do 3 liter). Poza tym zawodnik podawał 3 spółgłoski i samogłoskę. Po odsłonięciu ostatniej litery zawodnik miał 10 sekund na jedną próbę odgadnięcia hasła. Jeśli było prawidłowe, wygrywał nagrodę oraz sumę, którą uzbierał wcześniej.

Główne nagrody[edytuj | edytuj kod]

W tym okresie na początku można było wygrać samochód, później jedną z nagród rzeczowych, m.in. garnki o wartości 10 000 złotych. Nie obowiązywała redukcja pieniężna – gracz zachowywał wszystkie wygrane w poprzednich rundach pieniądze.

Reguły w latach 1992–1995[edytuj | edytuj kod]

Styl koła z lat 1993–95 – runda 1
Polonez Caro – jedna z głównych nagród w latach 1992–1995.

Gra podzielona była na 5 etapów: rundę 1., 2., 3. i 4. oraz finał.

Pola występujące na kole: 500 000, 2 × 750 000, 2 × 1 000 000, 1 500 000, 1 750 000, 2 000 000, 2 250 000, 2 500 000, 2 750 000, 3 000 000, 3 250 000, 3 500 000, 3 750 000, 4 000 000, 4 500 000 PLZ oraz 5 000 000 (w 1. rundzie), 12 500 000 (w rundzie 2.), 17 500 000 (w 3. rundzie) i 25 000 000 PLZ (w 4. rundzie). Pozostałe pola: 1 × Nagroda (lub Niespodzianka), 1 × Bankrut (po wylosowaniu gracz tracił wszystkie nagrody zebrane w teleturnieju), 1 × Stop. Łącznie było 21 pól. Kwoty były tak ogromne z powodu inflacji.

Runda 1., 2., 3.

Poza anteną losowało się pierwszego uczestnika, który miał zakręcić kołem. Hasła dzieliły się na 9 kategorii: miejsce, przysłowie/powiedzenie, cytat, osoba, tytuł, rzecz, czynność, postać, miasto (od 1994 roku). Po rozegranej rundzie, jej zwycięzca przechodził do Sklepiku Koła Fortuny, w którym za uzbierane w danym etapie gry pieniądze kupował nagrody rzeczowe. Po rozegraniu trzech etapów, uczestnicy przechodzili do rundy 4.

Runda 4.

Prowadzący losował na kole stałą stawkę, a zawodnicy bez kręcenia kołem odsłaniali litery hasła otrzymując wylosowane kwoty. Po odsłonięciu liter zawodnik miał 5 sekund na odgadniecie hasła. Gdy tego nie zrobił, kolejka przechodziła na kolejnego gracza. Ten, kto odgadł hasło przechodził do finału. Pozostali zawodnicy tracili sumy pieniężne z 1., 2. i 3. rundy, zachowywali nagrody rzeczowe wylosowane na kole. Nagroda pocieszenia dla każdego uczestnika wynosiła 1 000 000 PLZ albo jeden z upominków typu: gra planszowa, encyklopedie, zestaw sztućców. Zasady w tej rundzie były identyczne jak w następnych edycjach podczas rundy przyspieszonej.

Finał

W finale zawodnik wybierał jedną z czterech kopert z zestawami liter – trzema spółgłoskami i jedną samogłoską (w pierwszych odcinkach było to 5 spółgłosek). Po ich odsłonięciu na tablicy zawodnik podawał swoje litery – 3 spółgłoski i samogłoskę, czas na ich podanie wynosił 5 sekund. Po odsłonięciu ostatniej litery zawodnik miał 15 sekund (10 sekund w pierwszych odcinkach) na jedną próbę odgadnięcia hasła. Jeśli je odgadł, wygrywał samochód, 10% sumy, którą uzbierał wcześniej oraz nagrody rzeczowe z koła fortuny.

