Kowale (powiat gdański)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kowale
Kowale
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat gdański
Gmina Kolbudy
Liczba ludności (2012) 2915
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 80-180
Tablice rejestracyjne GDA
SIMC 0163989
Położenie na mapie gminy Kolbudy
Mapa lokalizacyjna gminy Kolbudy
Kowale
Kowale
Położenie na mapie powiatu gdańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gdańskiego
Kowale
Kowale
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Kowale
Kowale
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kowale
Kowale
Ziemia54°18′34″N 18°33′42″E/54,309444 18,561667
Strona internetowa miejscowości

Kowale (kaszb. Kòwôle lub też Kòwôlewò, niem. Kowall)[1] – duża wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy przy drodze wojewódzkiej nr 221. W pobliżu Kowali znajduje się węzeł drogowy w ciągu obwodnicy trójmiejskiej S6. Transport publiczny jest obsługiwany przez komunikację miejską Gdańska.

Północny fragment wsi stanowi jednostkę terytorialną Gdańska (zob. Kowale).

W miejscowości znajduje się parafia rzymskokatolicka, należąca do dekanatu Gdańsk-Łostowice, archidiecezji gdańskiej. Siedziba klubu sportowego GKS Kowale.

Historia[edytuj]

Wieś placowa; w okresie średniowiecza Kowale były prawdopodobnie wsią służebną miasta Gdańska, zamieszkałą przez kowali (rzemieślników). Pierwsze wzmianki o Kowalach – w tym czasie wsi krzyżackiej – pochodzą z 1378[2], przy dzierżawie młyna w Bielkowie Mikołajowi Ulrichowi (dzierżawa obejmowała również prawo przemiału zboża z Kowali i innych okolicznych wsi). Wieś była często niszczona w wojnach i oblężeniach. W 1454 należała do terytorium miasta Gdańska[3].

Po 1772 Kowale zostały odłączone od Gdańska. Pod koniec XIX wieku Kowale były wsią włościańską, leżącą na bitym trakcie kościersko-gdańskim. W tym okresie mieszkało w Kowalach 152 ewangelików, 135 katolików, 7 gburów i 1 zagrodnik. Wieś należała do parafii w Świętym Wojciechu, szkoły w Bąkowie, a poczty w Gdańsku[3].

Kowale, osiedle Olimp
Centrum Kowale

W roku 1942 dokonano zmiany niemieckiej nazwy Kowall na Schmiede[4]. W latach 1945-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.

Na obszarze Kowali od końca lat 90. XX wieku powstały nowe osiedla mieszkaniowe, m. in. osiedle Olimp. W latach 1994 – 1995 w Kowalach wybudowano kaplicę pod wezwaniem świętej Faustyny. 24 lipca 2000 r. utworzono na terenie wsi parafię pod wezwaniem świętej Kingi. 18 września 2006 r. rozpoczęto budowę kościoła, w którym od 20 maja 2012 r. są regularnie odprawiane msze św.[5]

7 grudnia 2012 zostało oficjalnie otwarte Centrum Kowale[6] (około 6200 powierzchni handlowej, usługowej i biurowej[7]).

Aktualnie trwają przygotowania do budowy na terenie miejscowości wspólnej szkoły z 24 oddziałami, salą gimnastyczną oraz (w II etapie) z basenem dla ok. 700 dzieci z gmin Kolbudy, Pruszcz Gdański oraz Gdańska, która znajdzie się w rejonie skrzyżowania ulic Heliosa i Apollina. Projekt budowlany jest adaptacją szkoły zbudowanej przez Gdańsk w dzielnicy Kokoszki. Szkoła powstanie na działce należącej do gminy Kolbudy. Spodziewany termin zakończenia inwestycji to rok 2018[8], a szacowany koszt inwestycji to ok. 40 mln zł[9].

Przypisy

  1. Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  2. Jerzy Samp, Opowieść o Kowalach
  3. a b Historia wsi Kowale
  4. Maciej Stąporek "Porównaj Trójmiasto dzisiejsze i przedwojenne"
  5. Parafia Kowale
  6. Kolejne centrum handlowe otwarte. Inne niż wszystkie. trojmiasto.gazeta.pl, 7 grudnia 2012.
  7. O centrum. centrumkowale.pl.
  8. E. Oleksy, A. Cymanowska "Bliżej szkoły trzech gmin", Dziennik Bałtycki - Echo Pruszcza 11 lipca 2014
  9. Anna Dobiegała: Jest pozwolenie na budowę szkoły w Kowalach. 2016-11-05. [dostęp 2016-11-05].

Linki zewnętrzne[edytuj]