Kwas p-aminobenzoesowy

Kwas p-aminobenzoesowy
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	kwas 4-aminobenzoesowy
	Inne nazwy i oznaczenia
farm.	łac. acidum 4-aminobenzoicum
inne	PABA (z ang. p-aminobenzoic acid), witamina B10, witamina Bx
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	biały lub prawie biały, krystaliczny proszek
Wzór Hilla	C7H7NO2
Masa molowa	137,14 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	150-13-0
PubChem	978
DrugBank	DB02362
SMILES
	C1=CC(=CC=C1C(=O)O)N
InChI
	InChI=1S/C7H7NO2/c8-6-3-1-5(2-4-6)7(9)10/h1-4H,8H2,(H,9,10)
	InChIKey
	ALYNCZNDIQEVRV-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	1,374 g/cm³; ciało stałe
	Rozpuszczalność w wodzie
	trudno rozpuszczalny: 4,7 g/l (20 °C)
	w innych rozpuszczalnikach
	łatwo rozpuszczalny w etanolu, praktycznie nierozpuszczalny w eterze naftowym
Temperatura topnienia	187 °C
Temperatura wrzenia	200 °C (13,33 hPa)
Temperatura rozkładu	285 °C
logP	0,83
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Brak piktogramu
Zwroty H	H412
Zwroty P	P273, P501
Temperatura zapłonu	171 °C (zamknięty tygiel)
Numer RTECS	DG1400000
	Podobne związki
Podobne związki	kwas o-aminobenzoesowy, kwas m-aminobenzoesowy, kwas p-aminosalicylowy, kwas acetylosalicylowy, kwas salicylowy
Pochodne	benzokaina, prokaina
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kwas p-aminobenzoesowy (łac. acidum 4-aminobenzoicum), PABA – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów. Do pierścienia benzenowego są przyłączone w pozycji para dwie grupy funkcyjne: karboksylowa i aminowa^[a]. Czysty związek ma postać kryształów rozpuszczalnych w wodzie, alkoholu i eterze.

Jest czynnikiem wzrostowym wielu bakterii; występuje w wielu roślinach. Bywa określany jako witamina B₁₀ lub Bx, jednak w rzeczywistości nie jest witaminą^[4]. Szkielet kwasu p-aminobenzoesowego jest obecny w kwasie foliowym.

Estry kwasu p-aminobenzoesowego (m.in. nowokaina i benzokaina) stosowane są w lecznictwie jako środki znieczulające. Jego analog sulfonowy, kwas sulfanilowy, stanowi strukturę macierzystą sulfonamidów (o właściwościach antybakteryjnych).

Uwagi

↑ Pozostałe izomery strukturalne kwasu aminobenzoesowego to kwas orto- i meta-aminobenzoesowy.

Przypisy

↑ Farmakopea Polska IX, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2011, s. 4574, ISBN 978-83-88157-77-6 .
1 2 3 Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769 .
1 2 3 4 5 6 7 4-Aminobenzoic acid [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 2 lipca 2025, numer katalogowy: A9878 [dostęp 2026-06-08] .
↑ para-Aminobenzoic acid, [w:] MedlinePlus [online], U.S. National Library of Medicine [dostęp 2013-01-14] (ang.).

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[4] Pozostałe izomery strukturalne kwasu aminobenzoesowego to kwas orto- i meta-aminobenzoesowy.

[FP9-1] Farmakopea Polska IX, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2011, s. 4574, ISBN 978-83-88157-77-6 .

[FPX-2] 1 2 3 Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769 .

[SA-3] 1 2 3 4 5 6 7 4-Aminobenzoic acid [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 2 lipca 2025, numer katalogowy: A9878 [dostęp 2026-06-08] .

[5] para-Aminobenzoic acid, [w:] MedlinePlus [online], U.S. National Library of Medicine [dostęp 2013-01-14] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[a]

[4]