Główne nagrody[edytuj | edytuj kod]

Główną nagrodą za odgadnięcie hasła finałowego był jeden z samochodów: Polonez Caro, BMW, Renault Clio, Fiat Cinquecento, czy Maruti 800. Gracz, wygrywając nagrodę, tracił wszystkie rzeczy zakupione w Sklepiku. Prócz auta, dostawał też pieniądze z poprzednich rund, zredukowane do 10%, oraz nagrody z pola Nagroda.

Prowadzący[edytuj | edytuj kod]

Rafał Brzozowski - obecny gospodarz programu
Rola Osoba 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 2007 2008 2009 2017 2018
Gospodarz Wojciech Pijanowski
Jerzy Bończak
Andrzej Kopiczyński
Paweł Wawrzecki
Stanisław Mikulski
Krzysztof Tyniec
Rafał Brzozowski
Hostessa Magda Masny
Anna Samusionek
Marta Piekarska
Izabella Krzan

Oprawa teleturnieju[edytuj | edytuj kod]

Scenografia[edytuj | edytuj kod]

Lata Opis
1992–1995 Pierwsza wersja studia była zbliżona do wersji amerykańskiej. Ściany były koloru beżowego. Na wprost od publiczności był widoczny „Sklepik Koła Fortuny”. Po lewej stronie była widoczna tablica. Z boku stała główna wygrana, czyli samochód osobowy. Zmiennie w studio stało mniejsze Koło, na którym była widoczna nagroda z Koła, o którą grali zawodnicy. Dookoła stały parasolki, z malunkiem Koła Fortuny. Po prawej były widoczne stanowiska. Kamery stały przed publicznością. Stanowiska graczy były kolejno niebieskie, żółte oraz czerwone. W międzyczasie, w roku 1994 zmieniono lekko scenografię, czołówkę oraz ruchy kamer. Na polach z kwotami (których na samym początku teleturnieju nie było) na początku 1 rundy były widoczne imiona graczy. Zmiany w scenografii w 1994 roku wniosły wiele nieznacznych zmian. Koło Fortuny zostało odświeżone graficznie. Stanowisko prowadzącego zostało zaokrąglone całkowicie, dodano parasolki w studio oraz oświetlenie bezpośrednio za tablicą. Na samym początku teleturnieju, w roku 1992, nie było wyświetlaczy LED. Taka sytuacja miała miejsce tylko w Polsce. Podobna sytuacja miała miejsce w roku 1993, gdzie po zmianach kosmetycznych studia były widoczne nowe ekrany(LED), lecz były one jeszcze nieczynne (wyzerowane). Powodem tego było kręcenie odcinków na bieżąco – realizatorzy nie mogli sobie pozwolić na przerwę w kręceniu teleturnieju. W 1995 gdy prowadzącym został Stanisław Mikulski studio przeszło kolejny lifting,podczas którego zmieniono kolor podłogi i ścian z beżowego na granatowy, w miejscu dawnego "sklepiku koła fortuny" dodano więcej miejsc dla publiczności, po lewej stronie stanowiska prowadzącego dodano stojące koło Fortuny,zbudowano więcej schodków oraz kwadraty z kolorami stanowisk graczy, które stały za nimi zastąpiono pomarańczową bramą. Kolor tablicy pozostał bez zmian. Przez te zmiany studio wydawało się mniejsze i mniej obszerne.
1996–1998 W tych latach były 2 kolory ścian: pomarańczowy i niebieski. Na ścianie znajdował się duży napis KOŁO FORTUNY (w finale dokładano napis FINAŁ). Miejsce stanowisk i tablicy się nie zmieniło, lecz znacząco zmienił się ich wygląd. Za zawodnikami stały 3 wielkie, niebieskie łuki, które następnie z powodu zmian kosmetycznych dokonanych jesienią 1997 pomalowano na pomarańczowo. Stanowisko przy Kole Fortuny miało kolor złoty, Koło również zmieniło wygląd, lecz kolory graczy oraz pole z sumami pieniężnymi pozostały takie same.
2007–2009 Scenografia była podobna do francuskiej. Stanowisko i tablica stały w tym samym miejscu, jak przed reaktywacją. Publiczność znajdowała się dookoła studia. Finał rozgrywany był pośrodku studia, przy małym, 24-kopertowym Kole Fortuny.
od 2017 Studio jest kolorowe i przejrzyste, dominuje w nim biel, szarość oraz kolorowe dodatki emitowane na ekranach. W studiu jest zespół muzyczny, który towarzyszy prowadzącemu. Za zawodnikami są ekrany, które emitują różne kolory, wzbudzane zależnie od sytuacji w grze, np. po wylosowaniu Bankrut jest pokazany ogromny napis "BANKRUT". Finał rozgrywany jest przy tablicy, przy małym, 24-kopertowym Kole Fortuny.

Czołówki[edytuj | edytuj kod]

Lata Opis
1992–1994 Latające okręgi, z których tworzyło się koło. Zaczyna się motyw przewodni. Na koło wylatywały z góry plansze z kwotami. Koło zaczynało się oddalać, przekształcać w „O”. Tworzył się złoty napis „Koło Fortuny”. Nagle wszystko wracało, plansze z kwotami leciały w górę, Koło znikało, zostawały same kręgi, które po chwili również znikały.

Tło tworzyły różne obrazy ze studia. U samej góry widać wędrującą kamerę wśród publiczności. Na samym środku widoczne są trzy, wąskie, nieruchome obrazy (jeden obok drugiego) z nagrodami głównymi – samochodami. Widać tam m.in. słynnego Poloneza Caro, lub Renault Clio. Na samym środku widać przebłysk kręcącego się koła (z lat 1992–93). Ciekawostką jest to, że jest to identyczna, spolszczona wersja czołówki z amerykańskiej wersji teleturnieju. Muzyka również w pewnym stopniu przypominała amerykańską, choć dźwięki i animacja były uboższe niż w USA.

1994–1998 Wyspa na morzu. Kamera wchodziła do znajdującej się na niej groty, wpadała do skrzyni. Różnobarwne klejnoty spadały na tworzące się koło. Motyw wlatywania plansz z kwotami został zaczerpnięty z poprzedniej czołówki. Ze środka koła wytrącał się złoty napis „Koło Fortuny” i zaczynał kilka razy okrążać koło. W środku koła widać było obracającą się zieloną gwiazdę, w tle zaś fajerwerki. Pan Tadeusz (lektor) witał widzów przed telewizorami. Napis stawał w miejscu. Kamera się zbliża. Pojawia się studio. W odcinkach, które prowadził Stanisław Mikulski czołówka znikała w sposób przypominający otwierające się drzwi.
2007–2009 Widać błękitne okręgi na granatowym tle. Pojawiały się napisy za którymi wędruje kamera: „Krzysztof Tyniec oraz Magda zapraszają na”. Pojawiał się napis tytułowy i okręgi odsłaniające studio. Motyw identyczny jak w wersji francuskiej.
od 2017 Na niebieskim tle ujawniają się kolorowe pola, z których następnie składa się tytułowe koło.Pojawiają się kwoty. Kamera oddala się. Koło zostaje odwrócone i błyskawicznie, po całkowitym odwrocie koła pojawia się napis "KOŁO FORTUNY" z neonowymi pierścieniami w tle. Tuż po pojawieniu się niebieskiego pierścienia, kamera zmierza w kierunku loga, za którym pojawia się studio.

Tablica[edytuj | edytuj kod]

Lata Opis
1992–1995 W tych latach tablica była identyczna, jak w amerykańskiej wersji teleturnieju. Dookoła liter były widoczne 2 oświetlone łuki, połączone ze sobą. Oświetlenie łuków było zsynchronizowane (jak i inne oświetlenie w studio) z kręcącym się Kołem Fortuny. Tablica składała się z czterech rzędów obracających się trójkątów na których były umieszczane litery – kolejno od góry: 11, 13, 13, 11. Gdy na trójkącie nie było litery, miał on kolor zielony. Gdy była litera trójkąt był biały. Pola były podświetlane, zgodnie z odgadywaniem liter przez zawodników.
1996–1998 W 1996 roku dołożono kilka liter do tablicy, skutkiem czego wszystkie rzędy miały po 13 trójkątów. Łuki przestały się złączać u dołu, były inne kolory trójkątów – o braku litery na trójkącie informował nas kolor szary, tam gdzie była litera nadal był kolor biały, lecz podświetlany na fioletowo. Asystentka stała dalej, niewidoczna, poza kamerą.
2007–2009 Po reaktywacji w roku 2007 tablica była stworzona z ekranów plazmowych[11]. Litery były odwracane komputerowo. Dookoła liter był długi pas świetlny zmieniający kolory (zazwyczaj dostosowywał się do 3 kolorów, odpowiednio do gracza).
od 2017 Po reaktywacji teleturnieju w 2017 roku tablica jest stworzona z jednego dużego ekranu, imitującego ekran dotykowy. Litery odwracane są komputerowo, jedna po drugiej, każda z nich z dźwiękiem. Podświetlenie nieodsłoniętych jeszcze liter jest koloru zielonego. Puste pola są koloru niebieskiego, nieodgadnięte białego. Rzędy mają od góry po 12, 14, 14, 12 liter. Obramowanie tablicy jest w kształcie prostokąta, z zaokrąglonymi rogami.

Koło[edytuj | edytuj kod]

Lata Opis
1992–1993 Koło z 21 tradycyjnymi polami. Pośrodku duży, czarny okrąg. Kwoty pisane zwykłą, czarną czcionką. Kolory pól to: czarny, błękitny, czerwony, różowy, pomarańczowy, pistacjowy. Kolory się powtarzały po kilka razy.
1993–1995 W tych latach koło miało również 21 pól, jednak jak cały teleturniej przeszło zmiany kosmetyczne. Napisy na poszczególnych polach koloru białego, napisane tradycyjną czcionką, lekko powiększoną. Na środku, u zbiegu wszystkich pól małe żółte kółeczko z pomarańczową obwódką, na wzór Słońca. Kolory na kole: akwamaryna, ciemnozielony, czarny, pomarańczowy, jasnozielony, brązowy, niebieski, czerwony, żółty, bordowy, błękitny.
1995 To koło było używane w grze krótko, pomiędzy datą denominacji waluty w Polsce a zmianą całej scenografii w teleturnieju, czyli kilka miesięcy. Na kole zmieniły się kwoty (denominacja z PLZ na PLN), a pole „BANKRUT” i „STOP” pojawiło się na niebieskim polu.
1996–1998 Koło było podzielone na cztery części, w których pola były: czerwone, niebieskie, pomarańczowe, różowe i zielone. W jednej części było kilka pól o różnych odcieniach tego samego koloru. Bankrut miał kolor ciemnoczerwony, STOP niebieski, a kółko pośrodku zielony.
2007–2009 Koło w 18 kolorach: niebieski, akwamaryna, ciemno i jasnozielony, żółty, brązowy, ciemno i jasnoczerwony, czerwony, czarny, magenta, bordowy fiolet, bladoróżowy, pomarańczowy, ananasowy, ciemnogranatowy oraz gruszkowy. Pole Stop miało kolor jasnego popiołu. Środek koła taki jak w latach 1993-1995, ale trzy razy większy. Przez kilkanaście odcinków w okresie wrzesień-październik 2008, okrąg pośrodku wyglądał identycznie jak w I wersji (1992-93).
od 2017 Koło w 8 kolorach: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, różowy, czarny (dla pola Bankrut i 500?) i szary (tylko dla pola Stop). Pole 500? ma złote napisy, natomiast Bankrut białe.

Grafika na ekranie[edytuj | edytuj kod]

Lata Opis
1992–1993 Litery, widoczne tylko i wyłącznie dla telewidzów, w tych latach pisane czcionką identyczną, jak w USA. Były to drukowane litery, z białą obwódką. Nazwa kategorii, podczas pierwszych trzech rund, była koloru niebieskiego, umieszczona na dole ekranu. Dla rundy czwartej była różowa, umieszczona w prawym, dolnym rogu ekranu. Wszystkie wyżej wymienione nazwy były widoczne tylko podczas emisji obrazu na tablicę z hasłem. Gdy była pokazywana inna rzecz, kategoria znikała i pojawiała się wraz z powrotem tablicy na ekran.

Finałowe litery, wylosowane przez gracza były koloru niebieskiego, wybrane przez gracza, koloru czerwonego – wszystko to w lewym, dolnym rogu. W prawym był podany czas na odgadnięcie hasła, koloru różowego. Twarze graczy, natomiast w prawym, górnym rogu, nad tablicą, w stylu niżej opisanym. Kwoty pieniężne, którymi podpisywane były nagrody w teleturnieju były różne. Najczęściej w tych z pola „NAGRODA” czerwone, a w „Sklepiku” niebieskie, prócz ogólnej sumy wydanej przez gracza, która była koloru czerwonego. Twarz kupującego w „Sklepiku Koła Fortuny” była umieszczona na samym środku ekranu – wycięta i umieszczona w rozmazanym kole, gdyż kupujący stał przy swoim stanowisku. Napisy końcowe były często zmieniane.

1993–1995 W tych latach litery były jednolite, pisane chudą czcionką koloru żółtego, w ułożeniu identycznym jak sprzed lat. Kwoty przy nagrodach były pogrubione.

W „Sklepiku” pojawiał się zarys nie głowy, lecz tułowia kupującego w kształcie elipsy. Podczas gry finałowej pojawiał się nie zarys, lecz ekran z twarzą finalisty, w tym samym miejscu. Napisy końcowe były przesuwane na dole ekranu, w tych latach bez ciągłych zmian.

1996–1998 Litery kategorii w tych latach były pisane białą czcionką, z zielonym tłem. Nazwy, w kształcie kwadratowym, były emitowane nadal w tym samym miejscu, co wcześniej. Reszta również bez zmian.

Nagrody przedstawiane były na tle tablicy z hasłami – było to zbliżenie kamery do migających światełek. Kwoty pisane fioletową czcionką, z białą obwódką. Napisy końcowe bez żadnych zmian.

2007–2009 Kategorie haseł były podane pod tablicą, w niebieskim kwadracie zza którego wyjawiało się fioletowe światło, na cały ekran. Podczas gry normalnej, jak i finałowej, widoczne były dwa ekrany, jeden z hasłem, drugi z zawodnikiem. W tle fiolet z przebłyskującym logiem teleturnieju (animacja z czołówki). Tak samo przy zagadce dla telewidzów. Litery w finale były koloru niebieskiego, wyświetlane pod tablicą.

Napisy końcowe pokazywane szybko, po lewej stronie ekranu pisane normalną, białą czcionką.

od 2017 Kategorie haseł, litery podawane przez zawodników w finale, oraz kwota przez nich wygrana są pokazywane w srebrnych ramkach na dole ekranu. W tyłówce widoczny jest rozmazany ekran z kołem, a ramka po prawej stronie pokazuje zakończenie gry w studio i pożegnanie się z zawodnikami. Po lewej stronie widoczne są napisy końcowe.

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

  • Autorem muzyki 1. czołówki jest Wojciech Konikiewicz, 2. czołówki Marek Biliński, trzeciej Adam Sztaba, a obecnej zespół RBand.
  • W latach 1992–98, dźwięk przy odgadnięciu hasła, wykorzystano z gry Super Mario Bros. W grze ten dźwięk można było usłyszeć przy zdobyciu przez Mario przedmiotu power-up.

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Producent wykonawczy

Producentem w latach 1992–1998 była firma Uni Vision. W latach 2007–2009 program produkowała Telewizja Polska. Od 2017 producentem jest ATM Grupa.

Studio nagrań

W latach 2007–2009 nagrania odbywały się we wrocławskim ośrodku TVP przy ulicy Karkonoskiej 8. Nagrania do wszystkich odcinków, które były emitowane przez pół roku były nagrywane w 4 dni, jeden za drugim.

Od 2017 roku nagrania będą realizowane w Warszawskim studiu ATM przy ulicy Wał Miedzeszyński 384.

Rekrutacja do programu[edytuj | edytuj kod]

Aby dostać się do Koła Fortuny należało przejść odpowiednie eliminacje. W historii teleturnieju sposób naboru zawodników do gry zmieniał się dwa razy.

1992–1998

Osoba chętna do zgłoszenia się do teleturnieju musiała wysłać kartkę pocztową do siedziby Uni Vision – producenta Koła Fortuny. Po kilku dniach chętny otrzymywał test eliminacyjny, w którym były zawarte punkty sprawdzające IQ wypełniającego. Po wypełnieniu testu należało odesłać go z powrotem do Uni Vision. Osoby wylosowane spośród wszystkich osób z najwyższym IQ (testy sprawdzali zatrudnieni psycholodzy) były zapraszane do teleturnieju.

2007–2009

Aby dostać się do teleturnieju, trzeba było wybrać się na eliminacje, organizowane co pewien czas (co około pół roku) do siedziby TVP, najczęściej w Warszawie. Tam indywidualnie odbywał się test składający się z 2 krzyżówek dot. kraju i świata. Czas na rozwiązanie wynosił 20 minut. Później odbywała się rozmowa kwalifikacyjna, przy której chętny opowiadał o sobie psychologowi. Następnie odbywały się zdjęcia chętnych do wzięcia udziału w teleturnieju. Chętni trzymali w rękach numery porządkowe. Następnie do wybranych osób dzwonił pracownik TVP z wiadomością o udanych eliminacjach.

2017–

Obecnie zasady eliminacji są różne, zależne od miast i czasu ich trwania. Zawodnicy muszą zgłosić się drogą mailową do twórców teleturnieju, a następnie poczekać na zaproszenie na eliminacje. W większości przypadków spotkanie polegać może na odgadywaniu haseł na czas, kręceniu próbnym kołem i odgadywaniu haseł, oraz osobistej prezentacji przed kamerą.

Cytaty i odniesienia do teleturnieju[edytuj | edytuj kod]

W serialu Graczykowie Paweł Wawrzecki, były gospodarz teleturnieju, grając rolę Romka Bułkowskiego zagroził Graczykowi podczas kłótni, cytując: „To nie jest Koło Fortuny, żeby hasła odgadywać i nagrody sobie zgarniać!”.

Teleturniej został sparodiowany przez Wojciecha Manna oraz Krzysztofa Maternę w skeczu Krąg obfitości z cyklu Za chwilę dalszy ciąg programu.

Zwroty używane w programie

Wojciech Pijanowski, prowadząc pierwszą wersję teleturnieju używał powiedzenia „Magda, pocałuj Pana!” w stosunku do jego asystentki, Magdy Masny, prosząc ją o złożenie gratulacji finaliście w postaci pocałunku. Powiedzenie dokładnie brzmiało: Magda obiecała, że Pana ucałuje – bardzo Pana polubiła, zwracając się do finalisty – Antoniego Zenona L., na co Magda Masny odrzekła: „Nie wiem, co na to Pani Lila powie”, całując go jednak. W edycji z lat 2007–2009, tak samo jak Pijanowski, powiedzenia używał Krzysztof Tyniec, zwracając się do Marty Lewandowskiej. To powiedzenie, jak i inne typu: „Magda, pokaż Panu”, „Magda, pokaż Panu w samochodzie”, „A teraz Magda odsłoni cztery litery” weszły do życia codziennego Polaków[12]

Franczyza i promocja[edytuj | edytuj kod]

Teleturniej ten jest jednym z najpopularniejszych programów tego typu na świecie, a franczyza oraz liczne nawiązania do formuły programu weszły do życia codziennego, wiodąc prym na rynku gier planszowych, mobilnych, oraz produktów spożywczych.W roku 1993 Uni Vision, główny producent Koła Fortuny w latach 90. wydał książkę „Zagadki Koła Fortuny” zawierającą test eliminacyjny, zasady i regulamin teleturnieju, wskazówki dla występujących, częstotliwości występowania liter w hasłach, oraz kilkaset haseł do odgadywania. W konkursie z książki można było wygrać Poloneza. Książka wyszła spod ręki Wojciecha Pijanowskiego.

W roku 1995 została także wydana gra planszowa "Koło Fortuny" Zawierała koło fortuny, tablicę, literki, banknoty i żetony. Była produkowana przez Milton Bradley.

Lokalne wersje teleturnieju na świecie[edytuj | edytuj kod]

Mapa państw mających własną wersję teleturnieju.

Koło Fortuny emitowano w ponad 60 krajach świata. Poniżej są wymienione tytuły 26 lokalnych edycji teleturnieju:

  • Stany Zjednoczone Wielka Brytania Australia Filipiny Angielski Wheel of Fortune (nazwa ta jest używana w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Australii, Nowej Zelandii i na Filipinach)
  • Arabia Saudyjska Arabski دايرة الحياة
  • Chorwacja Chorwacki Kolo Sreće
  • Grecja Grecki Ο τροχός της τύχης

Amerykańską wersję programu prowadzi Pat Sajak, urodził się w Chicago i jest synem polskich imigrantów. On i Vanna White prowadzą teleturniej nieprzerwanie od istnienia wersji nocnej (prowadzili także wersję dzienną). Sajak zainaugurował osobiście reaktywację teleturnieju w Polsce, podczas drugiego odcinka trzeciej edycji teleturnieju, emitowanego 11 września 2017.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nowa prowadząca "Koła Fortuny"! Kim jest Izabella Krzan? [dostęp 2017-09-04] (pol.).
  2. 25 best game shows of all time, ranked, „Newsday” [dostęp 2017-09-04].
  3. Krzysztof Tyniec poprowadzi ‘Koło fortuny’. wirtualnemedia.pl, 2007-09-25. [dostęp 2009-11-02].
  4. O niej będzie głośno – Marta Lewandowska, dziewczyna z „Koła Fortuny”. tvp.pl, 2009-04-28. [dostęp 2009-11-02].
  5. „Koło fortuny” coraz chętniej oglądane. wirtualnemedia.pl, 2008-02-17. [dostęp 2009-11-02].
  6. 'Kwartety' Karnowskiego i Górnego znikają z Dwójki. wirtualnemedia.pl, 2009-11-02. [dostęp 2009-11-02].
  7. Rafał Brzozowski nowym prowadzącym "Koło Fortuny" (pol.). plejada.pl. [dostęp 2017-08-04].
  8. Izabella Krzan poprowadzi "Koło Fortuny" (pol.). plejada.pl. [dostęp 2017-08-12].
  9. Udany powrót „Koła fortuny” - teleturniej śledzi 1,24 mln widzów. Od 9 grudnia emisje również w soboty [dostęp 2017-12-14] (pol.).
  10. Polsat nowym liderem tygodnia, traci TVP1. „M jak miłość” ratingowym hitem, drużynowy konkurs ZIO w czołówce [dostęp 2018-02-26] (pol.).
  11. Koło Fortuny. event.trias.pl, 2007-11-26. [dostęp 2009-11-02].
  12. "Magda pocałuj pana" ma już 20 lat!, www.fakt.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W latach trwania teleturnieju nosiła nazwisko panieńskie: Lewandowska
  2. Niektóre źródła podają, że program ruszył 4 października.
  3. W 1997 na dwa miesiące zastąpiona przez Annę Samusionek.
  4. Stan na 23 lutego 2018 r., po zakończeniu odcinka.
  5. Do 2 grudnia 2017 w soboty nie pojawiały się premierowe wydania teleturnieju.